fríggjadagur 14. august 2009síða 11

11 tíðindi Nr. 153 - 14. august 2009 Statsbanki gott hugskot Í Danmark er tann sosialdemokratiski flokkurin komin við hugskotinum at stovna ein almennan statsbanka, har fyritøkur, sum ikki kunnu fáa lán í teimum vanligu bankunum, kunnu læna pengar. Hugskotið er eftir øllum at døma fallið í góða jørð. Sambært einari meiningakanning hjá kringvarpinum DR siga 47 prosent, at hugskotið um ein statsbanka er gott ella sera gott. Ein lítil triðingur er ímóti, og 13 prosent vita ikki. Ikki óvæntað vísir kanningin, at undirtøkan fyri statsbankan­ um er serliga stór millum teir sosialdemokratisku veljararnar. Til lækna í Meksiko Altsamt fleiri amerikanarar leitað sær suður um markið til Meksiko at leita sær læknahjálp, tí tað er ov dýrt at fara til lækna í USA. Tað er ikki heilt greitt, hvussu nógvir ameri­ kanarar fara um markið í læknaørindum, men ein kanning hjá einum lærdum háskúla í Kalifornia bendir á, at umleið ein millión amerikanarar fara til lækna í Meksiko á hvørjum ári. Tíðindastovan Reuters skrivar um ein mann, sum fór úr USA til Meksiko at fáa sær viðgerð. Har rindaði hann 40.000 krón­ ur fyri viðgerðina. Skuldi hann fingið somu viðgerð heima í USA, hevði rokningin verið 250.000 krónur. 21 tinglimir atkvøddu fyri uppskotinum hjá landsstýrinum um at skerja fiskidagarnar í øllum bólkum við 5%. Øll umboðini hjá Tjóðveldi – uttan Heini O. Heinesen – vildu hava munandi størri skerjingar og at­­­kvøddu tískil ímóti uppskoti landsstýrisins Fiskidagar Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Seint í gjár samtykti løg­ tingið endaliga uppskotið hjá landsstýrismanninum í fiskivinnumálum, Jacobi Vestergaard, um fiskidagar og aðrar tillagingar í lógini um vinnuligan fiskiskap. Landsstýrismaðurin hevði skotið upp at minka um fiskidagarnar í øllum bólkum við 5% fyri fiskiárið 2009/2010. Við í uppskotinum vóru eisini ásetingar um økisfriðingar til tess at verja ungfisk móti trolveiði og ásetingar um størri meskavídd í hjáveiði­ posanum hjá trolbátum á landleiðini. Aðrar ásetingar vóru at banna vinnuligari línuveiði innanfyri ein fjórðing úr landi og at línuskip, sum hava loyvi at royna inn á 6 fjórðingar úr landi, nú skulu út um 7,5 fjórðingar. Ætlanin er, at ásetingarnar um at fáa vinnuliga línu­ veiði longur út til tess at verja ungfisk, skulu verða galdandi í eitt ár. Uppskotið um broytingar í lógini um vinnuligan fiskiskap hevur í seinastuni verið til viðgerðar í vinnu­ nevnd løgtingsins. Samgongulimirnir í vinnunevndini mæltu løg­ tinginum til at taka undir við hesi 5% skerjing – og í stórum at fylgja uppskoti landsstýrisins um nevndu ásetingar. Hinvegin mælti umboð Tjóðveldisins til at skerja fiskidagarnar hjá línuflot­ anum við 50% og við 20% hjá partrolaraflotanum. Umboð Sjálv­stýrisflok­ sins í vinnunevndini mælti til, at fiskidagarnir í kom­ andi fiskiári verða teir somu sum í verandi fiskiári. Breið semja Undir endaligu avkvøðu­ greiðsluni við triðju viðgerð í gjár tóku 21 tinglimir und­ ir við at skerja fiskidagarnar við 5% umframt aðrar áset­ ingar, meðan 6 tinglimir, øll úr Tjóðveldi, atkvøddu ímóti. Einasti tinglimur úr Tjóðveldi, sum tók undir við skerjingini, ið Jacob Vestergaard, landsstýris­ maður, hevur skotið upp, var Heini O. Heinesen. Orsøkin til, at seks av um­ boðum Tjóðveldisins at­ kvøddu ímóti, var, at flokk­ urin bæði í uppskoti á løg­ tingi og í viðgerðini í vinnu­ nevnd løgtingsins helt fast um nógv størri skerjingar av fiskidøgum, sum fiski­ frøðiliga tilráðing eisini hevur mælt til. Heini er enn einaferð mað­­­urin, sum ”torir” at venda sær ímóti sínum egnu, ið annars eru vorðnir so ”modernaðir”, at teir vilja fylgja fiskifrøðiligu ráðgevingini hjá Havstovuni fult og heilt. Aðrar ásetingar Samtyktin í løgtinginum gevur eisini landsstýris­ manninum heimild at koma við kunngerðum um økis­ friðingar til verju av ung­ fiski og aðrar reguleringar við eitt nú meskastødd í hjáveiðiposanum hjá trol­ bátum á landleiðini. Aftrat hesum kann lands­ stýrismaðurin við kunngerð banna vinnuligari línuveiði innanfyri ein fjórðing úr landi, eins og hann kann fremja nýggjar ásetingar um, at línuskip skulu longur út at seta. Endamálið við hesum er at verja ungfisk, og kann landsstýrismaðurin gera hesar ásetingar galdandi í fyrstu syfti í eitt ár. Aftrat uppskotu friðing­ unum fyri hjá lands­stýris­ manninum – ávikavist úr Mykinesi og Fugloyar­banka­ num, er í samtykta uppskoti­ num eisini talan um per­ manenta friðing av ein­um øki á Munka­grunninum. Hesar friðingar hava til endamáls at verja smáupsa móti trolveiði. Breið semja um skerjing Umframt eina samtykta skerjing av fiskidøgum í øllum bólkum upp á 5%, hevur landsstýris­maðurin eisini heimild við kunngerð at femja aðrar ásetingar innan fiskiveiði í komandi fiskiári Mynd: Karstin Vang Jacob nøgdur Fiskidagar Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Jacob Vestergaard, lands­ stýrismaður, sigur, at hann er væl nøgdur við endaligu samtyktina á tingi, sum næstan er identisk við upprunaliga uppskotið hjá landss­týri­ num um broyt­ingar í lógini um vinnuligan fiskiskap. - Endaliga samtyktin liggur – um ikki heilt – so rættiliga nær mínum upp­ skoti um, hvussu fiski­ veiðan skal skipast í komandi fiski­ári. Hann sigur, at fiski­ mála­ráðið nú fer at sam­ skifta við vinnu­nevndina um, hvussu fram skal farast við øðrum áseting­ um, ið skulu fremjast við kunn­gerðum, eitt nú teim­ um friðingum, ið skulu fremj­ast, umframt hvussu vinnu­liga veiðan skal skipast á innastu leiðun­ um – eitt nú hjá vinnu­ ligum útróðrar­bát­um við línu og hjá línu­skipum, ið ætlandi skulu longur út at royna. Jacob Vestergaard vísir á, at tá ætlanin nú er at taka vinnuliga línuveiði hjá útróðrarbátum út um ein fjórðing, er talan ikki um at banna snellu-og snørisveiði innari. - Nei, tað haldi eg ikki, vit eiga at gera, leggur hann aftrat. Samgonguumboðini í vinnunevndini hava heitt á landsstýrismannin um sum skjótast at endur­ skoða lóg­ina um vinnu­ ligan fiski­skap, so vinnan fær so støð­ugar karmar sum gjørligt at virka undir. Hetta arbeiði skal verða tøkt, tá løgtingið í august 2010 skal áseta fiskidagar og friðingar fyri fiskiárið 2010/ 2011. Jacob Vestergaard, lands­­­stýrismaður, hevur eisini sett fólk at kanna, hvussu brúksskylda kann áleggjast teimum, sum fáa fiskidagar. Hetta arbeiðið skal vera liðugt 1. november í ár.