Sosialurinarkiv
Sosialurin 2001-11-08, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 8. november 2001síða 3

‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

4 Nr. 216 - 8. november 2001 Nr. 216 - 8. november 2001 5 Fámjin er ein bygd, sum er væl fyri. Næsta ár fer Komm- unan at gera íløgur fyri 1,4 millión og tí mugu tey læna íløgukvbotu frá hinum kommunun- um í oynni FÁMJIN Áki Bertholdsen Fámjin er ein av teimum kommununum, sum er eina best fyri í landinum upp á seg. Hon skyldar ikki eina krónu og inntøkurnar eru javnt góðar. Men samstundis ásannar Bygdaráðið, at nógv liggur á láni og tað merkir eisini fíggjarætlanina hjá komm- ununi fyri komandi ár. Á fundi í seinastu viku samtykti Bygdaráðið fíggj- arætlanina einmælt. Eftir henni skal Fámjins Kommuna næsta ár gera íløgur fyri 1,4 millión. Tað er nógv meiri, enn komm- unan kundi gjørt eftir íløgukvotuni, hon hevur. Tí hevur kommunan verið noydd til at læna íløgu- kvotu frá øðrum komm- unum í Suðuroy, sum ikki brúka sína kvotu næsta ár. Annars verður mett, at kommunuskatturin í Fámj- in næsta ár verður 1.950.000 krónur, men harumframt fær kommunan 80.000 í rentuinntøkum, samstundis sum hon ikki hevur eitt oyra í rentu- útreiðslum. Restin av íløgunum, 900.000 krónur, verður tikið av pengunum, sum kommunan hevur á bók. Av tí, at so nógv liggur á láni, heldur kommunan ikki, at tað er rætt at lækka skattaprosentið, hóast kommunan kundi havt ráð til tað. Av tí sama er skatta- prosentið aftur 16% næsta ár og barnafrádrátturin er 5.000 krónur fyri hvørt barnið. Av íløgum, sum komm- unan skal gera, er tað fyrst og fremst vegurin í bygdini, sum skal gerast, umframt renovatiónsplássið og kloakkir. Ætlanin at brúka 500.000 krónur uppá ein veg í bygdini, sum er rættiliga illa farin. Talan er um vegin inn í Hviltabotn, sum tað eitur, tað er vegurin inn til kirkjugarðin. og ætlanin er nú at gera hann so góðan, at bilar kunnu koyra eftir honum. Harumframt er ætlanin at gera kloakkir fyri 400.000 krónur og ætlanin er eisini at brúka uppá skúlahúsini, sum kommunan eigur. Enn er ikki greitt, hvat komm- unan skal brúka húsini til, men Bygdaráðið heldur ikki at tað er rætt, at tey skulu forfella. Annars skulu stórar íløgur gerast í vatnbrunn. Í Fámjin búgva 110 fólk. Tónleikarar, sum spældu til dans við ymsum bólkum í sekstiárunum fara á pall í høllini í Trongisvági hetta vikuskiftið AFTURTRÁ Áki Bertholdsen Øll tey eldru í Suðuroy, sum vilja minnast gamlar dagar og øll tey yngru, sum vilja vita, hvussu tað var at fara í býin í gomlum døgum, kunnu gleða seg til vikuskiftið. Leygarkvøldið verður nevniliga stórt tiltak í ítróttarhøllini í Trong- isvági, har litið verður afur um bak, heilt aftur í sekstiárini. Tá fara fleiri av teim- um gomlu orkestrunum, sum spældi til dans á Tvøroyri í sekstiárunum og kanska eitt sindur inn í sjeytiárini, á pallin í ítróttarhøllini. Tá á døgum vóru nógv orkestur á Tvøroyri og trý av teimum fara at spæla leygarkvøldið. Ætlanin er at byrja klokkan 11 leygarkvøld- ið - og ætlanin er at byrja stundisliga. Tey gomlu orkestrini, sum fara at spæla, eru Virvar, Beat Shots og Assorted Creams. Har- afturat verður Maibritt úr Hørg eisini við. Tey fara at spæla einar seks til 10 sangir í part og tónleikurin verður tað, sum var at hoyra tá á døgum, Elvis Presley, Shadows, Sven Ingvars, Creadens Clearwater Revival o.s.fr. Annars fara Trio at spæla til dans. Eyðvitað hava allir hesir bólkarnir havt skiftandi manning, ta tíðina, teir spældu, og onkrir ídnir tónleikarar frá hesi tíðini eru farnir undir grønu torvu, eitt nú spældu Arthur Djur- huus og Símun Nielsen við Virvar og Rudolf Niclasen spældi við Stjørnuni og Beat Shots. Men teir, sum spæla við, eru allir tónleikarar frá teirri tíðini. Beat Shots er mann- aður við Albert Johanne- sen, Paula Einarsson, Finn Thomsen og Errolf Thomsen. Í Virvar spæla Kári Niclasen, Vilhelm Meyer, Jens Johannesen og Finn Thomsen. Í Assorted Cream eru tað Kristian Petersen, Anton Øster, Jens Johannesen og Finn Thomsen. Hesa seinastu tíðina hava bólkarnir vant eitt sindur, so teir eru ikki ófyrireikaðir, teir fara á pallin. Tað er Gamlaárs- nevndin, sum skipar fyri tiltakinum. Atgongu- merkið kostar 100 krónur. Suðuroyingar fara aftur í sekstiárini hetta vikuskiftið Leygardagin verður seyðasýning í Hvalba. Seinni verður oyggjarfinala SEYÐASÝNING Áki Bertholdsen Leygardagin verður aftur seyðasýning í Hvalba. Hetta er aðru ferð í ár, at seyðasýning er í Hvalba. Fyrru ferðina vóru tað veðrarnir, sum vórðu sýn- aðir, men hesuferð verða tað veðurlombini, sum stóðu fyri tørni. Sýningin verður uttan fyri Roynhøllina og hon byrjar klokkan 13. Hesu- ferð verður eitt sindur meiri gjørt burturúr, enn teir plaga. Eitt nú fer MBM at hava eina framsýning inni í Roynhøllini við ymsum útbúnaði og ymsari útgerð til seyðahald. Somuleiðis verður burt- urluting, har vinningarnir eru eitt lamb, kikari, kara- mellur og kraftfóður. Í Hvalba hava seyðasýningar verið síðani 1994. Dómarar vera aftur hesuferð Petur Karl av Rana, Ásmund Bærentsen, Óli í Hjøllum og Frits Poulsen. Teir, sum eiga tey vakrastu lombini, fáa eisini steyp. Í heyst hava seyða- sýningar verið í flest øllum bygdum í Suðuroynni. Um- framt í Hvalba, hava sýn- ingar hava verið í Sumba, Porkeri og í Hovi. Seinni, helst annað vikuskiftið, verður so ein oyggjarfinala, har allir teir, sum hava fingið steyp í teimum ymsu sýningunum, vera við. Seyðasýning í Hvalba leygardagin Fáminingar mugu læna kvotu Bygdaráðið í Fámjin ásannar, at nógv liggur á láni og tí eru íløgur stórar upp á seg. Bygdaráðið hevur einmælt samtykt fíggjarætlanina fyri komandi ár. Her eru tað f.v. Magnus Ellendersen, næstformaður, Hans Joensen, Arni Nielsen og Niels Jacob T. Nielsen. Borgarstjóri er Elin Nielsen Fiskur hevur nógvar aðrar møguleikar enn flak, sum er tað mest vanliga at framleiða av fiski. Restin av fiskinum kann vera meira verd enn flakið, og tí kann tað vera stórur vinningur í at virka restina av fiski- num, sum vanliga verður tveitt burtur VIRÐISØKING Stefan í Skorini Hetta hava norðmenn prógvað. Har hava fyritøkur sum Maritex lagt seg eftir at viðgera tann partin av fiskinum, ið vanliga verður tveittur burtur. Hetta hevur við sær eina stóra virðisøk- ing av rávøruni, og vænt- andi fer henda vinnan veru- liga at taka dik á seg kom- andi árini. Norrøna Atlantssam- starvið (NORA) skipar í hesum døgum fyri eini ráð- stevnu í Norðurlandahúsi- num, ið hevur heitið »Økonimisk vækst og nye vækstmuligheder i Nordisk Atlantregion«. Løgmaður setti stevnuna mikumorg- unin. Í hesum sambandi eru fólk úr hinum Norðurlond- unum komin til landið at hava fyrilestrar um teirra royndir og úrslit. Fyrst á skránni mikudagin var ný- skapandi viðgerð av ráevn- um úr havinum, og hvussu meira kann fáast burturúr fiski sum heild. Stórir møguleikar Eingin ivi er um, at stórir møguleikar eru í hesi vinn- uni. Í Noregi eru fleiri fyri- tøkur, ið útvinna vørur úr tí partinum av fiskinum, ið ikki verður nýttur til flak ella aðra væl kenda fram- leiðslu. Bara umleið 35% av ein- um fiski verður nýtt til flakið. Hin parturin fer til hjáframleiðslu. Nógvir møguleikar eru at vinna ymiskar vørur úr hesum partinum. Fóður, fiskamjøl, heilsu- kostur av ymsum slag, kos- metik, proteinir og lýsi eru nakrar av teimum vøru- num, ið kunnu útvinnast. Geir Wilhelm Wold er stjóri í norsku fyritøkuni Maritex, og hann greiddi eitt sindur frá teirra virk- semi. Verksmiðjan hjá teimum byrjaði við at virka toskalivrar. Síðani er fram- leiðslan økt, so at hon nú eisini umfatar fiskahøvd, magan, rogn, ryggjastykki, livrar og annað. Framleiðsl- an er tí sera fjølbroytt í dag. Fyritøkan er væl fyri í dag og hevur ein partapen- ing á einar 80 milliónir norskar krónur. Hon hevur lagt seg eftir at virka tann partin av fiskinum, ið van- liga ikki verður nýttur. Hetta hevur eydnast avbera væl. Geir Wilhelm Wold sigur, at tey hava roynt at fáa fulla úrtøku úr rávøruni, ið verð- ur førd til lands. Hetta verður ikki gjørt í Føroyum. Men Sigrun Bekkevold úr Noregi vænt- ar, at henda menningin fer at breiða seg til øll Norður- lond og kanska um allan heim. Føroyingar eiga tí at fara at hugsa um hesar møguleikarnar. Tey bæði Sigrun og Geir eru á einum máli um, at tað krevur nógv at fara í gongd við slíka vinnu. Almennnu myndugleikarnir mugu vera við í menningini, og tað krevur stóra vitan um hesa vinnuna. Eisini er um- ráðandi at hava altjóða marknaðin fyri eygað og ikki bara at hugsa um nærmastu grannarnar. Stór virðisøking Sigrun Bekkevold starvast hjá RUBIN í Noregi, og endamálið hjá hesum stovni er at skapa virðisøk- ing av rávøruni í havinum. Hon sigur, at virðisøkingin hevur verið umleið ein milliard um árið. Hon væntar harafturat, at áðrenn tíggju ár eru liðin, verður henda hjáframleiðsl- an meira verd enn høvuðs- framleiðslan av rávøruni fiski. Kunnu fáa meira burturúr fiskinum Klaksvík: Leygardagin og sunnudagin skipar Klaksvíkar Ítróttarfelag fyri stórari bilstevnu í KÍ- høllini. Bilstevnan í Klaksvík er vorðin afturvendandi táttur, og á hvørjum ári eru tað fleiri, sum nýta høvi til at keypa sær nýggjan bil. Bilasølurnar, sum verða við hesaferð, eru Reyni Service, Nordbil, Ivan Johansen, Esmar Simonsen, Bilfríðkan og Suzuki. Harafturat fer P/F Hansen at hava við- festivognar á stevnuni Stevnan verður opin leygardagin og sunnu- dagin frá kl. 15.00 til 21.00. Í sambandi við bila- stevnuna undirhalda klovnarnir Fjotti og Bobo í Lognbrá. Hetta verður leygardagin kl. 17.00, og atgongumerkini, sum verða keypt til klovna- undirhaldið, kunnu eisini brúkast til sjálva bilstevn- una. Fimm av teimum átta limunum í kirkjuráðnum í Klaksvík vóru valdir á loftslistanum VAL Eyðun Klakstein Klaksvik: Tríggir listar vóru til kirkjuráðsvalið í Klaksvík, og tað gjørdist listi 1, sum fekk fimm av teimum áttu limunum í ráðnum. Av hesum lista, sum tey plaga at rópa loftslistin, vóru Karl Gudmund Henriksen, Jákup Dion Frederiksen, Jaspur Pet- ersen, Rannvá Joensen og Terji Kjærbo vald í kirkjuráðið. Listi 2, sum serliga er mannaður við fólki úr Emmaus, fekk eitt umboð í kirkjuráðið, og tað gjørdist Tummas Lervig. Triði listin, sum serliga umboðaði KFUM & K, fekk tveir limir. Ólavur í Mittúi Christiansen og Ågot Poulsen vóru vald í kirkjuráðið. Nýggja kirkjuráðið tek- ur við fyrsta sunnudagin í advent. Bilstevna í Klaksvík Loftslistin vann Geir Wilhelm Wold sigur, at tað krevur nógv at fara undir at virka tann partin av fiski- num, ið ikki fer til høvuðs- framleiðsluna Mynd: Jens Kr. Vang Nógv fólk úr vinnuni var í Norðurlandahúsinum mikudagin, og tey hava óivað fingið okkurt gott hugskot Mynd: Jens Kr. Vang C M Y K 5 4