mikudagur 22. apríl 2009síða 13

13 tíðindi Nr. 76 - 22. apríl 2009 Tað er djúpt óseriøst at tosa um kjarnorku í Føroyum. -Vit hava hvør ki sakkunnleika ella umsitingarskipan til tað. Tað sigur Vil- hjál mur Nielsen, orkuráðgevi. Har- aftur at mælir hann til at skrotta ætlanina um at leggja elkaðal til Íslands Orka Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo - Hesa vikuna eru tvey olju- óhapp hend í Føroyum. Er til búgvingin blivin róst í sam band við hetta? Nei, ha? Hvussu skulu vit so gera við kjarnorku? Tað spyr Vilhjálmur Niel- sen, doktari og ráðgevi í orku spurningum, nú kjakið um framtíðar orku í Før oy- um aftur verður tikið upp í Løgtinginum. Tjóðveldi hevur lagt tvey mál um orkuspurningin til sam tykt ar fyri Tingið. Ann- að snýr seg um minkingar av CO2 útláti og hitt um menn ing av varandi orku. Tey málini hava verið í rættar nevndini hjá Løg- tingi num til viðgerð, og har hev ur Vilhjálmur Nielsen, ið er orkuráðgevi, gjørt við merk ingar til málini. Óseriøst at tosa um kjarnorku Tá áður hevur verið tosað um framtíðar orku møgu- leik ar í Føroyum, hevur eitt event uelt kjarnorkuverk ver ið uppi og vent fleiri ferð ir. Tað tykist heldur ikki sum at politikararnir vilja sleppa hesum tankanum. Vilhjálmur Nielsen sigur, at hann heldur tað verða djúpt óseriøst at blíva við at tosa um kjarnorku í Før oy- um. - Eg mangli at hoyra eitt einas ta argument fyri at gera kjarnorkuverk í Før oy- um. Vit hava hvørki sak- kunn leikan ella ta um sit- ingarskipan, ið skal til fyri at hava kjarnorku. Haraftur- at er orkutørvurin í Før oy- um so lítil, at tað er ein tru- pul leiki í sær sjálvum. Tí hal di eg, at tað er óseriøst at tosa um kjarnorku, sigur Vil hjálmur Nielsen. Hvørki bíligt ella grønt Sambært Vilhjálmi Nielsen er kjarnorka hvørki bílig ella so grøn, sum summi vil ja vera við. - Gamaní er einkulta verk ið CO2 neutralt. Men tá hevur tú ikki tikið alt við síðunaav við eisini. Tú brúk ar rættiliga nógva orku til at fyrst útvinna uranið, upp á flutning av burtur- kasti num, at byggja kjarn- orku verkið og so fram veg- is. Tá tú tekur alt tað við, er eitt kjarnorkuverk ikki so grønt, sum summi vilja vera við. Tað, ið er avgerandi tá slík ar avgerðir skulu takast, er tað, ið stendur á teirri enda ligu botnlinjuni. Og tá stend ur heldur ikki so væl til við prísinum. - Tú kann gott fáa ein lág an prís fyri hvønn kilo- watt tíma, men tá roknar tú ikki tann kostnaðin við, sum er allastaðni rundanum. Tú skal hava sakkunnleika alla staðni rundanum. Tað krev ur serliga útlærd fólk, og tú má hava avtalur um at sleppa av við avfallið. Tað er ikki nakað, tú bara ger, og tað kostar. Harafturat má tú hava eina backuppskipan, ið klárar at nøkta tørvin hjá øllum landinum tá óhappið er úti. Eg sigi ikki um, men tá óhappið er úti, og neyðugt er at sløkkja av eini ella aðrari orsøk. - Harafturat eru før oy- ingar ikki júst kendir fyri at fylgja fortreytunum og krøvu num um umhvørvi. Nóg illa helvtin av komm u- n um uppfylla krøvini til um h vørvi, vísir Vilhjálmur Nielsen á. Gloymið íslandskaðalin Sambært Vilhjálmi er tað at leggja ein elkaðal til Íslands heldur ikki nakað gott hug- skot. - Íslandskaðalin kann vera áhugaverdur undir á vís um fortreytum, men tær fortreytir eru als ikki upp fyltar. Ein slík ætlan kost ar umleið 2,7 milliardir krón ur, og fyri at fáa búskap í eina slíka ætlan, krevur tað, at elnýtslan er so stór sum møguligt. Hetta merkir so at einki skal gerast í Før- oyum fyri at spara orku, og tað forðar allari menning av varandi orku í Føroyum, vísir Vilhjálmur Nielsen á. Vilhjálmur Nielsen vísir eisini á, at um ein slík ætlan sum at leggja ein kaðal til Ísland verður førd út í lívið, verður neyðugt at byggja eina neyðskipan í Føroyum, sum stendur klár at taka yvir, tá onkur feilur verður á elveitingini. - Tú má hugsa um, at um tú hevur eina einsamalla fram leiðslueind, sum Ísland vil vera í einum slíkum føri, so má tí altíð hava nakað tøkt, tá tann eindin dettur burtur. Frá at hava 20 til 30 pro sent í yvirkapasiteti, sum tað er nú, skal tú so yvir til 100 prosent yvir- kapa sitet, staðfestir Vil- hjálmur Nielsen. Elfelagið SEV sigur eisi- ni í sínum viðmerkingum til málið, at metingin av kostn aðinum av verk æt- lanini á umleið 2,7 milliardir krónur er alt ov lágt sett, og at ætlanin tískil verður upp- aftur dýrari. Brúkið peningin í Føroyum Vilhjálmur Nielsen er av teirri sannføring, at tú sparir einki við at leggja teg á ein einsa mallan veitara av streymi. - Tú sparir einki við at hava bara ein veitara. Tú kem ur nógv longri við eini menn ing av eini føroyskari skip an, tí tá finnur tú loysn- ir, sum passa betri til Før- oy ar. Tá finnur tú útav, hvussu eitt land kann klára seg sjálvt við varandi orku, og tann vitanin, hvussu tú fær eina slíka skipan at koyra, kann vera sera áhuga verd hjá øllum øðrum lond um at taka til sín, tí øll lond ini ganga tann vegin. Tí er tann peningurin nógv betri brúktur í Føroyum, stað festir Vilhjálmur Niel- sen. Gloymið alt um kjarn ­ orku og íslandskaðal Vanlukkan á kjarnorkuverkinum í Tjernobyl stendur sum ein ræðumynd hjá øllum teimum, ið umhugsa at taka til kjarnorku. – Føroyingar hava hvørki tann sakkunnleika ella tað umsitingarskipan, ið skal til fyri at dríva eitt kjarnorkuverk. Harafturat eru føroyingar heldur ikki júst kendir fyri at liva upp til krøv og fortreytir á umhvørvisøkinum, sigur Vilhjálmur Nielsen, doktari og ráðgevi í orkuspurningum Ernst & Young í kreppu Tann stóra grannskoðarafyritøkan Ernst & Young er í trupulleikum, og tað hevur millum annað havt við sær, at 20 danir hava mist sín ognarpart í fyritøkuni, og at hinir eru farnir heili 80 prosent niður í løn. Samstundis verða uppsagnir fyrireikaðar, skrivar Jyllands-Posturin. Torstein Hokholt, sum er stjóri fyri tí norðurlendska virkseminum hjá Ernst & Young, avsannar, at talan er um kreppu í fyritøkuni. Danskir fjølmiðlar skrivaðu í vetur, at Ernst & Young mátti hækka kassakredittin 50 milliónir krónur í november fyri at sleppa undan loyvdum troti í bankanum. Fundur millum Norður­ og Suðurkorea Heldur óvæntað kom ein suðurkoreonsk sendinevnd til Norðurkorea í morgun. Nevndin skuldi hitta eina norðurkoreanska stjórnarnevnd, og hetta er fyrstu ferð í meiri enn eitt ár, at tey bæði grannalondini hittast við fundarborðið. Fjølmiðlar í Suðurkorea siga, at tað er Norðurkorea, sum hevur biðið um fundin. Teir gita, at fundurin kann vera um ein suðurkoreanskan mann, sum bleiv settur í varðhald í Norðurkorea herfyri, tí hann hevði sagt okkurt óhóskandi um norðurkoreanska stýrið.