fríggjadagur 16. november 2001síða 14

26 Nr. 222 - 16. november 2001 Nr. 222 - 16. november 2001 27 FÓLKATINGSVALIÐ 2001 Jóannes Eidesgaard fólkatingsmaður Líkt er til, at nógvir trúgvir javnaðarveljarar og nógvir aðrir eisini halda, at Sam- bandsflokkurin er besti garantur fyri, at loysingin ikki hendir her og nú. Tað er eins og hesi mongu halda, at skulu tey forða loysingini, so er best at velja Sambandsflokkin. Orsaka eg sigi tað, men hetta er ein falskur trygg- leiki, tí í roynd og veru, er sami Sambandsflokkur bestir garantur fyri, at full- veldisbylgjan heldur fram. Eingin einstakur poli- tikkari hevur so nógv sum Edmund Joensen, sum løgmaður frá 1994 til 98, stuðlað uppundir loysing- arveingin, og eingin po- litiskur flokkur hevur givið loysingarrørsluni so nógv- an vind í seglini sum júst Sambandsflokkurin. Teirra fastlæsta støða, um at einki skal broytast í ríkisrættar- ligu støðuni, hevur lagt ótrúliga nógv brenni til loysingareldin, og tað er heilt víst, at hevði Sam- bandsflokkurin verið meira moderatur og dynamiskur, tá tað snúði seg um viðurskiftini við Danmark, so hevði støðan í dag verið heilt ein onnur. Tískil er tað ørkymlandi at síggja, at júst hesin flokkur verður valdur sum mótpolur til loysingina, tí eitt er vist, at fær hann makt, sum hann hevur akt, so kunnu vit vera rímiliga vís í, at als einki hendir, og vit fáa somu faslæstu støðu komandi árini, sum vit hava havt seinastu árini. Ein sterkur Sambands- flokkur gevur ein sterkan Tjóðveldisflokk, men onga loysn á ríkisrættarliga spurninginum. Ein sterkur Tjóðveldisflokkur gevur ein sterkan Sambandsflokk, men ogna loysn á ríkis- rættarliga spurninginum. Hetta ljóðar kanska løgið, men er tó søguliga próv- fast. Teir halda í veruleik- anum lív í hvørjum øðrum. Loysnin liggur millum hesar báðar flokkar, og hesa loysn umboðar Javn- aðarflokkurin. Tí er tað umráðandi, at veljararnir nú veruliga hugsa seg um og spyrja, hvør flokkur hevur sum eingin annar forðað full- veldisgongdini? Hvør flokkur hevur veruliga verið tað bullverkið, sum steðgaði loysingarfólk- unum? Jú, tað hevur Javn- aðarflokkurin verið. Við sínum treiskna og áhald- andi stríði bæði á Løgtingi og á Fólkatingi hevur Javnaðarflokkurin talað ímóti hesum ørskapi. Og tað vilja vit fram- haldandi gera, men vit fáa bert gjørt tað, um tit sum veljarar vísa okkum álit. Men umframt at halda fullveldisgongdini skák í mát, so kunnu vit eisini vísa á ta leiðina, sum ein meiriluti av okkara fólki ynskir, nevniliga sjálvstýri innan ríkisfelagsskapin. Og fáa vit saman við øðrum framt hesa loysn, so verður eisini friður um hetta mál, og vit kunnu fara í holt við veruligan politikk. Sjálvandi kann tað vera trupult at heilgardera seg í politikki, men tó ber tað til við hetta valið. Ein heil- gardering ímóti loysingini er at finna hjá tí flokki, sum vil inn og loysa hetta málið. Heilgarderingin er ikki at finna hjá einum flokki, sum vil seta seg hendur í favn. Vel ein flokk, sum vil út á barrikadurnar og sláast fyri sínari søk: sjálvstýri innan fyri ríkisfelagsskapin. Tí skalt tú týsdagin ikki velja tær ein falskan trygg- leika, men Javnaðarflokkin. Hans Jørgensen Valevni Javnaðarfloksins til Fólkatingsvalið Nú fara tað skjótt at vera 20 ár síðan, at Javnaðarflokk- urin kom fram við uppskoti um at seta eina sjálv- stýrislóg í staðin fyri heimastýrislógina, sum longu í sjeyti árunum var um at vera fulltroytt, men tíverri fingu vit ikki ljóð fyri uppskoti okkara. Javnaðarflokkurin vil, at heimastýrisskipanin verður tikin av, og at ein sjálvstýr- islóg verður sett í staðin: • Sjálvstýrislógin skal staðfesta ein samstarvs- sáttmála - ein samveld- issáttmála - millum Før- oyar og Danmark, sum tvey sjálvstøðug og javn- sett lond í ríkisfelags- skapi hvørt við annað. • Samveldissáttmálin skal áseta, at Føroya løgting, sum umboð fyri Føroya fólk, er hægsti myndug- leiki í Føroyum. • Sáttmálin tekur av allar formligar avmarkingar fyri, hvørji mál og máls- øki kunnu verða yvirtikin - tað merkir, at øll mál koma undir føroyskt ræði, tá Føroya løgting ger tað av. • Greiðar reglur skulu ger- ast um føroyskan heima- rætt. Ríkisfelagsskapurin gevur øllum í felagsskap- inum somu ríkisborgara- rættindi • Tá ið alt lóggávuarbeiði Føroyum viðvíkjandi verður gjørt á Føroya løgtingi, verður fólka- tingsumboðanin tikin av. • Sum eitt hitt fyrsta stigið fram ímóti føroyskum sjálvræði, verður sett ein rættarkommisjón at fyri- reika yvirtøku av rættar- skipanini. • Verandi stýrisskipanarlóg verður støðugt bygd út at rúma broytingunum í nýggju stjórnarskipan Føroya. • Sjálvstýrislógin skal innihalda ásetingar um, hvussu samveldissátt- málin skal sigast upp, um so er, at føroyingar ynskja at fara úr ríkis- felagsskapinum. Fólkaatkvøða í Føroyum staðfestir endaliga sjálv- stýrislóg og samveldis- sáttmála. Minnist til, at fremst í skyldri Javnaðarfloksins stendur frælsi, samhalds- festi (solidaritetur) og væl- ferð fólksins. Tí er ikki vist, at føroyingar fara at taka stig til at fara úr ríkis- felagsskapinum, sjálvt um búskaparligir og fyrisiting- arligir møguleikar vera fyri tí. Fyri meg persónliga, kennist felagsskapur í eini størri eind skilagóð, um skipanin altso er bygd á veruliga umsorgan og ábyrgd yvir fyri hvørjum øðrum -solidariteti. Eg síggi tað sum eina góða skipan, at tvey lond, sum eitt nú Danmark og Føroyar gera ein sáttmála sum tvey javnsett lond í ríkisfelags- skapi, at tey til eina og hvørja tíð vara av hvørjum øðrum og skapa javnað partanna millum. Sambandsflokkurin ein falskur tryggleiki Trý javnsett í einum ríki Jákup Lamhauge Seinasta mánadag skipaði I.R.F. fyri hátíðarløtu í sambandi við at endur- nýtsluvirkið við brenni- støðina í Lorvík alment varð tikið í nýtslu. Nógv fólk var komið saman, umboð fyri lima- kommunurnar, umboð fyri ymisku feløgini sum staðið hava fyri byggingini, lands- stýrismaðurin í umhvørv- ismálum, løgmaður, sum umsitur kommunumál og onnur, sum áhuga hava fyri nýggja tiltakinum hjá I.R.F. Millum gestirnar var undir- ritaði eisini saman við øðrum fyrrverandi nevnd- arlimum hjá I.R.F. Fyri øll tey, sum áhuga hava fyri umhvørvismálum, var hátíðarløtan í nýggju høllini sera áhugaverd – her sá ein skjótt at talan var um at leggja nýggjar leiðir á umhvørvisøkinum – alt angaði av nýhugsan og reinleika. Nevndarformaðurin hjá I.R.F. Hilmar Danielsen beyð gestunum vælkomin og hevði síðan sera áhuga- verdar hugleiðingar um felagið og umhvørvis- spurningar fyrr og nú og hvussu vit í framtíðini áttu at virka fyri til tess at halda landið reint. Hilmar metti at felags- skapurin hevði takið á rætta endanum og vónaði hann, at stavnhaldið sum valt varð, kann verða hildið. Síðan hugleiddi stjórin Poul Andreas Joensen um gongdina hjá I.R.F. frá byrjan og til dagin í dag – bæði viðvíkjandi útbygg- ingunum á ymisku økjun- um sum felagið hevur stað- ið fyri – fíggjarspurning- arnar – samanborið við alsamt vaksandi nøgdunum av burturkasti og møgulig- um útbyggingum í fram- tíðini. Stjórin nevndi m.a. at valdið hevði staðið ímillum at byggja nýggjan brenni- ovn fyri 100 mill. kr. ella at royna nýggjar leiðir við byggjan av endur- nýtsluskipan fyri 16 mill. kr. og við hesum at fáa ein skáa millum 5-10 ár til royndir at síggja hvussu gongdin í samfelagnum vil verða. Landsstýrismaðurin í umhvørvismálum Eyðun Elttør fekk heiðurin formi- liga at seta í gongd nýggju endurnýtsluskipanina og við vælvaldum orðum hug- leiddi hann um umhvørv- isspurningar fyrr og nú. Í hesum sambandi kom Eyð- un eisini inn á hvussu før- oyingar fyrr royndu at endurnýta tað sum møgu- ligt var, t.d. klæði og annað, og skemtiliga nevndi hann orðatakið »Koyr á vest- fallið«, sum hann hevði hoyrt sagt av lorvíkingi tá talan var um lutir, sum ikki kundu endurnýtast meira. Aftaná hátíðarhaldið í endurnýtsluhøllini var døg- urðaborðhald í nýumbygda bygdahúsinum í Lorvík – ein sera prýðiligur karmur um eitt hvørt veitsluhald – tillukku til Lorvíkar bygd fyri hetta megnar hús. Og tøkkin til kokkar og tænastufólkið annars skal eisini ljóða fyri sera góða matin og vinarliga umsorg- an. Við slík høvi, sum gevast við eitt slíkt døgurðaborð- hald, verða mangan heils- anir bornar fram til vertin, og nýtti løgmaður eisini møguleikan. Løgmaður byrjaði við at takka I.R.F. fyri leiklut tess í strembanini eftir einum reinum umhvørvi í Føroy- um, og nevndi hann sam- stundis at I.R.F. við sínum tiltøkum hevði prógvað, at kommunur í størri eindum kundu loysa uppgávur betur enn landið kundi gera. Og til seinast í røðu síni segði løgmaður, sum umsitur kommunumál, at eitt skuldu vit vita, at so leingi hann var kommunu- málaráðharri, so vildi hann lova I.R.F. allan møguligan stuðul. Sum eg framman undan nevndi, so eri eg fyrrverandi nevndarlimur í I.R.F. – frá 1993-2000 og havi eg tí kunnleika til hvussu gingist hevur hesi árini. I.R.F. hevði eina sera trupla byrjan, og hevði hetta við sær, at felags- skapurin kom at hanga við ovurstórari lániskuld, sum fram til dagin í dag hevur verið haft um beinið, tá talan hevur verið um neyð- ugar útbyggingar og rakst- urin annars. Við atliti til, at I.R.F. fevnir um allar kommunur í landinum – undantikið tó Tórshavnar Kommuna – og við hesum hevur átikið sær sera stórar skyldur – so hevur nevndin seinastu árini við jøvnum millum- bili vent sær til landsstýrið við áheitan um hjálp til loysnir av fíggjartrupul- leikum felagsins. Men higartil hevur hetta verið uttan úrslit. Við støði í røðu løgmans, so seti eg vón mína til,a t góði viljin verður umsettur til verk, og at felagsskap- inum I.R.F. verða funnar loysnir, so vælaliðið av starvsfólkum frá leiðslu, umsiting og starvsfólkum annars kunnu líta framá í vónini um eina munadygga framtíð í strembanini eftir einum reinum umhvørvi í Føroyum. Interkommunali felagsskapurin I.R.F. slóðar fyri í umhvørvisvernd Føroya verður í Ítrtróttarhøllini í Vá 29. nov. - 2. des. 2001 Enn eru nakrir heilt fáir básar eftir, nærri fæst at vita á tlf. 227290 GOYMSLUSØLA Sosialurin - Tel. 311820 -bert leygardagin Kelimteppir ca. 200x300 Koboltblá GUBI 3 pers. sofa+stól Kirkjuljósakrúnur Tunnubrenniovn Chatol KJALLARIN T ó r f i n s g ø t a 4 3 - T l f . 3 1 3 7 2 0 Nú 4000,- Nú 4000,- Mahogni klædnaskáp v/ spegl í hurð, fyrr 6000,- 3 pers. koboltblá sofa fyrr 7.000,- Runt mahogni borð Nú 2000,- Nú 5400,- Vegnergyngustólir fyrr 7.400,- Nú 5400,- Vitrinuskáp list og húsgøgn C M Y K 27 26