týsdagur 19. mai 2009síða 10

10 tíðindi Nr. 94 - 19. mai 2009 Rumsfeld vísti til Biblíuna Fyrrverandi amerikanski verjumálaráðharrin Donald Rumsfeld vísti ofta til Bíbliuna, tá stjórnin hjá George W. Bush, forseta umrøddi Ísrael og viðurskiftini í Miðeystri. Tað skrivar tíðarritið GQ, sum eisini veit at siga, at Rumsfeld plagdi at hava myndir av amerikonskum hermonnum við sær á fund í stjórnini, og at hann ofta skrivaði tekstir til myndirnar við beinleiðis tilvísing til Bíbliuna. Frá vælvitandi keldum hevur GQ fingið at vita, at fleiri embætismenn í Bush-stjórnini vóru illa við av Bíbliu-nýtsluni hjá Rumsfeld, og at teir stúrdu fyri, at almenningurin skuldi fáa frænir av tí. Eitt nú hevði tað verið óheppið, um tað kom fram, tá fjølmiðlarnir avdúkaðu fangaviðferðina í Abu Ghreib, skrivar GQ. LakssiLd Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nóta-og trolskipið Finnur Fríðu hjá Vinnuni í Gøtu gjørdi fyrr í ár royndir at veiða eftir lakssild, og í vik- uni er frágreiðing løgd út á heimasíðuna hjá Havstovuni um hesar royndir. Vit hava hugt í hesa frá- greiðing, sum sjálvsagt hevur áhuga – ikki minst, nú svartkjaftakvotan er lítil, og roynt verður at finna gongdar leiðir til tess at fylla upp í mistu svartkjafta- kvotuni, bæði hjá skipum og virki, ið veiða og virka pelagisk fiskasløg. Smáur fiskur Sosialurin hevur hugt eitt sindur at, hvat lakssild er. Onkur heldur kanska, at lakssild er tað sama sum prikkafiskur, men so er ikki. Lakssild er ikki beint í ætt við prikkafisk, men liv- ir nakað sum hesin fiskur. Vanligt er, at prikkafiskur gjarna er ovari í sjónum enn lakssild. Ella taka vit saman um svartkjaft, sum er nógv størri fiskur, prikkafisk og lakssild, so heldur prikka- fiskurin sær vanliga ovast í sjónum, síðan kemur svart- kjafturin og at enda laks- sildin, sum heldur sær niðast í sjónum. Um náttina koma nógv pelagisk fiskasløg vanliga upp í sjógvin, og tey kunnu koma heilt uppundir vatn- skorpuna. Lakssild er smáur fiskur, í mesta lagi 7-8 sentimetrar til longdar og er kynsbúgvin longu sum eitt ára gamal. Fiskurin hevur ikki verið veiddur vinnuliga um okk- ara leiðir, men seinastu mánaðirnar hava íslendsk skip fingið væl av hesum fiski í teirra sjógvi. Veiðan hjá íslendsku skipunum hev- ur verið um 100 tons um døgnið, men um náttina hevur einki verið at fingið. Á veg aftur av túri um hálvan februar í ár gjørdi nóta-og trolskipið Finnur Fríði tvey hál norður úr Fugloynni við smámeskað- um posa og fekk 60 tons av lakssild. Umborð á skipin- um mettu teir, at um broyt- ingar høvdu verið gjørdar við trolinum, hevði tað rigg- að betri til veiði eftir laks- sild. Tá skipið fór útaftur at fiska, vórðu smærri meskar settir í trolið, eins og útgerð var við til at filma og máta gjøgnumstreym í trolinum. Best eystanfyri Fólk vóru nú við frá Hav- stovuni, eins og trolvirkið Vónin hevði trolkøn fólk umborð á Finnu Fríða. Leitað varð sera víða, heilt av Fugloyarbanka og vestur á Reykjanesryggin, men lítið var at síggja. Fræg- ast var tó at síggja eystur úr Fugloynni, og har hevði skip- ið eisini frægastu veiðina. Tilsamans hevði Finnur Fríði fimm hál, trý í ein land- nyrðing úr Fugloynni, eitt suður av Føroyabanka og eitt á Reykjanesrygginum. Fiskiskapurin var um 100 tons, harav tað mesta varð fingið í tveimum hálum í ein landnyrðing úr Fugl- oynni. Á túrunum vórðu bæði undirsjóvarupptøkur og streymmátingar gjørdar í trolinum. Upptøkurnar vístu eitt nú, at lakssildin svimur í ovara parti á bell- inum, og at gjøgnumstreym- urin í trolinum er vánaligur, um netið frammanfyri pos- an – millumstykkið – er ov langt og smalt. Kanningarnar umborð á Finni Fríði vístu, at laks- sildin er ovarlaga í trolinum, og hetta samsvarar væl við eygleiðingarnar á dekkin- um. Ofta stóð nógvur fiskur stungin í yvirnetið, meðan lítið og einki var stungið í undirnetið. Hvussu trolreiðskapurin annars var samansettur und- ir hesi veiði, kann lesast nærri á heimasíðuni hjá Havstovuni, www.hav.fo Avmarkað øki Sum áður nevnt í hesi grein, leitaði Finnur Fríði rættiliga víða, men sera lítið var at síggja, harav leiðin í ein landnyrðing úr Fugloynni royndist frægast. Frægasta royndin var á 170-210 favna dýpi. Fiskað varð mest um dag- in, men Finnur Fríði hevði eisini eitt tóv sunnanfyri Føroyabanka um náttina. Havstovan kemur í sínari frágreiðing eftir, at royndir- nar hjá bæði íslendingum og føroyingum vísa, at laks- sild heldur til í avmarkaðum økjum, sum eru umleið 15 fjórðingar til víddar. Síðan íslendingar byrjaðu at byrjaðu at fiska, hevur fiskurin flutt seg suðureftir. Fyrst í mars vóru íslendsku skipini einar 30 fjórðingar úr markinum móti altjóða sjógvi suðureftir. Stutt eftir góvust tey at fiska, tí fiski- skapurin minkaði. Havstovan veit eisini at siga, at onnur føroysk skip, eitt nú Fagraberg og Tróndur í Gøtu, hava eisini leitað eftir lakssild, harav Fagra- berg hevði eitt hál á leiðun- um við Reykjanesryggin, har teir fingu nakað av laks- sild. Royndirnar hjá Finni Fríða tey fimm hálini, sum skipið hevði, góvu ávikavist Spennandi roynd at veiða lakssild í føroyskum sjógvi Lakssild er smáur fiskur, í mesta lagi einar 7-8 sentimetrar til longdar Mynd: Havstovan Lakssild fæst í trolið, um hon er til steðar, men royndirnar vísa, at hetta er ein fiskur, sum ikki kann rekast, men glúpast. Royndir hjá íslendingum eru, at lakssild verður ávirkað av veðri, har hon spjaðist í vánaligum líkindum og savnast ikki aftur fyrr enn ein dag eftir, at veðrið er batnað aftur