mikudagur 14. november 2001síða 8

Nr. 220 - 14. november 2001 15 Jógvan Arge valevni tjóðveldisfloksins til fólkatingið Allar dagar hevur tað víst seg at vera trupult at fremja broytingar. Tá broytingar verða framdar á arbeiðs- plássum, er mótstøðan mangan hørð, tí starvs- fólkini hava ilt við at venja seg til nýggju manna- gongdirnar. Tey óttast tað ókenda og vilja varðveita tað, tey kenna. Soleiðis er eisini, tá broytingar skulu fremjast í londum. Mótstøðan erstór, tí óttin fyri tí ókenda vinnur á viljanum til at taka við nýggjumavbjóðingum. Ein stórur partur av politiska stríðnum í Føroyum kemst avtílíkum ótta. Mótstøðan ímóti fullum sjálvstýri er grundfest í óvissu og po- litiskum óvilja. Men Føroyar eru mitt í eini broytingartíð. Ikki bara á heimliga pallinum. Tíðarandin seinnu árini hevur verið, at sjálvt fátøk hjálond taka róðrið íegnar hendur. Hetta hava tey gjørt við stórum hepni, tí viljin til at takaábyrgd var stórur. Tey gjørdust sjálvstøðug, tí tey ásannaðu, at tað var neyðugt. Hesin viljin er eisini til staðar í Føroyum. Hann er sterkari enn nakrantíð. Heimastýrislógin er koll- dømd, og broytingar verða framdar fyrr ella seinni. Men tær ganga seint, tí ein partur av politiska lívinum óttast avbjóðingar og pá- stendur, at broytingar eru av tí ónda. Men tað er onki politiskt bragd at prædika svart- skygni, at venda blinda eygað til tíðarandan og halda fast við tað verandi, tá tað verandi er ótíðar- hóskandi. Lívsáskoðanin hjá andstøðuni hevur ofta negativt fortekn. Men framburður skapast bara við góðum treysti og bjart- skygni. Hann skapast í viljanum til at liva. Í roynd og veru snýr tað seg um at fara á føtur hvønn morgun og trúgva upp á framtíðina. Dóma- dagsspádómar elva ikki til annað enn ræðslu. Forsagn- ir um undirgang, tí eitt fólk vil taka við fullari bú- skaparligari ábyrgd, hava onki veruligt innihald. Tær eru ráðaleysir pástandir út í tóman heim. Svørt tala, ið brýtur niður. Tjóðveldisflokkurin byggir ikki sína lívsáskoð- an á svartskygni og døpur framtíðarútlit. Hann veit, at bakkøst kunnu koma. Men hann er til reiðar takkla tey í staðin fyri at ræðast tey. Hann gongur ikki á Christiansborg og rópar um hjálp. Hann hevur sjálvs- virðing og vil siga dønum, at føroyingar eiga at taka við ábyrgd. Tí er umráðandi at velja rætt hesaferð. Tíðin krevur broytingar. Og tær eru onki at ræðast. Verður Tjóð- veldisflokkurin ikki við í fremstu røð, tá hesar broyt- ingar verða framdar, hevur tjóðin onga trygd fyri, at tær verða nóg góðar. Hann veit, hvat hann vil. Og hann talar greitt. X við E á valdegnum 20. november. Thomas Arabo Fólkatingsvalevni Javnaðarfloksins Ein atkvøða til Sambands- flokkin ella Tjóðveldis- flokkin er ein atkvøða fyri status quo í spurninginum um Føroya støðu í ríkis- felagsskapinum. Sam- bandsflokkurin vil varð- veita tað verandi, um hann gerst nóg sterkur, og Tjóð- veldisflokkurin klárar ikki at samla fólkið aftanfyri sínari víðgongdu og óprag- matiskari fullveldisætlan - ikki eingongd samgongan stendir aftanfyri hesa ætlan. Tað vil vera sera mann- minkandi fyri Føroyingar, um tað eydnast Tjóð- veldisleiðsluni at úflyta klandur til Danmarkar. Tað er uppá tíðina, at Tjóð- veldisleiðslan gerst meira semjusøkjandi og tekur undir við einari millum- loysn. Valið til hettar fólkatingsvalið er ikki eitt val millum fullveldi og svartasta samband - henda uppfatanin tryggjar bert støðuna sum er, og týdn- ingarmikið er, at tann millumvegur, ið klárar at samla ein breiðan meiriluta av Føroya fólki verður royndur. Seinastu 3 árini vísa, at annað skinn má takast um bak. Javnaðarflokkurin hevur skotið upp eina loysn, ið liggur innanfyri ríkisfelags- skapin, men gevur okum møguleikan at víðka um Føroyskt sjálvstýri við tí ferð, vit ynskja. Javnaðarflokkurin hevur stak góðar royndir frá sam- starvi við Tjóðveldisflokk- in, og tað skal vera mín vón, at tær pragmatisku kreftirnar í Tjóðveldis- flokkinum aftur fáa fótin fyri seg. Betongformalist- arnir, ið nú ráða hesum flokki koma bert at tryggja status quo í viðurskiftunum millum Føroyar og Dan- mark. Føroyar eru ein tjóð, men ikki ein natión í ST høpi. Tað kunnu vit blíva í morgin, um vit ynskja tað, men tað gera vit ikki. Hetta er ein veruleiki Høgni Hoydal og flokkur hansara mugu finna seg í, og ikki sær tað pent út, tá hesir royna at seta vognin fyri ryssuna heldur enn øvugt, og vilja hava danskarar at viðurkenna, at Føroyar er ein natión, fyri so at skula samráðast um at blíva natión. Vil tú eina loysn á viður- skiftunum millum Føroyar og Danmark, ið viðførir økt sjálvstýri, so atkvøð fyri Javnaðarflokkinum til fólkatingsvalið. FÓLKATINGSVALIÐ 2001 Broytingar eru onki at ræðast Atli Hansen Valevni hjá Sambandsflokkinum Ríkisfelagsskapurin verjir vælferðina - og fólkapen- siónina, sigur Sambands- flokkurin. Undir hesi samgonguni er tað ferð eftir ferð staðfest, at um valið er millum fullveldi og at gera okkurt skilagott her heima á klettunum, so hevur sam- gongan valt fullveldi. Og tað sær út hareftir. Nú gremur eitt valevni hjá Tjóðveldisflokkinum seg um at fólkapensiónin er lægri enn í Danmark og at hetta líkist ongum. Hesum kunnu vit øll geva honum rætt í, men hví hevur hann og hansara flokkur, Tjóð- veldisflokkurin, einki gjørt við hetta? Teir hava nú sitið 3? ár við ræðið og hava havt fram úr góðar fíggj- arligar møguleikar fyri at gera okkurt við trupul- leikarnar, men nei, teir hava sett peningin á bók í staðin m.a. tí at teir ikki sjálvir trúgva upp á fullveldis- projektið. Eitt sum heild niðurpínt land, tí samgong- an helst í heimildarloysi hevur uppkravt ein okurs- skatt til at leggja í grunn í staðin fyri at brúka hann til rakstur av samfelagnum. Skúlar, sjúkrahúsverkið, eldraøki, allar røktarskip- anir skríggja eftir hjálp hvør á sínum øki. Alt til fánýtis, tí samgongan skal hava sítt fullveldi. Sambandsflokkurin tví- heldur um ríkisfelagsskap- in, tí í honum hava vit nógv størri møguleikar fyri at menna okkara samfelag - harundir at skaffa okkara eldru eina virðiliga fólka- pensión. Vit eiga ikki at sleppa hesum fyrimunum uttan víðari. Ein atkvøða fyri Sam- bandsflokkin er ein atkvøða fyri ríkisfelags- skapinum og fyri íløgur í framhaldandi vælferð. Veljið Sambandsflokkin! Sambandsflokkurin og Tjóðveldisflokkurin garantar fyri núverandi skipan Fullveldi fram fyri fólkapensión, sigur samgongan Jógvan á Lakjuni tingmaður og valevni Fólkafloksins Tá ið eg havi latið meg stillað upp til fólkatings- valið, er tað tí, at eg haldi, at tað ongantíð sum nú hevur týdning, at Fólka- flokkurin framhaldandi eigur minst annað umboðið har niðri. Fólkaflokkurin hevur í hesum valskeiðinum við Anfinni Kallsberg, løg- manni, á odda fingið sera góð úrslit í sambandi við viðurskifti okkara við danir - vit kunnu bara hugsa um loysnirnar í bankamálinum og ikki minst um semjuna um sjálvstýristilgongdina frameftir. Óli Breckmann, sum í mong ár hevur umboðað Fólkaflokkin á fólkatingi, hevur verið ein týðandi brikkur í hesum loysnun- um. Hann hevur verið ein virðilig føroysk rødd, sum altíð hevur vart føroysk sjónarmið við lív og sál. Vit vita eisini, hvussu hentur hann hevur verið fyri mangan føroyingin, tá ið brúk hevur verið fyri hjálp á ymsan hátt. Tað er tí so sera týdning- armikið, at vit framvegis eiga hesa borgarligu, før- oysku røddina á fólkatingi, og eg fari at heita á allar føroyingar - og serliga á veljararnar í mínum egna valdømi: Góðu eysturoy- ingar! Sitið ikki heima valdagin, 20 nov., men farið á val og stuðlið okkum í Fólkaflokkinum! Hjálpið okkum at vinna! Hjálpið okkum at vinna!! 15 14 Nr. 220 - 14. november 2001 Zakarias Wang eitt fólkatingsvalevni tjóðveldisflokksins Tað eru nøkur, sum stilla upp til fólkatingsval fyri at hjálpa ávísum donskum flokkum at koma til valdið, uttan at geva sær far um, hvønn føroyapolitikk hesir flokkar reka. Tað er heilt ófatuligt, at nakar, sum vil móðurlandi okkara væl, kann fáa seg til at bera seg soleiðis at. Sjálvandi hava vit øll okkara vinir millum danir, og kundu vit hugsað okkum at hjálpt teimum. Tá ið eg fór at lesa við universitetið í Århus vóru vit 12 sum byrjaðu. Á jól- um vóru vit bert 5. Ein av hesum varð landsformaður í socialdemokratiska lands- felagsskapinum hjá stu- dentum, til hann kom at klandrast við ein annan, sum vildi sleppa sær fram í sama flokki. Hesin fekk tó ikki nóg mikið burtur úr har, og er nú limur í europatinginum fyri danska fólkaflokkin (Mogens Camre). Ein annar av mín- um feløgum var vinstri- maður, og gjørdist fólka- tingsmaður og europating- maður fyri henda flokk. Ein annar gjørdist konserva- tivur fólkatingsmaður. Ein annar av vinum mínum, sum byrjaði at lesa tvey ár seinni, kom skjótt í fólka- tingið sum javnaðarmaður og situr nú sum ráðharri (Sven Auken). Í 1971 var eg í Viborg fyri at fáa víðariútbúgving. Har var eg lærari hjá nøkrum fáum næming- unum. Nøkur ár eftir hoyrdi eg, at ein av hesum var vorðin ráðharri í stjórini hjá Schlüter. Einaferð hann var her í Føroyum spurdi hann eftir mær, og nú hoyri eg, at hann er formaður í vinstra, og sigst at hann verður forsætisráðharri ? treytað av at veljarakanningarnar halda, og tað er jú ikki vist. Men skal eg fara at geva føroysku fólkatingveljar- unum ráð um, hvønn part ið rætt er at fara upp í í donskum politikki, alt eftir tí mær dámar ávísar per- sónar? Tað hevði jú verið fullkomuliga ábyrgdarleyst. Tá eg las, kundu vin- menn mínir ongantíð skilja, at eg ikki vildi koma upp í nakran av teirra flokkum. Eg segði við teir, at eg skilti væl at danir høvdu ymsar flokkar, men í mun til okkum vóru teir allir eins, tí allir vildu teir hava ræðið á okkum, og tað dámdi okkum ikki. Tí kundu vit vera persónligir vinir uttan mun til hvønn flokk teir virkaðu í, men politiskt var eg sum føroyingum uttan- veltaður í teirra stríði. Hetta er rætta støðan hjá føroysku fólkatingsumboð- unum í dag. Vit kunnu hava persónligt vinalag við danskar politikarar, men tá tað kemur til at avgera, hvør av hesum skulu fáa valdið, so er tað bert undir okkara treytum, og fremsta treytin er, at vit sjálvi skulu fáa rætt til at taka avgerð um okkara lagnu. Higartil havi eg so einki sæð til, at nakar av teimum donsku flokkunum vil ganga við til hetta, og so leingi ber ikki til at taka nakran av teimum fram um nakran annan. Nakað annað hevði verið samstarv við hitt føroyska og tey bæði grønlendsku fólkatingsum- boðini, um so er, at tey eisini seta okkara áhugamál fram um tey hjá donskum flokkum. Finnleif Guttesen Valevni fyri Sambandsflokkin Loysingarflokkarnir vilja bert umboða seg sjálvar og tí áttu allar ávaringarklokk- urnar ringt hjá øllum før- oyingum. Sambandsflokkurin sigur púra klárt og greitt, at vit vilja varveita fólkatings- umboðini og tí stilla vit sjálvsagt eisini upp til hetta fólkatingsvalið har vit vilja umboða allar føroyingar, eisini teir sum búleikast uttanfyri Føroyar. Loysingarflokkarnir við Tjóðveldisflokkinum á odda melda eisini greitt út, at teir vilja umboða ein ávísan part av føroya fólki um teir koma á fólkatingi, hetta er ein klár útmelding um, at loysingarflokkarnir seta føroya fólk í básar. Tey sum eru fyri loysingini vilja vit umboða á fólkatingi, meðan tey sum eru ímóti loysingini vilja vit ikki umboða. Hendan greiða útmeld- ingin frá loysingarflokk- unum, má fáa allar ávaringarklokkur at ringja hjá øllum føroyingum, tí hetta er eitt klárt tekin um, at tey sum ikki taka undir við loysingarflokkunum verða stilla út á síðulinjuna, meðan tey sum taka undir við loysingarflokkunum kunnu rokna við at koma inn í varman. Øll sambandsfólk og samríkisfólk, ung sum gomul, siti ikki heima 20. november, men farið á val og setið krossin við eitt av umboðum Sambandsflok- sins, hetta merkir eisini eina atkvøðu fyri frælsið. Vilhelm Johannesen Fólkatingsvalevni Javnaðarfloksins Javnaðarflokkurin er fyri, at vit framhaldandi eru í ríkisfelagsskapi við Dan- mark og Grønland, men flokkurin vil seta ein nýggjan karm um sam- starvið í ríkisfelagsskap- inum. Her kunnu vit vísa á upp- skotið um eina sjálvstýris- lóg - eina lóg, ið greitt áset- ir, at Føroyar hava sjálvstýri í ríkisfelagsskapinum. Eina lóg, ið javnsetir Føroyar og Danmark, sum tvær sjálv- støðugar tjóðir á jøvnum føti. Sjálvstýrislógin og samveldissáttmálin, ið skal vera ein samstarvssáttmáli millum Føroyar og Dan- mark, skulu hava altjóða viðurkenning. Hetta skal verða galdandi og bindandi. Hóast vit vilja hava sjálv- stýri í ríkisfelagsskapinum og vilja, at løgtingið skal hava evsta vald í øllum yvirtiknum málum, so verður tað framhaldandi neyðugt at hava neyvt sam- starv við Danmark á fleiri økjum. Tí skulu vit hava ein samstarvssáttmála. T.d. skal samstarvið fevna um uttanríkistænastu, um sjúkraviðgerð á ríkissjúkra- húsinum og á øðrum donskum sjúkrahúsum, um atgongd hjá føroyingum til hægri skúlar og læristovnar o.s.fr. Sjálvstýrislógin er ein savnandi loysn, og javnað- arflokkurin er tann einasti, sum hevur eina nýtiliga loysn í spurninginum um ríkisrættarligu støðuna. Samgonguflokkarnir í borgarligu fullveldissam- gonguni hava uppskot um, hvussu framtíðarstøða Før- oya skal skipast, men teirra loysn hevur ikki undirtøku í fólkinum. Sambandsflokk- urin hevur eitt nýskipanar- uppskot, ið hevur til enda- máls at nútímansgera heimastýrislógina, men hetta hevur heldur ikki undirtøku í fólkinum. Ein breiður meiriluti av føroyingum tekur undir við, at heimastýrislógin verður avloyst, og at ein nýggjur karmur verður settur um samstarvið í ríkisfelags- skapinum. Og tað er tað, sum javnaðarflokkurin mælir til og vil samstarva um, fyri at finna eina loysn - fyri at røkka einum úrsliti. Hetta samstarvið eigur at fara fram bæði á løgtingi og á fólkatingi. Vilja tit eina skjóta og skilagóða loysn á ríkisrætt- arligu støðuni - eina loysn, sum hevur undirtøku í fólk- inum, so er tað javnaðar- flokkurin, ið hevur hesa loysnina við sjálvstýrislóg- ini og samveldissáttmálan- um, sum skal áseta fram- tíðar samstarvið í ríkis- felagsskapinum millum Føroyar og Danmark. Eg skal enda við at heita á tykkum um at fara mannsterk á val týsdagin 20. november og at seta krossin við javnaðarlistan ella eitt av valevnunum á lista javnaðarfloksins. Gera tit hetta, hava tit valt ein flokk, sum vil samstarva og finna loysnir, heldur enn at elva til klandur og stríð og samanbrestir, og tað er eitt gott val fyri Føroyar og før- oyingar. Marjus Dam Fólkatingvalevni Sambandsfloksins Vit eru mong, ið eru stúrin um loysingina, ið Tjóðveld- isflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin vilja fremja. Høgni Hoydal hevur nevnt, at danir koma at spara heilar 20 milliardir, um Føroyar loysa eftir Fólkafloksleistinum. Hvat verður at gjalda í part hjá hvørjum føroyingi? Um- framt núverandi alt ov høgu skattir? 20 milliardir at býta ímillum uml. 20.000 ar- beiðandi føroyingar er ein millión í part. So hvør arbeiðandi før- oyingur skal gjalda eina millión afturat í meðal. Eg haldi, eins og mong onnur, at meira enn ríkiligt longu verður goldið ídag. Eigur ein ikki at hugsa seg væl um, áðrenn nakar av loysingarflokkunum fær eina einastu atkvøðu? Vanligi føroyski skatt- gjaldarin megnar ikki eina slíka rokning umframt allar aðrar skyldur. Møguliga kunnu Annfinn Kallsberg, Jógvan Sundstein og Høgni Hoydal gjalda. Men teir syrgja fyri at sleppa undan sjálvir, ímeðan tygum fáa rokningina. Vit vilja gera ríkisrættar- ligar broytingar - men tað skal vera livandi her eftir broytingina! Tryggja Føroyar Vel Sambandsflokkin FÓLKATINGSVALIÐ 2001 Sjálvsstýri í ríkisfelagsskapinum H.Hoydal og Anfinn Kallsberg ofra vælferðina Sambandsflokkurin vil umboða allar føroyingar á fólkatingi Hvørjum skulu vit halda við? C M Y K 14