fríggjadagur 18. september 2009síða 9

9 tíðindi Nr. 178 - 18. september 2009 Tað sæst aftur í rá ­ fiska tølunu m hjá Havsbrún, at svart­ kjaftakvotan er mink­ að, og at størri partur av øðrum fiskasløgum fer til matna Fiskivinna Árni Joensen arni@sosialurin.fo Tað hevur verið óvanliga friðarligt á bryggjuni niðan fyri virkið hjá Havsbrún í Fuglafirði í ár. So friðarligt, at vit skulu 18 ár aftur í tíðina fyri at finna eitt ár, tá virkið fekk minni rávøru enn í ár. Fyri bara fimm árum síðani setti Havsbrún met, tá virkið tók ímóti 330.000 tonsum av ráfiski og slógvi, men síðani er nøgdin mink­ að støðugt. Ein orsøk er, at svartkjaftakvotan er skerd nógv. Harafturat eru skip farin at fiska ein størri part av øðrum fiski til matna, sam stundis sum einstøk skip viðgera fiskin umborð. Alt hetta gjørdi, at í fjør fekk Havsbrún 205.000 tons, og í ár kemur nøgdin neyvan langt upp um tey 100.000 tonsini. Og tann víkjandi svartkjafturin ger, at sambært stjóranum eru útlitini ikki tey bestu. ­ Nei, vit vænta at fáa upp­ aftur minni fisk næsta ár og enn minni í 2011, sigur Bergur Poulsen við Sosialin. Hava repað Burtursæð frá stórum tapi upp á alivinnuna fyri nøkrum árum síðani, tá Havsbrún misti nógvar milli ónir krónur, hevur fe ­ lagið altíð havt svørt tøl á niðastu reglu í rokn skap­ inum, og hóast rávørunøgd­ in er minkað sera nógv, hev ur stjórin vónir um, at tey niðastu tølini í rokn­ skapinum fyri arið í ár vera røttu megin nullið. Alivinnan hevur fram­ vegis alstóran týdning fyri raksturin. Havsbrún var tað fyrsta fiskamjøl­ og lýsi­ virki í heiminum, sum fór undir at gera alifóður, og í ár fer virkið ætlandi at fram­ leiða millum 65.000 og 70.000 tons av alifóðuri. Men nú virkið fær munandi minni fisk enn fyrr, noyðist tað at innflyta fiskamjøl til fóðurframleiðsluna. Í fjør innflutti virkið 10 prosent av tí mjølinum, sum fór til fóður, men í ár verður um ­ leið ein triðingur inn flutt. ­ Tað er klárt, at vit for­ vinna minni enn fyrr, men vit hava lagað raksturin eftir teimum broyttu um ­ støðunum, og tað fara vit framhaldandi at gera. Tí havi eg eisini í ár vón um eitt lítið avlop, sigur Bergur Poulsen. Írar við havgølti Í vikuni hava tvey írsk skip verið á Fuglafirði og landað tilsamans 3.000 tons av fiska slagnum hav gølti. Hetta er eitt fiska slag, sum skipini fáa á einari leið í út synning úr Írlandi, men sum føroysk skip eisini hava fingið aðrastaðni sunn­ anfyri. At írar landa fiskin í Fugla firði kemst av, at Havs brún er við í einari menn ing arverkætlan. Enda málið við verk­ ætlanini er at kanna, hvussu stórurin stovn urin av hav gølti er, hvussu nógv kann fiskast, og hvussu fiskurin skal handfarast. Av Havsbrún verður sagt, at havgøltur minnir um rossamakrel er heldur trupul at handfara og minnir í so máta um rossa­ makrel. Írsku skipini fáa um eina krónu fyri kilo av havgølti. Havsbrún ikki fingið so lítlan fisk síðani 1991 Havsbrún fær nógv minni fisk í ár enn undanfarin ár, og nøgdin verður uppaftur minni tey næstu árini 157 túsund krónur kostaði tænastuferðin hjá Jørgen Niclasen, landsstýrismanni í uttanríkismálum, og tveimum tænastu­ monnum til fýra smátjóðir Ferðing Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Seinast í august og fyrst í hesum mánaðinum var landsstýrismaðurin í uttan­ ríkismálum, Jørgen Nicla­ sen, saman við Hákun J. Djurhuus og Jóannes V. Hansen, á tænastuferð í fýra ymiskum smátjóðum. Tær smátjóðirnar vóru Liktinstein, Andorra, San Marino og Luksemborg. Ørindini vóru at hitta starvs felagar landstýris­ man sins í uttanríkismálum og á fundum teirra millum at umrøða støðu smátjóða í Evropa mótvegis ES. Farið varð úr Føroyum mikudagin 26. august og komið var heimaftur til Før oyar týsdagin 8. sep­ tember. Í sama tíðarskeiði hevði landsstýrismaðurin í uttan­ ríkismálum eisini onnur arbeiðsørindi í útlondum, og tí eru partar av ferða­ útreiðslunum tengd at teim­ um ørindunum, upplýsir Uttanríkisráðið. Flogið varð ur Føroyum til Keypmannahavnar og haðani til Zurich, har gist var á hotelli. Úr Zurich var flogið til Barcelona og gist var á hotelli í Andorra. Úr Barcelona var flogið til Rimini og gist var á hotelli í San Marino. Úr Rimini gekk leiðin til Wien, og úr Wien víðari til Luksemborg, har gist var á hotelli. Úr Luksemborg varð ferðast til Brússel, har onnur arbeiðs­ ørindi vóru, og haðani var flogið til Keypmannahavnar og víðari til Føroyar. Samlaði kostnaðurin fyri tænastuferðina hjá lands­ stýrismanninum í uttan­ ríkismálum og hinum báð­ um í fylginum vóru sam­ bært teimum tølum, Utt­ anríkisráðið hevur latið okkum, fyri ferð, uppihald, dagpengar, luttakaragjøld og annað, 157.767 krónur. Umráðandi at knýta sambond Uttanríkisráðið segði mill­ um annað soleiðis í tíð­ indabrævi eftir ferðina. Endamálið við fundunum var at umrøða felags av ­ bjóðingarnar, sum Føroyar og hesar smátjóðir hava í mun til ES og teirra evropa­ politikk. ­ Eg haldi, at tað er sera týðandi fyri framtíðarstøðu Føroya í Evropu, at vit hava tikið upp samband við hesar smátjóðir á fyrsta sinni. Hóast londini á mongum økj um eru ymisk, hava vit eisini líkheitir. Liktinstein, San Marino og Andorra eru øll uttanfyri ES, og tey ynskja framhaldandi at vera uttanfyri ES, sigur Jørgen Niclasen Jørgen Niclasen sigur víðari, at tey hava tó tað til felags við okkum, at tey ynskja tættari samstarv við ES, eitt nú um tey fýra frælsini. Sjálvur haldi eg, at smátjóðirnar kunnu læra av royndunum hvør hjá øðrum og við at hava dialog okkara millum, kunnu vit eisini taka lut í kjakinum í Brússel um framtíðarstøðuna hjá smátjóðum í evropiska bygn aðinum. Londini hava avtalað at halda tættari samband, eis­ ini var umrøtt at halda eina ráðstevnu um hetta í Før­ oyum til várs. Á fundunum hava uttan­ ríkisráðharrarnir eisini umrøtt um hvørvis spurn ing­ ar og tvískattasáttmálar. Øll londini hava stóran áhuga í at fáa í lag tvískattasáttmálar við Føroyar, og samráðingar um hetta eru við Fíggjar­ málaráðið. Kenna framvegis kreppuna Fyri nøkrum døgum síðani segði amerikanski tjóðbankastjórin, Ben Bernanke, at búskaparkreppan er komin á botn í USA, og at skjótt fer vend at koma í. Men nógv teir flestu amerikanararnir hava ilt við at síggja nakran bata. Tað sæst í einari kanning, sum sjónvarpsstøðin CNN hevur latið gera. Har siga 13 prosent, at bankastjórin hevur rætt, men heili 86 prosent siga, at kreppan er ikki av í USA enn. Níggju prosent av teimum spurdu siga, at teirra fíggjarstøða er batnað´tað seinasta árið, 52 prosent siga, at støðan er óbroytt, og 39 prosent siga, at hon er versnað. 157 túsund fyri uttanlandsferð Samlaði kostnaðurin fyri tænastuferðina hjá trimum umboðum úr Uttanríkisráðnum til fýra smátjóðir kostaði 157 túsund krónur vísa skjøl, ið Sosialurin hevur fingið innlit í. (Myndin tikin í øðrum samanhangi)