mikudagur 8. juli 2009síða 10

MIÐvIkan 10 nr. 128 • 8. julil 2009 kundu sleppa undan lærugreinini føroyskt, um tey vildu. Men hetta vildi Ringberg ikki. Hansara børn skuldu ganga í skúla á líka fót við tey føroysku, so tey skuldu eisini hava føroyskt. Hetta gjørdi eisini sítt til, at amtmansbørnini komu at vera mett sum „lige børn“ við hinar næmingarnar. Hans varð konfirmeraður í Havnar kirkju í apríl 1935 av Dag Monrad Møller, presti. Var hjástaddur við flagggøluna í 1930 Eitt stríðsmál hesa tíðina var flaggspurningurin. Tað var jú í 1930, at Dannebrog varð skorið niður frá tinghúsinum ólavsøkudag. Ása og Hans vóru sjálvi til staðar, tá ið hetta hendi, og Hans minnist framvegis Dannebrog í leysari luft detta niður á veðramerkið longri niðri á tinghúsinum. Hans minnist, at pápi teirra fyri frið skuld slapp sær burtur. Men hetta var ikki smávegis „brotsverk“ tá í tíðini, og Ring­ berg kom eisini í andglettin í hesum sambandi. Hann ivaðist sambært donskum bløðum ikki í, at Páll Patursson mátti koma inn at sita! Men málið varð greitt við eini bót. Hans heldur, at danir høvdu sjálvir sína skuld av hesi hending við teirri mótstøðu sum danir og ikki minst forsætismálaráðharrin Stauning vístu Merkinum, ikki minst í samband við 1.000 ára haldinum hjá íslendska altinginum. Men persónligt agg kom so ikki burturúr. Tá ið Ása varð konfirmerað eini tvey ár seinni, vóru synirnir hjá Páll Patursson, Jóannes og Viljálmur, sum vórðu konfirmeraðir samstundis, millum gestirnar. Og seinni var Ása gestur í Kirkjubø, tá ið ein „eftirkonfirma­ tiónsveitsla” varð hildin har. Jóannes Patursson var til staðar og hevði á munni, at „teir bestu føroyingarnir vóru danir“. Og nú Hans var í Føroyum heilsaði hann eisini uppá Siggert Patursson, sum er langabbasonur Páll Patursson. So her rann henda søgan saman aftur. Setti sambands­ flokkin uppá pláss Ringberg var heldur ikki bangin fyri at geva Sambandsflokkinum av grovfílini, hóast flokkurin oftast varð roknaður fyri at vera sameindur við amtmannin. Ein søga um tað mótsatta er, at sambandsflokkurin á tingi gjørdi álop á ríkisstýrið og amtmannin fyri eini vegaætlan, sum tá var á skránni. Amtmaðurin verður enntá av sambandsmonnum lýstur at vera góði vinurin hjá Jóannesi Paturssson. Hetta var ikki meint sum rós! Men Ringberg læt sær ikki siga. Hann gav sambandsflokk­ inum aftursvar, sum tað varð sagt í yvirskrift í Tingakrossi: “Amtmaðurin ger hart álop á Sam­ bandsflokkin.” Ringberg var annars væl lýddur. Hans Jacob Debes fekk einaferð at vita frá Sofusi Joensen, lærara á læraraskúlanum, um tá Sofus kom í læru á amtmans­ skrivstovuni. Jóhanna Jensen, sum var gift inn í ættina hjá Sofusi, leiddi hann sum blaðungan drong inn til amtmannin at biðja um pláss. Ringberg vildi fegin hava henda evnaríka unga dreingin í starv, og Sofus gav eisini Ringberg sítt allarbesta ummæli. Gráabók Ringberg var eisini formaður í nevndini sum gjørdi „gráubók“. Tað var í 1930, at danska land­ búnaðarmálaráðið setti eina nevnd at fyrireika eina lóg, sum kundi fremja uppdyrkingina av jørðini á einum breiðari grundarlagi. Ringberg gjørdist formaður í nevndini. Aðrir limir vóru landbúnaðarráðgevin og eitt umboða frá hvørjum flokki. Tann 29. apríl 1932 verður álitið lagt fram. Tað fylti 100 prentaðar síður. Hetta sigur, at tað hevur verið arbeitt hampuliga skjótt. Hinvegin var politiska viðgerðin drúgv. Uppskotini vórðu ikki samtykt fyrr enn í 1937. Tað mest avgerandi uppskotið var, at prestagarðs­ og embætis­ mannajørð skuldi falla til tað almenna við møguleika fyri at stykkja hana út aftur í traðir til ognarleys. Jóannes Patursson roknaði hesa lóggávu fyri at vera reina kommunismu. Hetta var beinleiðis orsøkin til, at Sjálv­ stýrisflokkurin klovnaði, og at Fólkaflokkurin kom burtur úr. Eitt annað úrslit av hesum arbeiði var Jarðarráðið og Bruna­ tryggingin. So Ringberg hevur sanniliga verið við til at skapa politiska søgu í Føroyum. Tá systirin ikki vildi lata drotningini blómurnar Kongavitjan var í 1930. Tá skuldi systirin Lise handa drotningini, Alexandrinu, tað vanliga blómutyssið, men her kom sperðil í. Tá ið drotningin skuldi taka ímóti blómunum, vildi systirin ikki lata tær frá sær! Hans minnist tvær kongavitjan­ ir. Tann seinna var í 1936, meðan hann og beiggin vóru einsamallir eftir í Føroyum at gera skúlan lidnan. Hann minnist eisini hesar van­ lukkuligu hendingar, tá fleiri skip gingu burtur við stórum mannfalli, sum tað júst hevur verið greitt frá í Miðvikuni. Eitt av hesum skipum var Nólsoy, har Ebba Müller var reiðari. Henni komu tey hjá amtmanninum saman við, og Hans minnist hana sum eina “pragtfuld kvinde”. Ringberghúskið vóru náttúru­ menniskju, og teimum dámdu sera væl at koma út í hagan og náttúruna. Tey komu eisini at ferðast kring oyggjarnar. Serliga minnast tey ferðirnar til Suðuroyar, sum tá tóku hálvan fimta tíma hvønn vegin. Posturin til Mykinesar Uppgávurnar hjá einum amtmanni kundu vera sera fjølbroyttar, men ein var meira serlig enn aðrar. Í Vágum var ein bólkur, sum var vorðin so sterkur í trúnni, at hann helt, at hann eins og Jesus kundi ganga á vatninum. Tí var ætlanin at fara til gongu til Mykinesar. Sýslumaðurin visti ikki rættiliga, hvat hann skuldi stilla upp, so hann ringdi til amtmannin, Ringberg, at spyrja, hvat hann skuldi gera. Júst tá var postmeistarin Johan Danielsen á vitjan saman við fútanum Sundorph, sum kom hvønn dag um hálvgum fýra tíðina at fáa ein temunn. Hetta var ikki lætt at hava við at gera. Men fútin biður amtmannin geva boð um, at skuldu tey á bláman, mátti tað vera har tað var útgrunt, so tað var lætt at koma uppá land aftur. Tað hevði verið illveður í langa tíð, so einki samband hevði verið við Mykines í tveir mánaðir. So postmeistarin bað Álitið hjá nevndini, sum skrivaði gráubók, sum gav ognarleysum rætt til traðir. Skrivarin av hesi grein saman við Hans og Ásu í hennara 85 ára føðimgardegi Hans saman við soninum Claus og verdótrini KarIn Hans heilsar uppá Astu í kioskini á Vaglinum Áhugaverd mynd frá eini útferð, har Ringbergararnir eisini eru við. Drongurin uttast til vinstru er Hans Ringberg. Undir liðini á honum, eitt sindur bolandi, er Eiden Muller. Beint aftanfyri hann er Ása Ringberg. Millum Hans og Ásu situr dóttir frú Tørslev. Maðurin í hatti er Christensen sakførari. Beint aftanfyri hann er Ole Ringberg. Beint til høgru fyri hann er frú Tørslev, sum er komin úr Danmark at ferðast. Nr. 2 til høgru frá Christensen kona Edvard Mitens. Næst henni Ebba Müller, mamma Eiden. Frammafyri hana er ein bróðurdóttir Ebbu Müller, sum er komin at ferðast. Næst henni er Estrid Blessov, Tante Pip, sum var komin úr Danmark at ferðast. Næst henni er Lise Ringberg, næst henni aftur er Astrid Lützen og beint frammanfyri Ingrid Lützen, tær vóru systrar Valdemar Lützen. ➘