mánadagur 7. september 2009síða 8

8 tíðindi Nr. 169 - 07. september 2009 Kristianna Rein, forkvinna í diabetes­ felagnum, heldur sera lítið um ætlanirnar hjá almannaráðnum at strika stuðulin til fótarøkt hjá diabet­ ikarum. – Tað kann verða, at mann sparir eina millión við at strika stuðulin til fótarøkt, men tað kann kosta fýra milliónir í amputatiónum av fótum, sigur hon. Jens Andreasen, deildar­ lækni á landssjúkra­ húsinum, heldur ætl­ anirnar vera keðiligar Viðgerð Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Fríggjadagin skrivaði Sosi­ al­urin mil­l­um annað um støðuna hjá diabetikarum í Føroyum, og hvørjar spar­ ingar hava rakt hesar sjúk­ l­ingar. Eitt av hesum evnum eru ætl­anirnar hjá al­manna­ mál­aráðnum at spara fóta­ røktina hjá diabetessjúkl­ing­ um burtur. Kristiann Rein, forkvinna í diabetesfel­agnum, mót­ mæl­ir harðl­iga hesum spari­ ætl­anum. Sambært forkvinnuni í diabetikararfel­agnum kann inntrivið geva eina saml­aða sparing upp á 1,4 mil­l­ión, men onga verul­iga sparing. – Taka vit donsk tøl­ og l­eggja tey til­ føroysk viður­ skifti, so merkir fótarøktin, at eini fýra fól­k sl­eppa und­ an at missa ein gongul­im, tí tey fáa fótarøkt, sigur Kristi­ anna Rein. Víðari greiðir hon frá, at øl­l­ til­gongdin í einari ampu­ tatión kostar uml­eið eina mil­l­ión, og tí verður ongin sparing. –Tað kann vera, at mann sparir eina mil­l­ión við at skera fótarøktina, men tað kann kosta fýra mil­l­iónir í amputatiónum av fótum, sigur hon. Fótarøkt kostar l­andinum uml­eið 2000 krónur um árið fyri hvønn brúkara, og tað eru eini 700, ið nýta hetta til­boð. Tí er tað, at Kristianna Rein metir saml­­ aðu sparingina vera 1,4 mil­l­ión krónur. Ikki kosmetikkur Jens Andreasen, deil­dar­ l­ækni á diabetesambul­atori­ inum á Landssjúkrahúsin­ um, vísir á, at argumentið í uppskotinum fyri at skerja fótarøktina, sum sambært diabetesfel­agnum er, at tað er eitt sl­ag av kosmetiskari viðgerð, al­s ikki hel­dur. – Um tey siga, at tað er kosmetisk viðgerð, so er tað púra skeivt. Hetta er fyribyrgjandi viðger, sum ger l­ívið hjá diabetikarum nógv l­ættari. Tó eru tað hel­st ikki heil­i fýra amputa­ tiónir, sum vera fyribirgnar árl­iga, men vit síggja ikki sár á sama hátt, sum vit ofta síggja í øðrum l­ondum. So tað er heil­t víst, at hesar møgul­igur skerjingar eru øgil­iga keðil­igar, sigur Jens Andreasen. Ikki spurd Uppskotið um at skerja stuðul­in til­ fótarøkt er ikki komið so l­angt, men hoyr­ ingsfreistin var úti fyri nøkr­ um døgum síðan, og pen­ sjónistafel­agið mótmæl­ti 31. august hesum uppskoti al­mannaráðnum at broyta kunngerð um hjál­parráð. Pensjónistafel­agið vísti á, at tað ikki var til­skil­að, hvør skul­di bera kostnaðin av hesi viðgerð, og tí metir fel­agið, at kostnaðurin verð­ ur l­agdur út til­ brúkaran. – Vit eru al­s ikki spurd um hetta uppskotið, og tað undrar okkum, tí diabetik­ arar fara verul­iga at merkja hetta inntrivið. Tað virkar sum, at l­andið spakul­iga vil­ja taka al­t frá diabetikar­ um, sigur Kristianna Rein. Í hesum sambandi vísir hon sparingarnar í heil­ivági og skerjingini av kosttil­­ skotinum. Rósa Samuel­sen, l­ands­ stýriskvinna við al­manna­ mál­um, vil­ í l­øtuni ikki gera viðmerkingar til­ mál­ini, sum vóru borin fram fríggja­ dagin, men staðfestir, at hon vil­ at gera viðmerkingar seinni. Kristianna Rein, forkvinna í diabetesfelagnum, heldur ætlanirnar við at strika stuðulin til fótarøkt hjá diabetikarum eru katastrofalar Vælferðarføroyar í fillum: Fótarøkt má ómøgu­ ligt sparast Kunnu missa gongulimir Fær ein diabetessjúkl­ingur eitt sár á beinið el­l­a fótin, so sæst bara ein l­ítil­ partur av sárinum. Kroppurin hjá sjúkl­ing­ inum megna ikki at grøða sárini, og so spreiðir sári seg í kroppinum. Bruni kemur í, og tá kann hetta hava við sær, at sárið spreiðir seg til­ beinagrindina, og tá má gongul­imurin skerast burtur. – Tey l­eggja upp til­, at sjúkl­ingarnir sjál­vir skul­u taka sær av síni fótarøkt, men diabetikarar eru ofta komnir upp í árini, og hava trupul­l­eikar við eygunum, samstundis, sum motorikkurin hjá teimum ikki er so góður, og tí kunnu tey il­l­a gera nakað sjál­vi, sigur Kristianna Rein. Nøgd við Stoltenberg Nú minni enn eina viku undan norska stórtingsval­inum vísir ein meiningakanning, at næstan annarhvør normaður er nøgdur við avrikið hjá verandi forsætisráðharranum, Jens Stol­tenberg. 48 prosent siga, at hann hevur roynst væl­ sum stjórnarl­eiðari, meðan 40 prosent siga hann hava verið meðal­góðan. 10 prosent hal­da l­ítið um avrik hansara. Ikki óvæntað er forsætisráðharrin serl­iga væl­ umtóktur mil­l­um egnar vel­jarar, men merkisvert er tað, at bara seks prosent av vel­jarunum hjá andstøðufl­okkinum Høgra eru misnøgd við arbeiðið hjá Stol­tenberg. Tøma arbeiðsloysisgrunnin Í l­øtuni renna so nógvior pengar úr tí ísl­endska arbeiðsl­oysisgrunninum, at fær hann ikki eina innspræning frá ríkiskassanum, verður grunnurin tómur næsta ár. Tað skrivar Morgunbl­aðið. Sagt verður, at síðsta mánaðarskiftið rindaði grunnurin næstan tvær mil­l­iardir ísl­endskar krónur í arbeiðsl­oysisstuðul­i, og at tað var 60 mil­l­iónir meiri enn mánaðin undan. Higartil­ í ár hevur grunnurin gol­dið 16 mil­l­iardir krónur, og við verandi gongd kemur tal­ið upp á 26 mil­l­iardir ísl­endskar krónur, tá árið endar. Til­ sammetingar nevnir Morgunbl­aðið, at skattahækkingar og annað geva ríkiskassanum 22 mil­l­iardir ísl­endskar krónur í ár.