hósdagur 18. oktober 2001síða 3

4 Nr. 201 - 18. oktober 2001 Nr. 201 - 18. oktober 2001 5 Sjónvarpsstøðini CNN stendur í boði at seta Osama bin Laden seks spurningar. Hetta skal gerast um støðina al Jazeera, ið hevur umboð í al Qaeda, sum USA skuld- setur fyri at standa aftanfyri atsóknirnar tann 11. sept. Dagfinn Olsen Í gjøgnum al Jazzera og al Qaeda stendur CNN í boði at seta Osama bin Laden seks spurningar. Eitt sjónband við svar- unum hjá bin Laden verður sent aftur til al Jazzera, sum síðani kann senda hetta til CNN. CNN sigur seg einki vita um, hvussu al Qaeda samskiftir við bin Laden ella hvussu arab- iska sjónvarpsstøðin hevur hugsað sær at givið bin Laden spurn- ingarnar. CNN ger greitt, at har góðtaka tey ikki nøkur krøv frá bin Laden og tey tryggja sær eisini, at tey ikki eru noydd at senda sjónbandið frá honum. Eisini sigur CNN, at aðrir fjølmiðlar sleppa at nýta sjónband- ið, um teir ynskja tað. CNN hevur hesar spurningar til bin Laden: 1. Talsmaður tín hevur hálovað álopunum 11. september, har fleiri túsund ósek mistu lív, og hevur hótt við fleiri álop- um sum umfata flogfør og bygningar. Hvussu kunnu tú og viðhalds- fólk tíni verja dráp á ósek? 2. Hvønn leiklut hava tú og al Qaeda í álopunum 11. september? 3. Hvønn leiklut hava tú og tín felagsskapur í miltálopunum? 4. Fingi nakrir av flog- rænarunum tann 11. sept., ella hjálparum teirra, fíggjarligan stuð- ul frá el Qaeda, hava teir fingið venjing í legum hjá el Qaeda í Afghan- istan og var nøkur stjórn ella felagsskapur við í hesum? 5. Hevur tú áður eggjað viðhaldsfólki til at ogna sær hópoyðingarvápn, kjarnorku ella kemisk vápn. Hava tit hesi vápn og verða tey nýtt, um so er? 6. Flestu muslimar og arabiskir leiðarar og muslimskir prestar siga, at islam ikki rættvísger slíkar atsóknir, sum tú verjir. Teir fordøma teg og viðhaldsfólk, og sjálvútrópta heilaga kríggið. Hvat er títt svar upp á hesar atfinningar? Gronin á kavbátinum verður ikki tikin upp fyrr enn næsta ár Ætlanin var, at "Kursk" skuldi setast í turrdokkina á flotastøðini nærhendis Murmansk í gjár, men arbeiðið er nú útsett til um vikuskiftið. Tað vísti seg, at tann stóri prámurin, sum heldur kavbátinum uppi, megnaði ikki at lyfta bátin nóg langt upp, til at hann kundi koma inn í dokkina. Tí er avgjørt at gera tvey festi á kavbátin afturat. Bjargingar prámurin "Giant-4" skal so seta kavbátin í turrdokkina. Tað var "Giang-4", sum tók tann 18.000 tons tunga kavbátin upp av botninum í Barentshavinum, har hann hevði ligið á 60 favna dýpi síðani tann 12. august í fjør. Tá kavbáturin er komin í turrdokkina, fara russiskir serfrøðingar at kanna hann og at taka tær 22 Granit- rakettirnar út. Tey líkini, sum framvegis eru umborð, skulu eisini takast í land. »Kursk« sakk eftir tvær spreingingar, men eingin veit enn við vissu, hvat hetta vóru fyri spreingingar. Nú vónar russiski herflotin, at kanningar av kavbátinum kunnu avdúka, hví hann fór til botns. Samstundis hava russar gjørt av at bíða við at taka gronina á kavbátinum upp. Hon bleiv sagað av, men russiski herflotin heldur tað ikki vera ráðiligt at taka hana upp nú og hevur tí valt at útseta hetta arbeiðið til næsta ár. Tað var als ikki óvæntað, tá norska Nobel-nevndin boðaði frá, at hon hevði valt at lata ST- aðalskrivaranum Kofi Annan ársins friðar- heiðursløn. Tí Annan er heiðurslønina verdur Tann 63 ára gamli ghanesin hevur eina medferð og eitt sinnalag, sum ger, at fólk fáa álit á honum. Hann loypur ongantíð framav, og tað sigst, at sjálvt ikki tann harðasti orðadrátturin kann gera hann harðmæltan. Hann er altíð kurteisligur og hevur altíð virðing fyri tí, sum hann tosar við, sama hvussu langt er ímillum sjónarmiðini. Hann var tann sami, tá hann tosaði við fremsta amerikanska ST-mótstøðumannin, sena- torin Jesse Helms, og tá hann hitti Saddam Hussein í Bagdad. Júst hetta er hansara ar- beiðsháttur. At tosa bein- leiðis andlit til andlits við hin partin, tí hansara áskoð- an er, at tílíkar samráðingar ella tílíkir fundir kunnu loysa nógv trætumál og mýkja fíggindar. Við sínum frálíkum eginleikum at tosa við fólk heldur hann seg til tann siðiliga at- burðin, men at halda fast um síni sjónarmið. Hesir eginleikar hansara eru ikki komnir í sambandi við starvið sum ST-aðal- skrivari. Kofi Annan er ein av teimum afrikanarunum, sum við hollari útbúgving hevur nomið sær viður- kenning. Hann vaks upp sum son- ur ein av ættarhøvdingun- um í heimlandinum Ghana. Seinni fór hann at lesa búskaparfrøði og tøknifrøði á lærdum háskúlum í Afrika, Genéve og í St. Paul í USA. Sítt embætis- prógv fekk hann á Massa- chusetts Institute of Technology í USA. Sín egni harri Maðurin, sum nú hevur fingið Nobel-friðarheiður- slønina, kennir ST-skip- anina sum sínar egnu brøkur, tí har hevur hann arbeitt tað mesta av sínum vaksnamannalívi. Hann hevur verið á vegamótum, har hann hevur verið noyddur at taka tung tøk við amerikansku leiðsluna, bæði tá talan hevur verið um pening og altjóða sáttmálar - øki, har USA ferð eftir ferð hevur verið eitt haft um beinini á ST og aðalskrivaranum sjálvum. Løgið at hugsa sær, tí tað var júst USA, sum gjørdi, at Kofi Annan bleiv ST- aðalskrivari. Í 1996 nýtti amerikanska stjórnin sýt- ingarrættin ímóti undan- manninum Boutros Boutros-Ghali, sum annars hevði verið einmælt aftur- valdur. USA tók síðani undir við Kofi Annan, sum frammanundan hevði víst sera góð evni, tá hann hevði umskipað friðarvarðveit- andi arbeiðið hjá heims- felagsskapinum. Tað er kortini eingin, sum kann siga, at Annan hevur verið ørindadrongur hjá USA. Hann er sín egni harri í bardaganum fyri ST og tí fátæka partinum av heiminum, haðani hann sjálvur er ættaður. Hann megnaði at gjøgnumføra eina sera umfatandi verk- ætlan, hvørs endamál var at gera ST-skipanina virknari. Hetta hevur m. a. havt við sær, at nógv starvsfólk hjá heimsfelagsskapinum hava mist arbeiði, men ongantíð hoyrdist nakar finnast at avgerðum hansara. Tað einasta, sum hann kann lastast fyri, er, at hann var í so seinur at leggja upp í fólkamorðið í Rwanda. Men hann var maður fyri at viðurkenna mistakið og hevur seinni roynt at bøta um tað. Svenska konu Kofi Annan hevur eitt serligt tilknýti til Norður- lond. Hetta kemst fyrst og fremst av, at hann hevur svenska konu. Nana Annan, fødd Lagergren, er skyld- kona kenda svenska diplo- marin Raoul Wallenberg, sum hvarv undir seinna heimsbardaga. Svenska sambandið merkir tó ikki, at hann bara ferðast í Svøríki, tá hann kemur hendanvegin. Hon- um dámar sera væl ta norsku náttúruna, og Kofi Annan er eisini millum heiðurslimirnar í Norska Ferðamannafelagnum. Kofi Annan – tann gløggi ghanesin UTTAN ÚR HEIMI Trupult at fáa »Kursk« í dokkina Seks spurningar til bin Laden Mynd: Reuter Mynd: Reuter Mynd: Reuter Heðin Mortensen, tingmaður, hevur spurt Óla Holm, landstýrismann, um ítróttarháskula í Hoydølum. Land- stýrismaðurin svarar aftur, at hann hevur góða tíð FYRISPURNINGUR Edvard Joensen Óli Holm, landstýrismaður við mentamálum, hevur svarað fyrispurningi frá tingmanninum Heðini Mortensen um ítróttarhá- skúla í Hoydølum. Lands- stýrismaðurin heldur, seg hava góða tíð at viðgera málið. Spurningurin frá Heðini Mortensen var soljóðandi: » Tekur landsstýrismaðurin undir við í framtíðini at skipa økið við studenta- skúlan í Hoydølum sum ítróttarumsiting, ítróttar- háskúla og breytir til fræls- an ítrótt?« Hann vísir í viðmerking- unum á, at nú talan er um at flyta studentaskúlan úr Hoydølum út á Markna- gilsvegin, verður økið í Hoydølum tøkt til annað endamál. Og her metir hann, at frálíkt pláss er at leggja ein ítróttarháskúla við teimum møguleikum, ein slíkur eigur at hava. Heðin Mortensen metir tað neyðugt fyri okkara luttøku í altjóða ítrótti í framtíðini, at vit hava ein skúla, har vit kunnu út- búgva bæði aktiv ítróttar- fólk eins og venjarar og leiðarar annars. Hann vísir eisini á, at tað eru partar av ítróttinum, sum hava í so vánaligar umstøður í dag. Serliga er tað frælsi ítrótturin, sum aftur verður tikin fram. Í svari sínum til Heðin Mortensen, løgtingsmann, sigur Óli Holm, landstýris- maður við undirvísingar- og mentamálum, at spurn- ingurin hevur verið við- gjørdur í Undirvísingar- og Mentamálastýrinum, men at eingin endalig avgerð er tikin um, hvat økið í Hoydølum skal brúkast til. Hann er samdur við Heð- ini Mortensen í, at skilagott hevði verið at fingið hendan spurningin avklár- aðan í góðari tíð, sigur hann, men heldur hinvegin, at tað er eins skilagott at viðgera spurningin sera gjølla og finna út av, hvat økið annars kann brúkast til. Landstýrismaðurin sigur, at tað ivaleyst eisini eru onnur áhugamál, sum økið og bygningarnir kunnu brúkast til. Landstýrismaðurin vísir á, at bygningarnir eru í ringum standi og skulu hava stórar ábøtur, áðrenn teir kunnu brúkast aftur. Tí metir hann tað skilagot at gera endaliga av, hvat teir skulu brúkast til og so seta teir í stand eftir tí. Alt í alt metir Óli Holm, landstýrismaður, at hann hevur góða tíð at viðgera málið, og tað fara tey so nú at gera í Undirvísingar- og Mentamálastýrinum, sigur hann í svarinum til Heðin Mortensen. At H71 skipar fyri tiltøkum á torginum í SMS er vorðið afturvendandi tiltak og nú er aftur eitt tiltak. Umframt tombola, er eisini grøn vika á skránni GRØN VIKA Dagfinn Olsen Stuðlafelagið hjá H71 skipar aftur í ár fyri tiltaki á torginum í SMS. Talan er um tombola við góðum vinningum. Umframt verður eisini skipað fyri grønari viku í samband við tombola- spælið. Finnbogi Joensen fer at siga frá um umhvørv- isspurningar og hvussu grønur skúli er settur á stovn í Vestmanna. Sagt verður frá, hvussu vit kunnu gagnnýta burturkast og kompostkassar verða sýndir fram. Hjúnini Bláhamar fara eisini at sýna Enjo rein- gerðingaramboð, ið gera reint uttan nýtslu av sápu. Í Noreg hevur ein laksaútflytari fing- ið stóra bót fyri at hava selt ov vána- ligan laks BÓT Dagfinn Olsen Laksaútflytari í Horda- landi í Noreg hevur fingið 750.000 krónur í bót, fyri at hava selt ov vánaligan laks. Orsøkin er, at ikki er loyvt at selja so vána- ligan laks sum manna- føði, sigur løgreglan við NRK. Upprunaliga varð laksurin pakkaður sum ídnaðarfiskur, men fiskaútflytarin fekk statstrygd fyri, at fisk- urin var nóg góður. Í Estlandi kom veru- liga góðskan tó fram í ljósið. Bótin uppá 750.000 krónur svarar til virðið á laksinum. NRK sigur, at hetta er fyrstu ferð, at fiskaútflytari fær bót fyri sølu av ov vánaligum fiski. Stamarar hava í ár- avís leitað sær hjálp á Sernámsdeplin- um, men nú er undirvísingin niðurløgd. Stamar- ar finna saman í Høgættarfelagnum og har fara tey at taka henda spurn- ing upp á almenn- um fundi altjóða stamidagin STAMING Dagfinn Olsen Í mong ár hava fólk við stamitrupulleikum leitað sær serkøna hjálp á Ser- námsdeplinum. Men hetta ber ikki til longur. Eingin hjálp er at heinta longur. Orsøkin er ein- føld. Stamiundirvísingin á Sernámsdeplinum er nevniliga niðurløgd. Hetta metir Høgættar- felagið vera eina sera óhepna støðu hjá stam- arum at koma í. Fleiri foreldur at stamarum er ørkymlað og hava vent sær til felagið. Altjóða stamidagur Felagið ætlar at umrøða spurningin. Tann 22. oktober er altjóða stami- dagur. Tiltøk verða sett í verk í øðrum londum og eisini felagið hjá stam- arum í Føroyum, Høg- ættarfelagið, ætlar at seta dám á dagin. Limir, og onnur á- hugað, eru vælkomin til hugnakvøld í MBF húsinum mánakvøldið 22. oktober klokkan 19:30. Har ætlar Høg- ættarfelagið millum annað, at málið um niðurløgdu undirvísing- ina skal koma til um- røðu. Eingin hjálp longur til stamarar Hevur ongan skund Tað er góð tíð at finna út av, hvat økið í Hoydølum skal brúkast til, heldur Óli Holm, landstýrismaður Mynd: Edvard Joensen Bót fyri vánaligan laks Tombola og grønir dagar í SMS C M Y K 5 4