hósdagur 30. juli 2009síða 31

Nr. 142 - 30. juli 2009 31 J ógvan vaks upp í einum gudsóttandi heimi og tí gamla føroyska umhvørvi­ num, sum var uppi í Hoy­ vík við arbeiði í bø, haga og báti. Tey lærdu arbeiðs­ semi, sparsemi og røki­ skap. Øll sýndu tey ein fyrimyndarligan atburð í lívinum. Tey bóru í tolni tann mótburð, sum lagnan gav teimum. Jógvan var álvarsamur og stillførur. Álítandi og av raskastu monnum til arbeið­ is. Stóran tokka og alsk hevði hann til føðilandið. Heim afturkomin úr útland­ inum hevði hann mangan fyri munni: “Fyri føroying­ ar eru Føroyar bestar.” Jógvan var føddur 14. februar 1836. Hann fór til skips 18 ára gamal. Í 1857 fer hann 21 ára gamal av landinum. Hann var úti í heim og sigldi. Hann tykist at hava verið so langt burtur sum í Australia. Hann tók skiparaprógv í Danmark í 1867. Í 1871 var hann stýri­ maður á skonnartini Gylfe hjá Jørgen Bech&Sønner í Klaksvík. Gylfe varð nýtt bæði til farmasigling og fiskiskap. Reiðari var tann hjá okkara lesarum kendi Faktorin, Johan Christian Djurhuus. Í 1872 fer Jógvan at føra Gylfe til fiskiskap, og førir hann skipið til 1878. Tá var Gylfe besta skipið til fiskarí. Teir nýttu drívsegl, tá ið teir fiskaðu. Tískil rak skipið ikki skjótari enn tað bar til at fiska við snørin­ um. Eisini førir hann við­ hvørt Bikuben hjá sama reiðarí í farmasigling. Giftist við Emmu Í 1872 giftir Jógvan seg við Christinu Emmu Theodoru Hansen, f. 1841, úr Havn. Foreldrini hjá Emmu vóru Hans Johansen (1819­1857) og Johanna Joensdatter (1813­1902). Um Hans vita vit ikki nógv annað enn, at hann var ættaður av Lag og var jekari á skansanum. For­ eldrini hjá honum vóru Johan Hansen og Susanna Christiansdatter. Hans átti bert ein beiggja, sum fekk eftirkomarar. Hetta var Eliesar f. 1831. Hann var handilsstjóri hjá Skibsted. Ein sonur hansara var Karl á Lag, sum gjørdist kendur handils­ og vinnu­ lívsmaður í Havn. Ein abba­ dóttir uttan fyri hjúnarlag gjørdist Andrea Árting, kend sum fakfelagskvinna. Hon var dóttir Jákup, son Eliesar. Hann doyði í 1900 í Keyp­ mannahavn, 40 ára gamal. Hann stendur fyri at hava verið blaðstjóri. Mamma Andreu var Susanna Rasmussen (1873­1940). Johanna, mamma Emmu, var dóttir Joen Michelsen og Maren Johannesdatter. Ein beiggi hennara var Hans Pauli Joensen, handilsmaður í Havn. Hann var pápi Hans Joensen, sum framvegis er eitt kent handilsnavn í Havn. Hansara søga hevur verið umrødd í hesi røð. Fyrsta barnið hjá Hans og Johannu er Christianna Emma Theodora, sum verður fødd 19. september 1813. Seinni komu tríggjar systrar afturat, sum verða umrøddar seinni í hesi grein. Letur byggja skip í Týsklandi Beinanvegin Jógvan kom heim aftur, fór hann sum tann fyrsti í Føroyum at arbeiða fyri at fáa settar upp vitar her á landi og varð málið tá reist í løgting­ inum. Men hann upplivdi ikki at síggja fyrsta vitan verða tendraðan. Á heysti 1878 verður Gylfe seld til Íslands, og Jógvan var við at føra hana yvir. Henda ferðin var ikki tespulig. Teir fóru av Klaks­ vík 11. oktober og kom ikki til Reykjavíkar fyrr enn 6. november. Jógvan segði seg ikki hava verið á sjónum í verri veðri. Nú hevur Jógvan einki skip at føra. Heim aftur­ komin ferðast hann um landið at tekna partapening til eitt felag, hann ætlar stovna við tí endamáli at byggja nýtt skip. Í 1879 fer Jógvan til Hamburgar fyri Siemens Handil í Tinganesi eftir einum skipi til teirra, Kate. Í hesum sambandi skrivar Jógvan undir sáttmála við skipasmiðju um at byggja tveymastrað skip úr eik. Jógvan kemur á Havn­ ina fyri ólavsøku 1879 við Kate, men seinni á heysti fer hann til Týskland at vera hjástaddur, meðan bílagda skipið verður bygt. Hetta er Delfinin, sum er 75 føtur long, 18 føtur breið og 9 føtur djúp. Tonsatalið er fyrst 70,92 og við seinni uppmáting 84,87 tons. Tann 20. juli 1880 kom Delfinin á Havnina sum fyrsta fiskifar, ið føroying­ ar høvdu latið bygt í út­ heiminum. Hon kostaði kr. 13.719 krónur umframt 3%, 492 kr., í tolli. Hetta gjørdist eisini fyrsta føroyska skip í klassa, nevniliga í Bureau Veritas. Nú verður partafelagið Fremad stovnað, og hetta felag yvirtekur skipið. Í fyrstu nevndini eru C.C. Danielsen, seinni kendur sum sparikassastjóri, og Jógvan sjálvur. Hvørt partabræv var kr. 500, sum var nógvur peningur. Lán fekst ikki tá í tíðini, so her var neyðugt at tekna ivaleyst. Partapeningurin gjørdist eisini 19.000 krónur. Hetta vísir, at menn hava havt álit á Jógvani. Millum partaeigararnar vóru nógvir góðir menn og ein kvinna, nevnliga Emma, kona Jógvan. Her vóru eisini menn frá Restorff fyritøkuni sum A. W. Restorff og Rudolf Andersen. Annars vóru teir alla staðni frá í landinum. Fekk bert fimm ár við Delfinini Jógvan fór at føra Delphin­ en. Fyrsta árið var bert tíð at fara ein túr yvir á Eystur­ landið. Árini 1881­1884 varð fiskað á Norðhavinum til einaferð í apríl. So var farið yvir á Vesturlandið, og aftaná tað á Eystur­ landið í Íslandi fram til oktober, alt sum veðrið var. Í 1882 misti Jógvan tveir mans inni á Norðfjørði­ num. Teir vóru Jákup Pauli Joensen av Eiði og Anton Abrahamsen úr Oyndar­ firði. Teir róðu út við bát­ um, og ein bátur hálvdist. Tveir mans vóru bjargaðir. Hetta ár var annars eitt skaðaár fyri føroyingar. Tá gingu Bella og Løvenørn burtur við 32 monnum. Aðrir trupulleikar, teir høvdu at stríðast við, vóru smáligir íslendskir sýslu­ menn, tá ið teir komu inn í Íslandi. Heilsan farin Tá var vanligt at fara til Bilbao í Spanien við veið­ uni, og hetta lá væl fyri við hesum nýggja skipi. Hetta gav nógv hægri prís fyri fiskin. Men í 1884 kundi Jógv­ an ikki fara. Heilsan var farin at bila. Hann hevði longu so veikt bróst, at hann mátti brúka eina floytu ella bjøllu at geva manningini boð Kaptein Simonsen fyrstur at byggja fiskiskip uttanlands Í sambandi við ættarsamkomuna hjá Simonsen-ættini í Hoyvík halda vit fram við at greiða frá teirra ætt, sum framvegis er sera sjónlig í Føroyum. Hesa ferð greiða vit fyrst og fremst frá ættini hjá Emmu og Jógvan Simonsen Óli Jacobsen olij@sosialurin.fo f.v. HANS JOHANSEN Á LAG F. 13-8-1819 D. 8-7-1857 JOHANNE JOHANNESDATTER UNDIR KLETTI F. 29-9-1813 D. 9-3-1902 ..... JOHAN SIMONSEN LÆRER F. 25de JUNI 1884 D. 26de MAJ 1910 JEG SAA HAM SOM BARN MED DET SOLRIGE ØJE I REGNBUENS GLANS PAA DE HJEMLIGE HØJE HAN KYSSED MIN KIND OG VI LEGED MED STJERNE MENS KORSET STOD SKJULT MELLEM LØV I DET FJERNE ..... HER HVILER MAREN SUSANNE HANSEN FØDT 8. JUNI 1844 DØD 24. MAJ 1918 FRED VÆRE MED HENDES STØV AMALIE CHARLOTTE SIMONSEN F. 13. 1. 1874 D. 13.9. 1888 FRED MED DIT STØV ELLA F. SAMUELSEN F. 24. JULI 1846 D. 19. SEPTEMBER 1922 HARRIN GAV HARRIN TÓK HANS NAVN VERI LOVAÐ ............... BIRGER A SAMUELSEN F. 13. AUGUST 1861 FARIN Í HARRANS HENDUR 20. JUNI 1950 …. EMILIE CLOTHILDE HANSEN F. 20. JANUAR 1850 D. 17. SEPTEMBER 1930 IKKI AT VERÐA TÆNAÐUR MEN AT TÆNA MATT 20,28 SIGNAÐ VERI MINNI HENNARA ➘