týsdagur 21. juli 2009síða 4

4 tíðindi Nr. 137 - 21. juli 2009 Góðu roknskapirnir hjá fleiri ameri­ kanskum bankum hava skapt eina optimismu, men stóra óvissan innan fíggjarmarknaðin er kortini domi­ nerandi. Eisini partabrævakursirnir kvinka upp eftir, bæði í USA og Europa FÍGGJAR­ MARKNAÐUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Amerikansku stórbankarnir, Goldman Sachs, J P Morgan Chase, Bank of America og Citygroup kunngjørdu allir roknskapir, sum vóru mun­ andi betri enn væntað. Men hetta fær kortini ikki bú ­ skapar frøðingar at loypa upp frá og siga kreppuna at vera venda. ­ Tað er so stór óvissa í løtuni, at tað ber ikki til at siga nakað við vissu. Tá ein tíð er fráliðin kunnu vit kanska hyggja aftur á hesar rokn skapirnar og siga, at hatta var vendin, men sum støð an er í løtuni, kann tað fara allar vegir, sigur Høgni Olsen, fíggjargreinari hjá Føroya Banka. Góðu roknskapirnir hjá amerikansku bankunum førdu tó við sær, at parta­ brøvini hækkaðu. Sam­ stundis boðaði triðstørsti bankin í Danmark, Jyske Bank, frá, at teir hava upp­ justerað væntaða ársúrslitið við 300 milliónum krónum. Millum annað hetta hevur gjørt, at eisini partabrøvini á danska partabræva­ marknaðinum kvinkaðu rætta vegin. Eitt annað positivt tekin er, at arbeiðsloysið í USA nú ikki veksur so skjótt, sum tað hevur gjørt. ­ Roknskapirnir hava sjálvandi nógv at siga, men tað eru eisini aðrir faktorar, sum spæla inn, eitt nú arbeiðsloysi, fram leiðslu­ vinna og líknandi, sigur Høgni Olsen. Men hóast góðu rokn­ skapartølini hava bankarnir framvegis risastórar avskriv ingar at dragast við, og av tí sama hava vánirnar fyri úr slitunum ikki verið tær stóru. Og tað er so aftur orsøkin til, at úrslitini hava verið so nógv betri enn væntað. Upp og niður Í norðurlondum vórðu rokn­ skapir eisini kunngjørdir. Nokia hevði ein ikki so góðan ársfjórðing, sum roknað annars var við. Hin­ vegin vísti roknskapurin hjá Electrolux eitt betri úr ­ slit enn framman undan vænt að. Nýtsluvørufyritøkan John son &Johnson vísti ein betr aðan roknskap, meðan tann hjá General Electric var áleið so sum roknað var við. ­ Smásølan vaks meiri enn væntað í síðsta mánaði, men her er tað serliga, at bilaframleiðarar eru farnir av knóranum, og tí hevur bilasølan verið størri enn vanligt við rímiliga bíligum bilum. Verður henda sølan drigin frá, var hækkingin minni enn væntað, sigur Arnfinn Gudjónsson, fíggj­ ar greinari hjá Føroya Banka. Eitt annað, sum hevur eina negativa ávirkan á bú ­ skapin er, at amerikanski hug urin at spara upp pengar er vaksandi, og hetta merkir, at minni forbrúk og harvið minni peningur í umfari. Annars hava tølini kvinkað upp eftir javnt og samt síðani mars í ár, men stagneraðu aftur í juni. ­ Ymsu hjálparpakkarnir taka tíð at sláa ígjøgnum, og niðurgongdin hevur verið størri enn positiva ávirkanin av hjálpar pakk­ unum. Tí skal ein tíð ganga, áðrenn úrslitini síggjast, sigur Høgni Olsen. Positivar ábendingar Hinvegin eru positivar ábendingar at hóma. ­ Arbeiðsloysið í USA er hitt størsta síðani 1980­ini, men tað veksur spakuligari nú enn tað hevur gjørt. Ávirkanin merkist fyrst í USA, síðani í Europa, og síðani Danmark, áðrenn vit merkja nakað her í Før­ oyum, sigur Høgni Olsen. Partabrævakursirnir hava verið hækkandi síðani mars, tí tá sóust fyrstu ábend ing­ arnar um eina vending. Nú vátta bæði bankaroknskapir og onnur lyklatøl hesa broyt­ ing. Kursirnir eru nógv hækkaðir, bæði í USA, men eisini í Danmark. ­ Tað kemur alt ann upp á, hvussu marknaðurin sær upp á framtíðina. Trýr markn aðurin upp á fram­ tíðina, ávirkar tað kursirnar positiva vegin, sigur Arnfinn Gudjónsson. Men vandi er í hvørjari vælferð. Baltisku londini hava trupulleikar, og har eru tveir stórir svenskir bankar álvarsliga inni í myndini. Talan hevur verið um, at Lettland skal niður­ skriva sítt gjaldoyra, og tað kann fáa álvarsligar av ­ leiðingar fyri svensku bank­ arnar. Men fyribils velja flestu búskapar frøð ing ar at síggja tíðina ann, tí sum nú er, er tað óvissan sum yvir­ skuggar alt. Eisini hóast ameri kansku bankar nir fingu ein sera góðan annan ársfjórðings rokn skap. Høgni Olsen og Arnfinn Gudjónsson, fíggjargreinarar hjá Føroya Banka Mynd: Leo Poulsen Bender spiónir við Peturi Eins á Asfalt, verður havnarbólkurin Bendar Spónir bólkurin, ið stendur fyri tónleikinum, tá Petur Pólson spælir á G! Festivalinum fríggjadagin 24. juli. Petur Pólson og Bendar Spónir spældu eina sera væl eydnaða konsert saman á Asfalt tiltakinum, og hetta hevur millum annað ført við sær, at samstarvið heldur fram. ­Tað kennist nátúrligt at spæla saman við Bendar Spónir, tí at vit eru á tónleikaligari bylgjulongd, sigur Bogi á Lakjuni, ið eisini spælir við Peturi. Umframt Bendar Spónir, tær tríggjar Dam´urnar, verður eisini Jan Rúni Poulsen við. Hann spælir paukur og percussion. Børn skulu ummæla Býarbókasavnið í Havn skipar í summar fyri ummælarakapping fyri børn. Øll børn frá 2. til 10. flokk í fólkaskúlanum kunnu taka lut í kappingini. Sagt verður, at tað hevur ikki týdning, hvørjum máli bøkurnar eru á, og eisini er loyvt hjá børnunum at senda inn fleiri ummæli. Freistin at senda inn ummæli er tann 16. august, og verður drigið millum trý gávukort til bókahandil millum tey, sum hava sent inn.