mánadagur 6. juli 2009síða 8

8 tíðindi Nr. 126 - 6. juli 2009 Í kreppupakkanum hjá samgonguni er ætlanin ikki at strika fiskimannafrádrattin heilt, men at skerja hann KreppupaKKi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Í sambandi við tey tiltøk, sum samgongan ætlar at seta í verk fyri at minka hallið á fíggjarlógini, hevur mangan verðið ført fram, at eitt av krepputiltøkunum er at strika nógv umrøda fiski­ mannafráráttin. Men hetta er ikki heilt rætt, staðfesta vælvitandi keldur, sum hava verið við á fundi í fíggjarmálaráðnum, har Jóannes Eidesgaard, landsstýrismaður, hevur greitt frá kreppupakkanum. Í løtuni fáa fiskimenn ein skattafrían frádrátt upp á 14% fyri inntøkur, upp til 470.000 krónur, áðrenn skatturin verður roknaður. Fyri inntøkur omanfyri tað, fáa teir ikki frádrátt. ­ Tað, sum samgongan nú ætlar, er at skerja fiski­ mannafrádráttin 100.000 krónur, so at inntøkumarkið kemur niður á 370.000 krón­ ur. Tað merkir, at ongin skattafríur frádráttur verður fyri inntøkur omanfyri 370.000 krónur. Jan Højgaard, formaður í Fiskimannafelagnum, hevur áður boðað frá í Sosialinum, at verður frádrátturin strik­ aður, verða skipini løgd við brestin. Hann er ikki so avgjørdur, tá ið vit spyrja hann um ætl­ anina at lækka inntøkumark­ ið. Sjálvur hevur hann fingið tað fatan, at ætlanin er lækka inntøkumarkið niður á 400.000 krónur. Enn dugir hann ikki at siga, hvørja støðu Fiski­ mannafelagið fer at hava til tað. ­ Tað er ein spurningur, sum vit fara at viðgera í næstum, so fáa vit at síggja, sigur hann. Og fyrrenn tann viðgerðin er liðug, hevur hann ongar viðmerkingar. Nú samgongan arbeiðir við einum kreppupakka, sum skal fáa okkum ígjøgnum kreppuna so snikkaleys, sum gjørligt, liggur tað eisini í kortunum, at íløguætlanin skal raðfestast av nýggjum KreppupaKKi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað er ikki vist, at ætlaðu tunlarnar Norður um Fjall og aðrir tunlar, verða gjørdir nú. Í sambandi við kreppu­ og vakstrarpakkan hjá sam­ gonguni, hevur tað eisini ligið í kortunum, at íløgu­ ætlanin hjá landsstýrinum skal raðfestast av nýggjum. Keldur, sum hava verið fundi í fíggjarmálaráðnum, har Jóannes Eidesgaard hev­ ur greitt frá kreppupakkan­ um, siga fyri Sosialinum, at samgongan umhugsar nú at raðfesta ætlaðu íløgurnar øðrvísi enn hon áður hevur fráboðað. ­ Ætlanin er ikki at skerja íløgukarmin, men at rað­ festa íløgurnar øðrvísi, so at íløgur í tunlar og annað, verða útsettar. ­ Tað, sum liggur í kortun­ um, er, at íløgupeningur skal flytast frá tunlum, yvir í aðrar verkætlanir. Ongir ávísir tunlar eru nevndir, men tær tunnilsætl­ anir, sum liggja fremst fyri at verða gjørdir, eru tunlar­ nir Norður um Fjall, sum ætlanin er at fara undir næsta ár. Men ístaðin fyri at gera tunlar, er ætlanin at fram­ skunda arbeiðið at gera nýtt havrannsóknarskip og tað skal smíðast í Føroyum. Í sama viðfangi er ætlanin at framskunda ætlanina at skifta onkur av teimum gomlu og ótíðarhóskandi strandfaraskipunum, út og kanska eisini at framskunda arbeiðið at umvæla onnur skip. Krøv frá Tjóðveldi og fakfeløgum Tað hevur ljóðað, at hetta er eitt krav, sum Tjóðveldið hevur sett fyri at flokkurin kann taka undir við kreppu­ tiltøkunum. Men tað hevur eisini ljóð­ að, at tað verður ikki treyta­ leyst, at almennu fakfeløgini fara at góðtaka, at lønarhækk­ ingin, sum skuldi verða 1. oktober, verður strikað. Eitt krav sum fakfelags­ fólk hava sett fram, er, at peninganýtslan hjá sam­ gonguni verður raðfest av nýggjum og í hesum sam­ bandi hevur tað nettupp verðið nevnt, at tað er tór­ ført at skilja, at vit skulu hava ráð til fleiri tunlar, samstundis sum tað er neyð­ ugt at strika eina avtalaða lønarhækking hjá almennum starvsfólki. Ein grundgeving fyri at raðfesta skipasmíð framum tunnilsgerður, er, at tað kastar væl meiri arbeiðspláss av sær at byggja skip, enn tað ger at bora tunlar. Og at raðfesta skipasmíð framum, er serliga við atliti til, at MEST hevur sagt nógvum fólki upp í sein­ astuni, tí ordrabøkurnar eru tómar og vandi er fyri, at vit fara at missa tann før­ leikan, vit hava at byggja skip. Tunlar útsetast og skip framskundast Fiskimannafrádrátturin skerjast 100.000 krónur Gongst sum ætlað, noyðast nógvir fiskimenn at betala meiri skatt næsta ár, enn teir gera nú Tilvildarlig mynd Samgongan umhugsar nú at broyta íløguætlanina og at raðfesta nýtt havrannsóknarskip og onnur skip, framum tunlar Savnsmynd Neyðugt at økja millumlandasamstarv í Norðurlondum Árligi fundurin millum norðurlendsku ráðharrarnar í almanna­ og heilsumálum hevur nú verið í Íslandi. Rósa Samuelsen, landsstýriskvinna í almannamálum, luttók í kjaki um tær avbjóðingar, sum norðurlendsku vælferðarsamfeløgini standa yvirfyri í sambandi við alheimsgerð, fíggjarkreppu og økta arbeiðsloysið, sigur Almannamálaráðið. Í felags yvirlýsing sláa norðurlendsku ráðharrarnir fast, at neyðugt er at økja um samstarvið landanna millum fyri at lofta hesum avbjóðingum. Nýggi Norðurlendski Vælferðardepilin verður sentralur í økta samstarvinum. Depilin skal eitt nú klekja nýggjar hættir fyri at fáa arbeiðsleys og fólk, sum hava verið sjúkrameldað í longri tíðarskeið, út á arbeiðsmarknaðin aftur. Hóast vit í Føroyum í nógv minni mun hava merkt sviðan av, at samfelagshjólini mæla seinni enn áður, og at arbeiðsloysið enn er sera lágt, kunnu vit fáa stórt gagn av granskingararbeiðinum hjá Vælferðardeplinum, sigur Rósa Samuelsen í tíðindaskrivi. ­ Ikki minst í sambandi við, at Landsstýrið í heyst fer undir arbeiðið at gera føroyska arbeiðsmarknaðin enn rúmligari, soleiðis at fólk við skerdum førleika í so stóran mun sum gjørligt, kunnu gerast partur av vanliga arbeiðsmarknaðinum, leggur hon afturat.