mikudagur 17. oktober 2001síða 4

6 Nr. 200 - 17. oktober 2001 Nr. 200 - 17. oktober 2001 7 Stjórin fyri Fiska- søluni, Hans Johann- us á Brúgv, sær tað sum eitt stig tann rætta vegin at privat- isera Fiskasøluna PRIVATISERING Heri á Rógvi Í síðstu viku koma álitið um, hvussu landsins ognir skuldu privatiserast. Eisini kom eitt nýtt og meira tor- skilt føroyskt orð við í sama viðfangi. Tá Sosialurin ringdi til Hans Johannus á Brúgv, so hevði hann ikki havt so øgiliga góðar møguleikar at kunna seg um nýggja álitið, men hann vísti á, at hetta við at privatisera ikki var nakar nýggjur tanki, sum tað jú heldur ikki er. Hin- vegin er hetta fyrstu ferð, at landsins myndugleikar av álvara eru farnir undir at meta um og raðfesta almennar ognir í sambandi við møguligar privatiser- ingar. Nýggja álitið býtir almenn- ar ognir sundur í tveir bólk- ar, alt eftir nær tær eru bún- ar til at privatisera. Tað skal eisini sigast um álitið, at tað er rættiliga fyndug gjøgnumgongd, sum eisini gevur lesaranum eitt sindur av meirvitan. Hugburðin er heilt greið- ur, og hann er, at almennar ognir eiga at verða privatis- eraðar. Víst verður á í álit- inum, at tað tykist sum um, at tað er breiður politiskur vilji aftanfyri ætlanirnar at privatisera landsins ognir. Positivir Ein av teimum fyritøkun- um, sum verður raðfest ovaliga á listanum yvir fyri- tøkur, sum kunnu privatis- erast partvíst ella heilt longu áðrenn 2004, er Faroe Seafood ella Fiska- sølan, sum hon vanliga verður roypt. Stjórin fyri Fiskasøluna er eisini rættiliga positivir yvirfyri tankanum um at privatisera Fiskasøluna. – Tað er eitt stig tann rætta vegin. Fiskasølan kundi fyri sovítt verið priv- atiserað í morgin, sigur Hans Johannus á Brúgv, stjóri. Til spurningin um, hvat virði á Fiskasøluni er og hvør kundi hugsast at keypt, so metir hann, at tað er sera torført at svara uppá. – Fiskasølan hevur havt eitt javnt yvirskot seinastu árini, men tað er spurning- urin um tað er nokk. Verður Fiskasølan sett í tað rætta sambandi við aðrar liðir av søluketunum, so hevur Fiskasølan høgt virði, sigur Hans Johannus á Brúgv. Hann vísir eisini á, at Fiskasølan kundi verið áhugaverd fyri føroyskar eins og útlendskar keypar- ar. Hans Johannus á Brúgv, Fiskasølan: Positivir yvirfyri privatisering Hann Johannus á Brúgv kallar privatiseringina av Fiskasøluni fyri eitt stig tann rætta vegin. Nú, meira enn ein mánaða aftaná yvirgangsálopini í USA, eru fleiri dømi um miltbrand stað- fest í USA. Eisini runt í Europa hava fleiri fráboðanir um milt- brand verið, men talan hevur har ong- antíð verið um veru- ligan miltbrand – heldur smádreingja- lótir MILTBRANDUR Ingrid Bjarnastein Ongin fráboðan um milt- brand er skrásett á politi- garðinum í Havn. Postverk- ið hevur heldur ikki lagt seg eftir at gera nakað eyka burturúr, nú nøkur dømi um miltbrand hava verið staðfest í Sameindu tjóðun- um. – Tað er umráðandi ikki, at gera eina mús til ein fíl, verður sagt av politigarðin- um í Havn. – Onki dømi um miltbrand hevur verið fráboðað her hjá okkum. Tí er tað týdningarmikið, at ikki blása støðuna upp, so borgarin verður bangin. – Um tú fært eitt bræv, har tú hevur mistanka um, at miltbrandur kann vera í, skalt tú seta teg í samband við politiið beinanvegin, sigur Bergleif Brimvík av politigarðinum í Havn. Danska Sundhedsstyrelsen hevur eisini sett nakrar reglar upp miltbrandi við- víkjandi, og á politigarðin- um hava teir eisini egnar reglar um ein fráboðan um miltbrand skuldi komið. Postverkið ger fyribils onki Á Postverkinum er alt púra vanligt. Onki serligt verður gjørt av tí, at ongi dømi um miltbrand hava verið stað- fest í Europa – enn. – Vit hava samband við postverkið í Danmark, og halda okkum kunnugar við teir, sigur Mortan Rasm- ussen á Postverki Føroya. – Ikki er lætt at gera nak- að um talan skuldi verið um møguligar »kanningar« av brøvum, greiðir Mortan Rasmussen víðari frá. – Tað stendur í grundlógini, at vit hava ikki loyvi at kanna brøv, og dentur verður lagd- ur á, at brøvini, ið verða send, eru privat. Hetta er eitt bræv millum sendara og móttakara, og hava vit bert skyldu til at bera brøv- ini út. Um eitt bræv skal kann- ast, má postverkið ella poli- tiið hava dómaraváttan. Tí er ikki so lætt at fara undir nakra gjølla kanning av brøvum. Harumframt er tað nærum ómøguligt, at kanna øll brøv, tí Postverkið tekur sær av umleið 40.000 brøv- um um dagin. Danska Postverkið hevur sett seg í samband við myndugleikarnar í Dan- mark, og síggja teir onga grund til at gera nakað burturúr. Tí sær Postverk Føroya onga grund til at skapa óneyðuga øsing mill- um fólk. – Fyribils verður onki gjørt við málið, men um postverkini í Europa herða eftirlitið við brøvum, so verður tað sjálvandi eisini gjørt í Føroyum, sigur Mortan Rasmussen. – Ein- asta ráðið, sum Postverkið hevur til fólk er at hava eygu og oyru opin. Nógv meira er ikki at gera júst nú. Miltbrandur ongantíð staðfestur í Føroyum Sambært landslæknanum, Høgna Debes Joensen, er ongin tilburður av milt- brandi staðfestur í Føroyum yvirhøvur. – Miltbrandur er ein ígerðarsjúka hjá menniskj- um og djórum, sum kemur av bakteriuni Anthrax, greiðir Høgni Debes Joen- sen frá. – Sjúkueyðkennini eru húðsár, lungnabruni, diaré og blóðeitran. Húðsárini eru sum oftast rivur í húð- ina. Um tað kemur fyri, at ein andar hetta hvíta pulv- urið inn í seg, kann tað við- føra deyðiligan lungna- bruna. Viðgerðin ímóti miltbrandi er pencilin við høgum skamti. Miltbrandur smittar ikki frá menniskja til menn- iskja. Tað er bert um tú hev- ur verið í samband við sjálva bakteriuna, at tú gerst sjúkur. Bæði politiið, Postverkið og landslæknin leggja áherðslu á, at møguleikin fyri miltbrandi í Føroyum er ógvuliga lítil. Dentur verður lagdur á, at fólk ikki kenna seg ótrygg, tí ongin grund er til tess. Eingin miltbrandur í Føroyum Onki verður gjørt við at kanna brøv fyri miltbrand á Postverki Føroya Tað er ikki skilagott at skráseta rækju- skipini í FAS bara tí, at prísirnir ikki passa í løtuni, sigur Jørgen Niclasen, landsstýris- maður, sum sær fyri sær, at aðrir skipa- bólkar fara at biðja um tað sama STUÐUL Edvard Joensen Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum hevur ongan hug at lata rækju- skipini verða skrásett í FAS skipanini, tí rækjuprísirnir eru lágir, og oljuprísirnir høgir í løtuni. Avleiðingin verður, at aðrir skipabólkar koma og biðja um tað sama, fyrsta okkurt hótta- fall hómast, sigur hann. Jørgen Niclasen, lands- stýrismaður við fiskivinnu- málum, sigur, at hann er einki fyri at fara aftur til at geva stuðul til fiskivinn- una, nú vit nýliga eru kom- in burtur úr hesum við stuðuli. Hann nevnir tað stuðul at lata partar av flot- anum verða skrásettar í FAS. Tí tað merkir jú, at peningur verður borin aftur úr landakassanum til reið- aríið, vísir hann á. Í tí aktuella førinum við rækjuskipunum, er talan um 28 prosent av umleið 100 milliónum, sum hýr- urnar eru í løtuni. – Tað er so tað, sigur landsstýrismaðurin. Men tá næsti bólkurin kemur, og tann triðji og so framvegis, kunnu milliónirnar skjótt gerast nógvar, væntar hann. Nú skulu vit bara halda høvdið kalt og ikki í pan- ikki fara at geva stuðul til vinnuna, sigur hann. Jørgen Niclasen sigur seg ikki fáa nervar av, at rækju- flotin letur so illa at í løt- uni. Tí hasir prísirnir munnu ikki fara at halda, er hann ivaleysur í og vísir á, at rækjuprísurin er longu við at kvinka uppaftur. Og oljuprísurin man helst eis- ini fara at lækka aftur eina- ferð, uggar hann seg við. Annars heldur Jørgen Niclasen, landsstýrismaður við fiskivinnumálum, ikki, at rækjuvinnan man vera so heilt galin at vera í kortini. Áhugin tykist í hvussu er ikki eiðasørur, tí tá loyvini skuldu gevast, vóru 33 um- sóknir. Seinnu tíðina eru tvey brúkt og eitt spildur- nýtt rækjuskip komin í flot- an. Og fyri nøkrum døgum síðan var eitt skip selt til annað felag í landinum. – Tað man ikki vera tí, at væntað verður, at tað verð- ur ein beinleiðis undir- skotsforrætning, at menn keypa rækjuskip, heldur Jørgen Niclasen. Hann vísir á, at arbeitt verður við at fáa rækjuskip- unum betri fiskirættindi. Serliga eru tað Kanada og Grønland, sum eru áhuga- verd. Men eisini eystan fyri hava vit rættindi. Eitt nú frá russum. Men tað vísir seg, sum at tey økini eru ikki tey, sum skipini fyrst leggja seg á. Jørgen Niclasen tekur aftur í aftur, at verður talan um eina beinleiðis undir- skotsvinnu, noyðast vit sum frá líður at taka endaliga støðu til, hvat vit vilja við vinnuni. Um vit skulu gev- ast at fiska rækjur ella hava eina undirskotsvinnu, sum er grundað á stuðul, gang- andi pemanent. Eiga at vera varnir Jørgen Niclasen, landsstýrismaður við fiskivinnumálum, hevur ongan hug at bera rækjuskipunum pengar aftur úr landskass- anum, nú vit júst eru komin burtur úr øllum stuðlinum til fiski- vinnuna Tað skal gerast torfør- ari at koma inn á Fiskimálastýrið. Hetta verður gjørt fyri at økja tryggleik- an hjá starvsfólkinum TRYGD Edvard Joensen Glashurðar, sum skulu lat- ast upp innanífrá, verða settar upp við inngongdina til Fiskimálastýrið. Hetta verður gjørt fyri at verja starvsfólkið móti óynskum vitjanum. Yvirgangur úti í heimi, eins og órógvandi vitjanir í tinginum gera, at fólk fara at hugsa um, hvat kann henda teimum sjálvum. Tí vera slík tiltøk sett í verk, upplýsir Jørgen Niclasen, landsstýrismaður við fiski- vinnumálum, nú torførari fer at verða at sleppa inn á Fiskimálastýrið Yviri við Strond. Gjørt verður klárt at seta glashurðar upp, sum eru háttaðar soleiðis, at bara tann, sum innan fyri er, kann lata tær upp. Soleiðis kann starvsfókið gera av, um tann, tey síggja uttan- fyri, skal sleppa inn ella ikki. Tað hevur sína orsøk, sig- ur landsstýrismaðurin, tí tað kemur fyri, at fólk eru í slíkari sinnisstøðu, at tey beinleiðis kunnu ræða starvsfólkini, sum taka í móti teimum. Hann nevnir dømi, har maður hevur ringt til Stýrið og lovað at dripið, um hann ikki hevði fingið fiskiloyvi innan ásetta klokkutíð sama dag. – Vit skulu sjávandi royna at skyna á, hvussu álvarsliga slíkt er meint, sigur Jørgen Niclasen. Men tað er klárt, at tann, sum fær eina slíka samrøðu, verður illa við. Hann sigur, at tað ber í flestu førum til at finna út av, um hetta er vanligur taliháttur hjá fólki. – Vit kenna teir flestu, sum koma her, og vita, hvussu orðalagið plagar at vera. Men tað er eingin verja í tí, tí tað má væl vera krav, at starvsfólkið verður viðfarið við vanligari fólka- ligheit. Hinvegin sigur Jørgen Niclasen, at tað er komið fyri, at hann hevur kannað hóttanir móti honum sjálv- um. Hevur roynt at funnið fram til, hvør persónurin er, sum hevur lovað ilt yvir landsstýrismannin ella beinleiðis hótt við at kappa høvdið av honum. Tað hevur hvørja ferð borið til at loyst slík mál, og ongantíð er tað komið so langt sum til at melda nak- ran, sigur Jørgen Niclasen. Hann viðgongur tó at viðhvørt kunnu fólk gerast so ill í sær, at tað, tey siga og lova, kann kennast rætti- liga ótespiligt. Serliga fyrstu tíðina fór djúpari, enn tað ger í dag, hóast tað framvegis sjálvandi verður tikið fyri fult, tá óðir menn hótta ein, sigur Jørgen Niclasen, landsstýrismaður. Tryggja Fiskimálastýrið Sildasamráðing- arnar við norð- menn eru í gongd, og hinar fiskiveiðu- samráðingarnar verða tiknar upp í næstum SAMRÁðINGAR Samráðst verður í løtuni um sildaveiðuna við norðmenn. Og í kom- andi mánað fara tær flestu av hinum samráð- ingunum, føroyingar skulu hava við onnur lond um sínámillum fiskiveiðu, í gongd, sig- ur Jørgen Niclasen, landsstýrismaður við fiskivinnumálum. Sildasamráingarnar eru enn ongan veg komnar sum so, sigur landsstýrismaðurin, hóast gongd er í. Enn er tað mest við at leggja vísindaligar upplýsingar og tílíkt fram, sigur hann. Hinar samráðingarnar, sum verða við russar, ES, íslendingar og grøn- lendingar, verða allar í november og december. Uttan samráðingarnar við íslendingar, sum verða hildnar í januar komandi ár. ej Samráðingar eru í gongd Fyri at økja um trygdina hjá starvsfólkinum, verður tað gjørt torførari at koma inn á Fiskimálastýrið Mynd. Álvur Haraldsen C M Y K 7 6