mikudagur 14. november 2001síða 10

18 Nr. 220 - 14. november 2001 Nr. 220 - 14. november 2001 19 FÓLKATINGSVALIÐ 2001 Finnleif Guttesen Valevni fyri sambandsflokkin Hesir politikarar sum siga, at teir hava ella fáa onga ábyrgd, í ríkisfelagsskapi við Grønland og danmark, skulu vita, at vit eru heilt nógv sum vilja verða í ríkisfelagsskapi saman við Grønlandi og Danmark. Hetta gevur okkum eitt frælsi, sum loysingar- politikarar ætla at taka frá okkum. Hetta forðar okkum ikki í, at skipa samfelagið til gagns fyri allar føroyingar, eisini tykkum sum vilja hava loysing. Burturoyðsla ogn Føroya fólks Ískoyti úr Danmark hava vit heldur ongar trupuleikar av og tá ið loysingarpolitikarar tosa um, at tað er prógva, at Danmark fær hetta ískoyti fleirfalda aftur, kann tað ikki verða størri ábyrgdar- loysi enn tað hendan sam- gongan hevur gjørt, við at minka um ískoyti úr Dan- mark. Við hesari útsøgn og við at minka ískoyti, má sigast, at samgongan hevur burt- uroyðsla 356 mill av ogn føroya fólks. Gávan úr Íslandi Føroyar hava fingið fiski- rættindi frá Íslandi í nógv ár, og takk skulu teir hava fyri tað, uttan at Føroyar hava goldið naka afturfyri. Fáa loysingarpolitikarar ábyrgd tá ið teir móttaka gávur? Hví hava loysingar- politikarar hendan dupult- moralin, at tað sum kemur frá øðrum londum hevur ongar avleiðingar, meðan tað sum kemur úr Danmark er rótin til alt ringt. Hvar og hvat er munurin? Øll sambands og sam- ríkisfólk, ung sum gomul, siti ikki heima 20. no- vember, men fari á val og seti krossin við eitt av umboðum Sambandsflok- sins, hetta merkir eisini eina atkvøðu fyri frælsið. Elin Lindenskov Fólkatingsvalevni Javnaðarfloksins Javnaðarflokkurin vil broytingar í ríkisrættarligu viðurskiftum Føroya. Men fyri, at tað skal bera til at fáa broytingar í lag, er neyðugt, at vit sleppa burt- ur úr politisku naggatódn- ini, sum seinastu tíðina hevur eyðkent viðurskiftini Føroyar og Danmarkar ímillum. Hetta kann gerast við einum aktivum umboð á Fólkatingi. Einum umboð, sum hevur sum høvuðs- endamál at greiða dønum frá føroyskum samfelags- viðurskiftum og føroyska fólkaynskinum um broyt- ingar í politisku og rætt- arligu viðurskiftunum land- anna millum. Vit fara ikki at draga heimligu trupulleikarnar og ósemjurnar inn á Fólkating. Men í staðin fara vit at brúka røðarapallin á Fólka- tingi til at fáa loyst trupul- leikar í viðurskiftunum millum Føroyar og Dan- mark. Vit eru sannførd um, at uppskot Javnaðarfloksins um eina sjálvstýrislóg er besti hátturin at fáa broytt ríkisrættarligu viðurskift- ini. Tí fara vit á Fólkatingi at nýta orku til at greiða dønum frá innihaldinum í uppskotinum um sjálv- stýrislóg. Sjálvstýrislógin skal greitt áseta, at Føroyar eru eitt sjálvstøðugt land, og hon skal tryggja føroyska lóggávuvaldinum og fyri- sitingini fult málsræði. Harafturat skal sjálvstýris- lógin tryggja, at ongar av- markingar vera fyri, hvørji málsøki føroyskir myndug- leikar kunnnu yvirtaka. Tað er í Føroyum - hjá føroyska Løgtinginum - at avgerðarætturin fyri allar heimligar spurningar skal liggja. Hetta er Javnaðar- flokkurin sannførdur um. Og hesum fer Javnað- arflokkurin at virka fyri á Fólkatingi. Vit halda ikki, at fólkatingssessurin er ein forðing fyri føroyska sjálvsavgerðarrættinum, heldur tvørturímóti. Johan Dahl Fólkatingsvalevni Sambandsfloksins At velja ein loysingarflokk á fólkating er at spæla reint hasard við framtíð Føroya og vælferðini í samfelag okkara . Tá fullveldismenn siga, at vit ikki eru frí og sjálv- støðug sum samfelag í ríkisfelagskapi við Dan- mark og Grønland, er hetta eftir mínum tykki tað reina tvætl, - tað eru veruliga sera fá,- fyri ikki at sig ongi samfeløg í Heiminum, sum hava ein betri felagskap enn tann vit hava . Ríkisfelagskapurin gagn- ar okkum á nógvum økjum sum t.d.: • Felags Gjaldoyra/ Pen- ingapolitikkur • Ungu lesandi hava at- gongd til Hægri læru- stovnar/Unversitetir og stuðulsskipanir á hædd við danskan ungdóm, - eins og vit hava atgongd til kollegiur frammanfyri danir sjálvar. • Sosial og sjúkrahúsverk- ið gevur okkum somu rættindi sum danir sjálvir hava. • Uttanríkistænastan er til fyri okkum eins væl og danir og gongur okkum til handar um vit heita á hana við informatión og vitan . • Eksporttrygdir verða veittar fyri Føroysk út- flutningsfeløg á jøvnum føti við donsk útflutn- ingsfeløg. • Seravtalur við ES á út- flutningsøkinum sum óivað geva okkum rúmar ræsir. Sambandsflokkurin á fólkatingið vil verja m.a. hesi vunnu rættindi okkara og tala søk Føroya Fólks. Loysingaflokkarinir, - um teir sleppa framat, komað at seta øll hesi vunnu rættindi og fleiri afturat uppá spæl, tað er sjón fyri søgn tey seinastu 4 árini teir hava havt valdi Lat onga iva verða um, - at júst TÌN atkvøða er við til at avgera framtíðina. Gongst tað FØROYA LANDIÐ VÆL, - GONGST EISINI TÆR VÆL. SET X tín við SAM- BANDSFLOKKIN ella eitt av valevnum hansara - tað angrar tú ikki. Jóhan Petur Johannesen Valevni Sambandsflokkisins Saman við Danmark kunnu føroyingar, um vit spæla kortini rætt, hava nakað at siga í uttanríkismálinum. Eitt sambandsumboð, sum verður partur av tingbólkin- um hjá Vinstra, kann siga sína hugsan fyrst á fundi í tingbólkinum, og síðan fyri øllum tinginum. Um til dømis spurningar viðvíkj- andi Miðeystri verða uppi at venda, ja so hevið eitt sambandsumboð kunnað sagt nøkur borgarlig orð við harra Lykketoft, tí tey flestu eru uttan iva samd um, at hann hevur spælt síni kort sera illa á tí økinum. Persónliga eri eg ein, sum eri viðhaldsmaður av fólka- ræðinum, og tí vildi eg viðgjørt uttanríkismál við tí fyri eyga, at øll lond í heiminum skulu virða tey fólkarættsligu virðini. Eitt nú í miðeystri er Ísreal eitt av teimum heilt fáu sum gera tað. Uttan iva fer støðan í miðeystri at verða nógv viðgjørd tey næstu árini. Tí er umráðandi, at okkara umboð hevur eitt vakið eyga við tí sum ferð at henda í stóru verð, og her er Fólkatingi ein góður pallur, av tí at Danmark er við bæði í Nato, ST og ES. Ískoyti – Endurgjald – Gáva Nakrir veruleikar sum loysingarpolitikarar mugu liva við Sjálvstýrislógin besta loysnin Spæla hasard við vælferðini í Føroyum Uttanríkismál Vilhelm Johannesen Fólkatingsvalevni Javnaðarfloksins Eitt val gevur veljarunum møguleika fyri at velja og vraka. Á fólkatingsvalinum næsta týsdag hava tit møguleika fyri at velja eitt javnaðarumboð á fólkating. Javnaðarflokkurin er sannførdur um, at tað er okkara skylda og okkara ábyrgd, at vit eisini nýta fólkatingssessin við tí endamáli at verja tey virð- ini, sum liggja í ríkis- felagsskapinum. Politikkur er sum kunnugt at hava ávirkan, men uttan tykkara undirtøku á valinum, fáa vit onga ávirkan. Tí hevur júst tín atkvøða týdning. Tveir løgtingsflokkar, sum eisini stilla upp til fólkatingsvalið, royna at geva veljar-unum ta fatan, at tað bert eru tveir møgu- leikar í føroyskum poli- tikki. Annar møgu-leikin er fullveldi og loysing, og hin møguleikin er samband og ongin broyting í verandi støðu. Hesir flokkar eru tjóðveldisflokkurin og sambandsflokkurin. Men hin gløggi veljarin veit, at so svørt ella hvít er tilveran ikki, og tí er tað ikki eitt val ímillum svart ella hvítt. Tað er heldur ikki eitt val ímillum rætt ella rangt, men tað er eitt val ímillum svart og hvítt, sum er samband ella loysing, øðrumegin og okkum, sum hava loysnir hinumegin. Talan er um loysnir, ið flest allir føroyingar kunnu taka undir við. Velja tit tjóð- veldisflokkin fara vit framhaldandi at hava sama- nbrestir millum danskar og føroyskar myndugleikar. Velja tit sambandsflokkin hendir onki. Við síni umboðan á fólkatingi vil javnaðar- flokkurin framhaldandi vera tann skilagóða og sakliga røddin, sum stendur óheft av donskum parta- politikki og donskum innanlendispolitikki. Ein atkvøða til fólkaflokkin er ein atkvøða til konservativa flokkin í Danmark, og ein atkvøða til sambands- flokkin er ein atkvøða til danska vinstraflokkin. Vit siga nei til klandur og stríð, tí tað ger okkum hvørki fræls ella frí. Vit vilja samstarva og harvið finna loysnirnar og røkka úr- slitini til frama fyri føroysku tjóðina. Aðalmál javnaðarflok- sins er at skapa eitt sam- haldsfast samfelag fyri frí og fræls menniskju, har umsorganin fyri tí einstaka og fyri felags áhugamálum og vælferð fólksins er í hásæti. Tí siga vit FÓLKIÐ FYRST, og tí siga vit, at lívskorini hjá fólkinum skulu standa ovast á politisku dagskránni eisini í ríkisfelagsskapinum. Sjálv- ur ríkisfelagsskapurin skal eisini byggja á samhalds- festi - hann skal byggja á solidaritet. Hann skal tryggja sama livifót í øllum pørtum av ríkisfelagsskap- inum. Samhaldsfasti politikk- urin er rótføroyskur. Í øldir hava okkara forfedrar bygt alla sína tilveru á sam- haldsfastar loysnir. Teir gingu fjøllini í felag. Vóru til útróðrar á sama báti. Vóru felags um nótakøst- ini. Í felag róku teir grind- irnar og hildu teimum til. Og grindabýtið fór fram eftir samhaldsføstu megin- regluni. Øll fingu sama part - barnið í vøgguni og tey gomlu á songini fingu sama part sum hini. Hetta er um- sorgan fyri hinum einstaka og felags áhugamálum. Týsdagin 20. november fer javnaðarflokkurin til fólkatingsval undir slagorð- inum "Samstarv og loysn- ir". Vit heita inniliga á allar veljarar, um at taka undir við samstarvspolitikkinum, sum førir til loysnirnar og úrslitini. Tí fara vit mann- sterk á val og sláa mann- garð um lista javnaðarflok- sins. Gott val! Jóannes Eidesgaard fólkatingsmaður Sum eitt beinleiðis fram- hald av kjaksendingini mánakvøldið við løgmann, so má eg enn einaferð und- irstrika, at tað er ótrúliga langt úti, at løgmaður skal fáa seg til at súrmúlast inn á Javnaðarflokkin, tí vit ikki taka undir við teirra full- veldisætlan, tá teir nóg illa gera tað sjálvir. Men ring- ast av øllum er, at løgmaður ikki skilir okkara klokku- klára boðskap um, at valið í dag ikki snýr seg um hend- an ella handan modellin til fullveldið, men valið snýr seg snøgt sagt um valið millum vælferðina og teirra fullveldisætlan. Tað stendur nú púra greitt, at vælferð og full- veldið als ikki kunnu ganga hond í hond. Velur tú fullveldið, so missir tú vælferðina, og fyrstu sera týðiligu tekinini standa ljóslivandi fyri fólki: • Bíðirøðin til røktarheim liggur upp á 250 • Pensjónsmálið hjá okkara pensjonistum enn óloyst • Tey sálarligu sjúku fáa ongar møguleikar til at flyta í hóskandi sambýli • Landssjúkrahúsið letur deildir aftur • Ein afturúrsigldur fólka- skúli, har børn við ser- ligum tørvi ikki fáa neyðugu tilboðini • Tey við skerdum førleika fáa ikki hóskandi bústað • Bíðirøðir til viðgerð innan okkara sjúkrahús- verk • Heimarøktin fær ikki nøktandi játtan • Heimasjúkrasystrarnar fáa súkklur til at flyta seg millum heim og arbeiðið Ja, les bara Dagblaðið mánadagin, har sjálvt Rúna Sivertsen, løgtingskvinna fyri Fólkaflokkin kallar hetta eina landaskomm, og eg fái ikki verið meira samdur í hesum. Og or- søkin er tann einfalda, at borgarliga loysingarsam- gongan hevur valt at spara upp til fullveldið, og so má alt annað liggja á láni. Komandi fíggjarlóg, sum nú liggur í fíggjarnevndini, kemur eftir øllum at døma aftur fyri tingið við ongum yvirskoti, hóast vit enn eru vælsignaði við øllum tí viðráki, sum hugsast kann. Ræðandi spurningurin er tí, hvat nú um viðrákið vendir? Um fiskiskapurin minkar, ella trupulleikarnir í alingini halda fram? Hvat um ein alheims fíggjar- kreppa eisini rakar okkum, sum hon sjálvandi vil? Tað verður sagt av øllum búskaparfrøðingum, at tað er óðamannverk at leggja ein búskap til rættis við einum hákonjunkturi sum grundarlag, sum henda samgongan ger.Og um somu tíð avskriva somu menn og kvinnur 366 mió. kr. av okkara inntøku- grundarlagi. Skera eina millión krónur burtur um dagin. Hvussu nógv gott kundi ikki verið gjørt fyri munandi minni upphædd? Er tað nakað at siga til, at vit tí tengja okkara vælferð og fullveldið hjá sam- gonguni saman? Tey eru tvær síður av somu søk, uttan mun til hvat løgmaður ella varaløgmaður annars siga. Og hvat ger samgongan, um hon heldur fram eftir løgtingsvalið? Jú, hon hevur einki val, hon noyðist antin at hækka skattirnar, gera risasparingar ella fara út at taka lán fyri at fíggja raksturin. Vilt tú eisini vísa tína ónøgd við hesa ábyrgda- leysu gongd, so er at geva s a m g o n g u f l o k k u n u m durafjórðingin á valinum 20. nov. FÓLKATINGSVALIÐ 2001 Samstarv og loysnir Jú sanniliga stendur valið millum vælferð ella fullveldið Sámal Petur í Grund Valevni sjálvstýrisfloksins Sambandsflokkurin var tann fyrsti sum legði út í valsendingunum í Útvarpi Føroya. Umboð sambandsflok- sins, sum mangan hava verið tey sum á ein virði- ligan hátt, hava borið fram boðskap teirra uppundir val, sleptu virðiligheit síni í hálva tímanum, sum tey høvdu í útvarpssending síni tískvøldið 12.novembur. At boðskapur sambands- floksins er ein boðskapur um at føroyingar als ikki sjálvir klára at breyðføða seg, men mugu royna at klára seg, við tí sum skift- andi danskar stjórnir finna fyri gott at senda hendan vegin, er ikki óvirðuligt, tí hetta altíð hevur verið hugsjónarligi stoltleiki sambandsfloksins. Men tá valevni sam- bandsfloksins fara so langt, at lata fólk sita eftir við einari aðrari fatan av verunleikanum enn tað sum er rætt, so blaka teir virðu- ligheitina fyri borð. Alfred Olsen, eitt av valevnum sambandsflok- sins, segði í síni framløgu, at sitandi samgonga vildi frátaka føroyingum møgu- leikan at fáa sjúkraviðgerð í Danmark. Undirtónarnir í hesum pástandi vóru teir, at um vit fáa sjálvstýri í Føroyum, so er hesin møguleiki burtur. Sjúkraviðgerð í Danmark er als ikki goldin av dønum, men av okkum sjálvum. Tað sama ger seg galdandi fyri føroyingar á stovni í Danmark, rokningin verður send til føroyska heima- stýrið. Útreiðslurnar fyri sjúkra- viðgerð uttanlands eru at finna á fíggjarlóg landsins og eru tær hækkaðar mun- andi seinnu árini. Á fíggjarlógaruppskot- inum til 2002 eru avsettar 60.555 milliónir til hetta endamál. Tá flutningur landanna millum og uppi- hald á Hotel Tórshavn er tikið frá, so liggur ein upphædd uppá góðar 41 milliónir eftir, sum er gjald fyri viðger av sjúklingum, sum vit ikki meta okkum føran fyri at viðgera í Før- oyum. Henda upphædd er í langtíðarfíggjarlógini hækkað við 1.211 millión- um til 2003. Einki kann vera meiri óvirðiligt, enn tað at misnýta tey sum eru veik og sjúk í einum valkampi, men hetta upplivdu vit so tískvøldið 12.novembur tíverri. Sambandsflokkurin og fólkatingsvalið C M Y K 19 18