fríggjadagur 12. juni 2009síða 6

6 tíðindi Nr. 110 - 12. juni 2009 Tosið um pengar frá byrj­ an Tað er nokk so ósex ut at tosa um peng ar, men tit mu gu tosa um peng ar. Tí tað er mun an di lættari at tosa um pengar nar, áðr­ enn tit koma í trupul leikar av teim um. Stýrið skuld Um tit ætla at skuldarbinda tykkum saman, so merkir tað, at tit eru bundin saman, til skuld­ in er goldin. Het ta merkir tí, at um tit hefta tykk um saman so leiðis, so skal annar gjalda, um hin ikki kann. Tá er líka mikið, um tit fram­ vegis eru sam an ella ikki. Syrgi somu leið is fyri, at bæði nøvn eru á prógv unum á lutum, har tit hefta fy ri lánið sam an. So annar ikki v e r ð u r snýtt/ur. Nýtið sama banka Tað sparir ofta tíð, um tit nýta sama ban ka, tá tit búgva saman og hava felags útreiðslur. Tí so kunnu tit hyggja at kontonum hjá hvørjum øðr­ um á netbankanum fyri at halda yvir­ blikkinum. Tað ber eisini til, at fáa fulmaktir til konturna hjá hvørjum øðrum, so tað er lættara at flyta pening ímillum tykkum. Hava tit hvør sín banka tekur hetta longri tíð. Hugsið um felags kontu Ein góður háttu er at gjalda fastar upp hæddir mánaðarliga fyri at rinda føstu útreiðslurnar. Hugsi um eina húsarhaldskontu, sum tit bæði hava kort til, tí so sleppa tit undan at skeldast um hvør keypir meiri smør ella vesipappír. Ein møguleiki er at hava eina felagsøkonomi, so er ein fyrimunur at hava felags lønarkontu, har tit hava hvør sítt visakort. Barna út­ reiðs lurnar Um ella tá børn koma upp í parlagið, er tað ein stórur fyrimunur at gera av, hvussu tit rinda klæði, gávur, frítíðar­ virksemi og skúla. Tað er lættast at gjalda helvtina í part, men tað týdn­ ingar mesta er at hava greiðar avtalur, so tit sleppa undan at kjakast um, hvat verður nýtt frá hvørjum til børnini Gerið fíggjar­ ætlanir Rokni útreiðslurnar eitt á fram í tíðina. Býti talið í 12, og koyri tað aftur í helvt, so tit kunnu rinda eins nógv á kontuna við føstum útreiðslum. So leiðis sleppa tit undan hvøkkum og upp­ og niðurtúrum í nýtslupengunum, tá SEV, telefon og trygging skulu rindast. Býtið útreiðs­ lurnar Hugi um tit skulu rinda eins nógv í láni, leigu og húsarhaldspeningi. Vinn ur annar meiri pening enn hin, so kun nu tit fordeila soleiðis, at annar rind ar prosentvís meiri enn hin, so tit hava umleið ein nógvar pengar eftir. Pensjónin skal við Avtali, hvussu tit spara upp til aldur­ dómin. Hevur annar betri pensjón enn hin í arbeiðinum, so kunnu tit saman sav na, so tit hava eins nógv til lukku­ ligu pensjónsárini. Keypa heim saman Um tit keypa hús ella íbúð saman og ikki eru gift, so er ein stórur fyrimunur at gera eitt greitt býti, um tit skulu eiga helvtina í part, og hvussu skuld og vinningur skulu býtast, um tit flyta frá hvørjum øðrum aftur. Á sama hátt er ein fyrimunur at hava greiðar av tal­ ur um størri lutir, so tit sleppa undan at blanda teir upp í samrøður, tá tit eru kedd, skuffað ella ill. Tryggið hvønn annan Um tit liva saman, og annar doyr, so er ein øgiliga stórur fyrimunur at hava eina lívstrygging, so hjálpir tað einkju fólki num at klára tíðina aftaná øko nom iskt. Hóast stóra missin. Kelda: Danska brúkararáðið Lagt til rættis: Eirikur í Jákupsstovu Stýr á kærleiks­ pengum Áðrenn eitt par flytur saman, er ofta torført at tosa um pengar, og at hava stýr á fíggjar viður­ skiftum. Her eru nøkur tipp til tykkara, sum æt la at flyta saman Spariperur í ringt ljós Ein kanning hjá danska brúkararáðnum vísir, at spariperur lýsa nógv verri, enn vanligu perurnar. Kanningin vísir, at sjálvt bestu perurnar hava trupulleikar at vera eins góðar og vanligu gløðiperurnar. Hinvegin eru spariperur fínar til hugnaliga innandura nýtslu, men kunnu ikki nýtast uttandura, tí tær fáa ofta trupulleikar við frosti. Men tað eru ymiskir veikleikar við spariperunum. Summar lýsa illa, summar lýsa illa at byrja við og summar broyta litirnar í rúminum. Fartelefonir og heilsa Enn eru serfrøðingar ikki samdir um, um radiobygljur frá fartelefonum eru skaðiligar. Serliga er ógreitt, um vit verða ávirkað, um vit nýta hana í landa tíð. Tí er best at vera fyrivarin. Fyrsta ráðið er at lata vera við at trýsta telefonina ímóti oyranum, tí størri avstandurin er, minni er strálingin av elektromagnetiskum bylgjum. Enn betri er at nýta eitt sett, so tú ikki hevur telefonina í hondini. Eisini er eitt ráð frá danska brúkararáðnum, at børn mugu avmarka teirra nýtslu av telefonini, tí geva fartelefonir skaða, so er størri møguleiki fyri, at børn fáa skaða.