týsdagur 9. juni 2009síða 23

23 vinnan Nr. 107 - 9. juni 2009 Tað gongur væl hjá gulllaksaskipunum, og upsaveiðan er eisini góð. Hetta gevur nógvar land­ ingar og nógv fiska­ arbeiði, har fiskurin kemur til virkingar Landingar Orð og mynd: Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Gulllaksaveiðan var sera góð í longu vertíðini í fjør summar, og einki er, sum bendir á, at veiðan verður minni í vertíðini, sum byrj­ aði uppaftur fyrr í ár enn í fjør. Tað tók sína tíð, áðrenn Eysturbúgvin og Vestur­ búgvin vóru klárir at loysa í vertíðini í fjør, og uppundir vertíðina í ár skiftu Vest­ menningur og Fram motor. Samanumtikið komu tey seks skipini, sum vanliga eru á gulllaksaveiði í summ­ arhálvuni, fyrr í gongd í ár og við teirri veiði, sum verið hevur síðan vertíðin byrjaði, er væntandi, at gull laksaárið í ár ikki fer at roynast minni væl hjá skipunum, enn tað royndist í fjør. Tey seks skipini, sum eru á gulllaksaveiði, eru Vest­ menningur og Fram, Eystur­ búgvin og Vesturbúgvin og leirvíkstrolararnir, Stjørnan og Polarhav. Sum skilst, hava Vest­ menningur og Fram havt onkra góða sølu í Skotlandi, og ætlanin er, sum vit eisini hava skilt, at skipini skulu landa í Skotlandi nakrar túrar í slag, áðrenn tey leggja veiðina uppaftur í Føroyum. Stórar lastir Í gjár landaðu Eysturbúgvin og Vesturbúgvin stívliga 500.000 pund av gulllaksi í Saltangará, og bæði 1. juni og 5. juni vóru Polarhav og Stjørnan eisini fullfermdir í Saltangará. Hesar báðar túr arnar høvdu leirvíks trol­ ararnir væl meira en 500.000 pund hvønn túrin. Hetta má sigast at vera sera góð veiða hjá gull­ laksaskipunum. Nú svartkjaftakvotan er so lítil, og veiðan eftir svartkjafti í føroyskum sjógvi soleiðis eisini hevur verið avmarkað í hesum árin um, halda menn, at hetta hevur verið viðvirk­ andi til, at fiskiskapurin eftir gulllaksi hevur verið uppaftur betri. Tað er altíð trupult at tosa um hjáveiði hjá pelagisku skipunum, tí her gerst tú sjáldan klókari, um tú spyrt, men Sosialurin hevur skilt á monnum, at viðhvørt er stór íblanding av gulllaksi uppi í svartkjaftaveiðini. Góð upsaveiða Men tað er ikki bara gull­ laksaveiðan sum er góð í løtuni. Upsaveiðan roynist framvegis holl og altav­ gerandi hjá partrolarunum. Heykur og Falkur landa í Saltangará í dag, og á landingarmiðstøðini hjá Beta siga tey, at veiðan hjá teimum hendan túrin liggur um 360.000 pund. Sum skilst, liggur miðalprísurin á upsa í løtuni um slakar 5 krónur fyri kilo – alt eftir støddini á fiskinum. Á Beta vænta tey Jaspis og Ametyst um fáar dagar, helst seinni í hesi vikuni. Í løtuni eru teir hálvfullir. Stelkur og Bakur eru úti, og í gjár loystu eisini Rókur og Lerkur, sum hava ligið í umleið eina viku vegna ymiskar ábøtur. Línuskipið Váðasteinur hevur eisini landað í Saltangará hesa vikuna. Teir høvdu stívliga 50.000 pund. Meginparturin av veiðini var longa og brosma. Teir fingu í miðal einar 4,80 krónur fyri kilo av brosmu og umleið 7,80 fyri kilo av longu. Upsi og gulllaksur í stórum tonsatali Gulllaksaveiðan er sera góð, og upsaveiðan roynist framvegis væl. Hvørja viku kemur nógvur fiskur upp á land á landingarmiðstøðini hjá Beta í Saltangará Kili keypir Herfyri fór Christian í Grótinum til Kili, og nú skrivar Fiskeri­ bladetFiskaren, at eitt felag ím Kili hevur keypt uppisjóvar­ trolaran Margiris, sum er frystitrolari, og sum reiðaríið Parlevliet & Van der Plas eigur. Skipið, sum hevur verið skrásett í Litava, hevur ligið í Imuiden, har ymsar umvælingar og ábøtur eru gjørdar. Tað arbeiðið er liðugt, og Margiris er nú á veg til Kili. Tað vanliga er, at skip, sum sigla millum Evropa og Kili, fara ígjøgnum Panamaveitina, men Margiris fer fyrst til Rio de Janeiro í Brasil og haðani ígjøgnum Magellansundið til Kili. Harvið sleppur reiðaríið frá at rinda fyri at sigla ígjøgnum Panamaveitina. Hinvegin er teinurin longri. Meiri toskur í Norðsjónum Toskastovnurin í Norðsjónum hevur ment seg so nógv, at gýtingarstovnurin er metstórur, og sum heild er stovnurin oman fyri meðalstøddina. Tað sigur ICES, sum tí mælir til at hækka toskakvotuna næsta ár. Tilmælið hjá ICES fyri árið í ár er 473.000 tons, men politikararnir samdust um at loyva skipum og bátum at veiða 525.000 tons. Tað hevur eftir øllum at døma ikki havt stórvegis ávirkan á stovnin, tí nú mælir ICES til, at kvotan næsta ár verður 577.500 tons. ICES sigur í tilmælinum til tann politiska myndugleikan, at verandi toskafiskiskapur í Norðsjónum er burðardyggur, og at stovnurin mennist. Tummas Christophersen, reiðari, sigur, at í Peeterhead er frystigoymsla, sum megn ar at frysta heili 1100 tons um samdøgnið. – Skipini hjá okkum hava landað tríggjar túrar í Skot­ landi, og hesar túrarnar hev­ ur veiðan ligið millum 480 upp í 614 tons hvønn túrin. Hann sigur, at prísirnir fyri gulllaksin hava verið heldur betri í Skotlandi enn í Føroyum. – Vit hava fingið 3,60 krónur fyri kilo í Peeterhead, meðan gulllaksaprísurin í Føroyum hevur ligið á 3,25 krónur fyri kilo. Reiðarin sigur, at hesi oyr uni meira fyri kilo sjálvandi eru munagóð, men hann ivast kortini í, um skipini høvdu farið av landinum við fiskinum, um møgleikar vóru at selt veiðina í Føroyum. – Síðan okkara skip fóru á gulllaksaveiði í apríl, hava tey landað einar tveir ella tríggjar túrar í Føroyum. Hesin seinasti túrurin av trimum, sum tey hava land­ að uttanlands, byrjaði aftur í gjárkvøldið, og í løtuni veit eg ikki at siga, hvar skip ini fara at landa, tá hesin túrur er lokin um nakrar dagar, sigur Tummas Christophersen. Manningarnar á Vest­ menningi og Fram skifta triðja hvønn túr í staðin fyri annan hvønn túr, nú landað hevur verið í Skotlandi. Sum sæst í aðrari grein á hesi opnu í dag, landaðu Eysturbúgvin og Vestur­ búgvin stívliga 500.000 pund av gulllaksi í Sal­ tangará í gjár, og bæði 1. juni og 5. juni vóru Polarhav og Stjørnan eisini full­ fermdir í Saltangará. Hesar báðar túrarnar høvdu leirvíkstrolararnir væl meira en 500.000 pund hvønn túrin. ndað av øðrum túri vík í gjár. Teir høvdu ávika­ vist 380 og 400 kassar á 48 kilo hvør. Pól Fuglø, landingar for­ maður, veit ikki at siga, um onnur skip koma inn at landa hesa vikuna, men lítið bendir á, at talan verður um tað heilt stóra, nú línu skipini nýliga eru farin útaftur. Lítið útróður – vánaligir prísir Útróðrarbátarnir í Klaksvík leggja vanliga veiðina upp á Kósini, har Landing ar­ miðstøðin tekur ímóti. Men Pól heldur ikki, at tað hevur verið nakar ser­ ligur útróður at tosa um í seinastuni. Lítið er eisini frætt um hvíting, hóast hetta skuldi verið tíðin til hetta fiskaslag. – Eg haldi, at summir bátar eru lidnir við sínar fiskidagar. Sum heild, haldi eg, at árið hevur roynst smáligt hjá útróðrarbátunum í síni heild. Eitt, sum hevur fylt nógv hjá útróðrarmonnum í longri tíð, er vánaligi fiska­ prísurin á hýsu og toski. – Prísirnir á hýsu eru slett einki at tosa um, men prísirnir á toski eru kvink­ aðir nakað uppeftir aftur. Tað er greitt, at fiskaprísurin hevur verið lágur hjá teim­ um, sum skulu fiska og fáa lønandi vinnu úr útróðri, sigur Pól Fuglø, landingar­ formaður.