mikudagur 7. november 2001síða 4

6 Nr. 215 - 7. november 2001 Nr. 215 - 7. november 2001 7 Føroyski fólktatings- maðurin árini frá 1994 til 1998 stillar ikki uppaftur hesa- ferð. Hann sigur seg vera lidnan við henda partin av sínum lívi, hóast hann hevur fingið onkra áheitan FÓLKATINGSVAL Heri á Rógvi Hann er rættiliga kendur innanfyri føroyskan polit- ikk. Í áttatiárunum satt hann okkurt skifti sum eykamaður á fólkatingi. Í 1994 gjørdist hann fólka- tingsmaður, tá ið tann fyrst valdi hjá Sambandsflokkin- um, Edmund Joensen, var løgmaður. Hann sat á fólka- tingi árini frá 1994 til 1998 fyri Sambandsflokkin. Við valið í 1998 varð hvørki hann ella flokkur hansara valdur aftur á dana ting. Hann fekk 876 persónligar atvkøður, men tað rakk ikki til hjá hvørki honum sjálv- um ella hjá Sambands- flokkinum. Hóast tað við valið í 1998 ikki vóru nógvir, ið fingu omanfyri 800 persónligar atkvøður, so heldur Johann- es Martin Olsen seg ikki til at stilla upp hesuferð. Hann hevur í fleiri ár verið fast- búgvandi í Danmark, og hann býr í dag í Randers, sum liggur á eystursíðuni av Jútlandi. Hann royndi fyri nøkrum árum síðani at gerast formaður í Sam- bandsflokkinum, men tapti formansvalið móti táver- andi formanninum, Edm- undi Joensen. Hann hevur ikki verið so nógv at hoyrt og sæð til, men hann sigur seg framvegis fylgja við í føroyskum viðurskiftum. Johannes Martin er so við og við komin upp í árini, og hann ætlar sær ikki at stilla upp til fólkatings- valið hesaferð. – Eg eri mestsum liðugur við henda partin av lív- inum, og eg haldi meg ikki til at stilla upp hesaferð, sigur Johannes Martin Olsen. Hann sigur seg hava fingið onkra áheitan, men hevur valt ikki at taka av tilboðnum. – Tá eg kanska ikki havi havt so nógv við føroysk viðurskifti at gera, so er tað spurningurin, um tað er rætt hjá mær at stilla upp, sigur Johannes Martin Olsen. Fyrrverandi fólkatings- maðurin er ættaður av Strondum, og tað var eisini her, at hann fekk stóran part av sínum atkvøðum til fólkatingsvalini. Johannes Martin roknar við einum spennandi vali, og hann vónar at hansara flokkur fær annan mannin. – Tað snýr seg ikki um danskan politikk. Vit vilja bert vinna føroysku tjóðini rættindi og virðing, varð sagt, tá ið Tjóð- veldisflokkurin kunn- gjørdi valskránna og valevnini til komandi fólkatingsval. Flokk- urin stillar 18 valevni upp til fólkatings- valið, og flokkurin sær onga løgfrøðiliga ella tjóðskaparliga forðing fyri hesum FÓLKATINGSVALIÐ Heri á Rógvi 18 valevni stilla upp fyri Tjóðveldisflokkin til kom- andi fólkatingsval. Listin telur fleiri kend nøvn. Allir løgtingsmenninir hjá flokk- inum uttan Signar á Brúnni og Finnbogi Ísakson stilla upp. Ùr landsstýrinum stilla Høgni Hoydal og Karstin Hansen upp. Av øðrum á listanum kunnu vit nevna: Sjúrð Skaale, Tor- bjørn Jacobsen, Jógvan Arge, Zakarias Wang, Rana Nolsøe, Olgu Biskopstø og Turið Sigurðardóttir. Hetta eru øll rættiliga kend nøvn, og tað tykist sum um, at Tjóðveldis- flokkurin má sigast at hava ein rættiligan góðan møgu- leika til komandi fólka- tingsval. Eisini Kristina Háfoss, sum hevur skrivað fleiri lesarabrøv stillar til vali hesaferð. Úr Eysturoynni stilla eisini Jóanes Eliasen og Andrea Eldevig upp. Av teimum, sum eru á listanum, so má Høgni Hoydal mestir roknast fyri at vera mest sannlíka evni upp á ein fólkatingsmann, men eisini fleiri aðrir kand- itatar kunnu hugsast at fara at gera um seg. Sjúrður Skaale og Torbjørn Jacob- sen hava báðir verið nógv frammi í fjølmiðlunum og teirra meiningar eru eisini rættiliga kendar. Tað verður mestir millum hesar báðar, at dysturin um annað plássið á listanum fer at vera ímillum. Heini O. Heinesen, sum varð stóri atkvøðuslúkarin hjá flokk- inum við seinasta val, hev- ur hesaferð fingið rættiliga harða kapping. Umframt Høgni og hinar, so fær hann eisini kapping frá trimum øðrum valevnum í Norð- oyggjum. Zakarias Wang hevur eis- ini áður víst, at hann kann savna nógvar veljarar, og tað verður spennandi at vita, um hann framvegis eigur eitt sindur av fólka- tokka eftir. Føroyska røddin Føroysku umboðini á fólkatingi skulu, sambært Tjóðveldisflokkinum, ikki leggja seg út í innanhýsis danskan partapolitikk. Tað er ætlanin hjá Tjóðveldis- flokkinum, at teirra umboð skal ella skulu vera trygdin fyri, at fullveldisætlanin vinnur á mál. Umboð Tjóð- veldisflokksins á fólkatingi vil bert virka fyri at vinna føroysku tjóðini rættindi og virðing. Ætlanin er, at hesi kom- andi fýra árini á fólkatingi skulu vera eitt virðiligt far- væl til heimastýrið og um- boðanina á dana tingi. Tað eru níggju punkt á valskránni hjá Tjóðveldis- flokkinum til komandi fólkatingsval, sum umfata bæði føroyska málið, før- oysku rættindi, ognarrætt og búskaparligu viðurskift- ini. Tjóðveldisvalevnini síggja okkum forðing fyri, at tey stilla upp til fólka- tingsvalið hesaferð. Til spurningin um hetta ikki er at góðtaka donsku grund- lógina, so er svarið, at flokkurin viðurkennir ikki, at hon er fólkarættarliga avgerandi fyri føroyingar. – Tað eru danir sum ikki halda grundlógina, sigur Zakarias Wang. Tjóðveldisflokkurin vil sum áður nevnt ikki leggja seg út í partapolitisk mál á fólkatingi, men avvísa sam- stundis ikki, at teir vilja stuðla einari ávísari dansk- ari stjórn. Treytin er bert tann, at henda stjórnin eis- ini skal virka fyri tjóðskap- arligu rættindunum hjá før- oyingum. Høgni Hoydal heldur ikki, at teir nú hava brynja seg út til fólkatingsvalið merkir, at teir ikki trúgva upp á fullveldistilgongdina longur. – Tjóðveldisflokkurin vil vera eitt umboð fyri tjóð- ina, segði Høgni Hoydal týsmorgunin, tá ið Tjóð- veldisflokkurin helt tíð- indafund. Um tað verður soleiðis, at bæði Tjóðveldis- og Fólkaflokkurin verða valdir inn á fólkating, so ætlar Tjóðveldisflokkurin at royna at ávirka Fólkaflokk- in sum mest, soleiðis, at eisini Fólkaflokkurin fer at spæla enn minni partapolit- iskan leiklut á fólkatingi. Vil eingin ganga ynskj- unum hjá Tjóðveldisflokk- inum á møti á fólkatingi, so vil flokkurin vera í and- støðu móti restini av fólka- tinginum, sigur Zakarias Wang. Okkara Land Umframt at leggja fram, hvat Tjóðveldislflokkurin ynskir at gera til komandi fólkatingsval, so vórðu eisini dagførdu stevnumið- ini hjá Tjóðveldisflokkin- um løgd fram á tíðinda- fundinum, Stevnumiðini hava tað so tjóðskaparliga heitið Okk- ara Land. Úr Tjóðveldis- flokkinum verður upplýst, at stevnan framvegis er tann sama, men stevnumið- ini eru dagførd. Stevnumið- ini staðfesta støðuna hjá flokkinum á at kalla øllum økjum. Tað er sjálvsagt spurningurin um sjálvstøðu Føroya, sum stendur ovast, men eisini á fleiri øðrum økjum, m.a. á tí búskapar- liga økinum, hevur flokk- urin dagført síni stevnumið. Tjóðveldisflokkurin vil vera føroyska røddin á fólkatingi Heini O. Heinesen og Kristina Háfoss stilla bæði upp til fólkatingsvali fyri Tjóðveldisflokkin. Kristina er nýggj í politikki Mynd: Jens Kr. Vang Høgni Hoydal heldur ikki, at núverandi fólkatingsumboðini gera nóg mikið við at skapa virðing fyri føroysku tjóðini. Hann heldur, at Tjóðveldisflokkurin kann fáa hetta í rættlag. Hann sigur seg eisini vera til reiðar sjálvan at fara á fólkating Mynd: Jens Kr. Vang Johannes Martin stillar ikki upp Johannes Martin Olsen hevur áður verið fólkatingsumboð fyri føroyingar, men hann stillar ikki upp 20. november Leiðslan í Sjálvstýris- flokkinum skuldi heldur hugsað um at fingið nakrar meinigar soldátar í flokkin, enn at berjast um, hvør skal vera generalur, heldur Kári P. Højgaard, løgtingslimur, sum er staddur á ST aðal- fundinum í New York Kári P. Højgaard New York: Tað er skelk- andi og lítið hugaligt upp- liva, at samstundis sum Sjálvstýrisflokkurin í hes- um døgum á altjóða stigi saman við øllum góðum kreftum roynir at tryggja heimsfriðin í ST, skal ófriður og stríð valda innanflokks. Sámal Petur og Helena hava hesi seinastu árini verið við til at mynda føroyskan politikk og prógvað sín dugnaskap, og lítið er at ivast í, at flokkurin hevur brúk fyri øllum góðum kreftum. Ilt er at fáa eyga á, hvat positivt úrslit kann spyrjast burturúr at skifta leiðara, nú so stutt er eftir av val- skeiðinum. Okkum er størri tørvur á soldátum heldur enn generalum. Sum helst flestu vita heima, var New York Mara- thon sunnudagin. Umleið 30.000 luttakarar vóru við úr øllum heiminum. Stórir og smáir, høgir og lágir. M.a luttók statsministarin í Slovenia Mikulas Dzurinda. Millum 5 teir fremstu av monnunum vóru 3 úr Kenya og 2 russarar. Hjá kvinnunum var tann fyrsta úr Etiopia, og nr. tvey og trý úr Kenya. Fólkatingsvalið hevur sett síni spor, og tríggir fólkatingslimir sum stillað uppaftur, tóku avgerð um at fara heim fríggjadagin. Teir hava bert tríggar vikur til valstríðið, so teir krevja at leggja seg í selarnar fyri at fáa eitt gott val og tryggja sær enn eitt fýra ára skeið í Fólkatinginum. Tað er ótrúligt, sum amerikumenn eru blíðir og hjálpsamir. Tað vísir seg, sum um teimum dámar sera væl at verða spurdir um hjálp. Av tí at vegakervið er uppbygt vid Aveveu longs og Streets tvørs í talrekkju, kann ein nærum ikki fara skeivur. Eg havi, fyri at koma í tal við fólk, nýtt høvið at spyrja um ymiskt, og geva teir sær góða tíð at greiða frá tí, spurt er um. Næstan altíð endar tað vid spurninginum, hvar ein er frá. Enn havi eg ongan hitt, sum veit hvat ella hvar Før- oyar eru. Tað nærmasta var maðurin aftan fyri diskin í Postal Administration FN, sum segði seg hava hoyrt navnið, og helt at Føroyar lógu í Eystursjónum. Týsdagin 6 november er borgarstjóraval í New York. Sjónvarpið hevur sent regluligar lýsingar frá val- evnunum. Tveir liggja ájavnt í meiningskanning- unum. Annar er media- millióningurin Mike Bloomberg, sum verdur stuðlaður av núverandi borgarstjóra og er Repu- blikanari. Hitt er demo- kraturin Mark Greene. Spennandi verður at síggja, hvussu leikur fer. Annars má sigast, at valið er merkt av syrgiligu hendingunum 11 september, bumbuhótt- anum og herjanini av Anthrax pulvur, sum gevur eitt døkt baksýni. Vit hava tað gott øll somul og kenna okkum trygg. Komandi vikuskifti verður hæddarpunktid í hesi 56 setuni í ST. Tá koma teir stóru at taka orðið. Sum vanligt fær Brasilia fyrst orðið og síðan verður tað amerikanski forsetin George Bush, sum kemur at tosa í 15 minuttir. Teir fortaldu á morgun- fundinum hjá donsku sendinevndini, at ST ár 2000 hevdi roynt eina nýggja skipan, har tríggjar lampur vóru á talarastól- inum. Ein grøn lampa lýsti, meðan tala vard, ein gul tá talutíðin var um at vera liðug og ein reyð, tá tíðin var úti. Tá Fidel Castro leiðari á Cuba fekk orðið, legði hann ein lummaklút oman yvir lampurnar og talaði seg lidnan. Hetta førdi til lógvabrestir frá luttakarunum og er lítið hugsandi, at hendan skipan verður nýtt aftur. Eg fari at enda hesa ferð og senda bestu heilsur heim til Føroyar. Knøpp hálvtriðja millión er á muni millum tilboðini upp á Skálafjraðar- siglingina, sum Strandferðslan hevur boðið út ÚTBJÓÐING Edvard Joensen HT Transport í Gøtu og P/F Thor í Hóavík hava boðið upp á Skálafjarðarleiðina, sum Strandfaraskip Land- sins hava boðið út. Tilboðini vóru eitt sindur ójøvn. Tað hægra, tað frá Thor, var upp á 10.220.950,- krónur, með- an HT Transport beyð sær til at røkja leiðina fyri 7.750.000,- krónur. Poul Jákup Thomsen, fólkaflutningsleiðari hjá Strandferðsluni, sigur, at Strandfaraskip Landsins hava treytað sær at velja millum tilboðini,. So tað verður ikki bara av sær sjálvum tikið við tí lægra tilboðnum, sigur hann. Bæði feløgini, sum boðið hava, hava skip tøk til sigl- ingina. Ávís krøv eru sett til skipini. Millum annað at tey skulu ikki vera eldri enn frá 1990, og at tey í minsta lagi skulu ganga 20 míl. Hesar treytir lúka bæði skipini, sum feløgini hava í boði. Skipið, sum HT Transport hevur í boði, er í vinnu, meðan skipið hjá Thor er spildurnýtt og júst latið av skipasmiðju ní Noreg. Lægra tilboðið, sum kom inn, er á leið tað dupulta av tí, siglingin kostar Strand- ferðsluni í dag, sigur Poul Jákup Thomsen. Men hann leggur afturat, at talan í hesum førinum er um nógv betri skip enn Ternuna I, sum í dag røkir rutuna. So tænastan, sum væntast kann, verður ikki at líkna við tær umstøður, í dag eru umborð á Ternuni I. Tíðindabræv úr New York: Heldur soldátar enn generalar Tvey tilboð upp á Skálafjarðarleiðina Útsýnið suður av toppinum á Empire State Building er frálíkt Tað ganga nógvar søgur um upp- stilling í Sjálv- stýrisflokkinum í kjalarvørrinum av ósemjuni, sum komin er í flokkin. Men hvørki Tordur Niclasen ella Lasse Klein siga seg fara upp í Sjálvstýris- flokkin UPPSTILLING Edvard Joensen Tordur Niclasen verður verandi í Miðflokkinum, og Lasse Klein er als ikki uppi í politikki. Báðir avsanna, at teir skulu vera bidnir at stilla upp á sjálvstýrislistan- um í Eysturoy til fólka- tings- og løgtingsvalini, sum standa fyri. Í Eysturoynni ganga tveir fyrrverandi løg- tingsmenn, sum á ein- hvønn hátt eru vorðnir gott samtaluevni hjá fólki, nú rok er í Sjálv- stýrisflokkinum. Lasse Klein er fyrrverandi løgting- og landsstýris- maður fyri Sjálvstýris- flokkin, meðan Tordur Niclasen hevur um- boðað bæði Kristiliga Fólkaflokkin og Mið- flokkin á tingi og í landsstýrinum. Um báðar verður gitt, at teir skulu stilla upp fyri Sjálvstýrisflokkin til komandi valini. Men báðir avsanna, at soleið- is er. Tordur Niclasen, sig- ur, at hann hevur verið á fyrsta uppstillingarfundi hjá Miðflokkinum í samband við løgtings- valið. Men hann er ikki biðin um at stilla upp og hevur heldur onga støðu tikið til, um hann fer at gera tað. – Men eitt er púra greitt, sigur hann, at fari eg at stilla uppaftur, verður tað fyri Mið- flokkin. Hasar søgurnar um, at eg skal fara upp í Sjálvstýrisflokkin, hava einki upp á seg. Eisini veðrur gitt, at fyrrveraandi sjálvstýris- maðurin, Lasse Klein, fer at stilla upp aftur fyri Sjálvstýrisflokkin, eftir at hann seinast stillaði upp fyri Kristiliga Fólk- aflokkin, sum ikki fekk umboð á tingi. Men Lasse Klein sigur stutt, at hann er farin burtur úr politikki, og í løtuni ongar sum helst ítøkiligar ætlanir hevur um at byrja aftur. Tordur verður verandi Ternan I gevst at sigla, tá Skálafjarðarleiðin er útlisiterað, og verður avloyst av eini tvíkilju C M Y K 7 6