hósdagur 1. oktober 2009síða 14

14 Nr. 187 - 1. oktober 2009 Sosialurin Timeout í tunnilsmáli SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Elleby Andersen alvin@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Hóast vit tosa um ómetaliga høg tøl tann skeiva vegin í uppskotinum til fíggjarlóg fyri 20010, so er tað orðingin hjá fíggjarmálaráðharranum, “Timeout í tunnilsmálinum”, sum hevur sett dagsskránna í miðlunum higartil. Sosialurin vistu í farnu viku at siga, at hvørki Sandoyartunnil ella tunlar Norð um Fjall fóru at síggjast í fíggjarlógaruppskotinum, og hetta elvdi alt fyri eitt til hvassar viðmerkingar frá samgongufólkum, her ikki minst frá máttmikla formanninum í Fíggjarnevndini, Anfinni Kallsberg. Nú uppskotið er lagt fram verða hesi tíðindi váttað. Og fíggjarmálaráðharrin er púra avkláraður og sigur uttan himpr, at tað er “timeout í tunnilsmálinum.” Eftir øllum at døma hevur hann undirtøku fyri hesum í landssstýrinum, eisini hjá formanni Fólkafloksins. Hóast tunlarnir ikki eru partur av fíggjarlógarupp- skotinum og tí ikki áttu at fingið høvuðsfokus, so skerst ikki burtur, at júst teir kunnu koma at seta kílar djúpt inn í samgonguna fyri ikki at siga koppa henni. Vit minnast, at tað á sinni skuldi ikki meira til enn ein almenn farleið til Aberdeen fyri at fella eina samgongu. So hvat tvær so týðandi tunnilsætlanir kunnu gera er nakað vit bara kunnu gita okkum til. Tveir av sterku monnunum í Fólkaflokkinum, formaðurin í tingbólkinum og fíggjarnevndar- formaðurin hava longu gjørt greitt, at teir góðtaka ikki hetta inntrivið frá fíggjarmálaráðharranum og (les teirra egna formanni, Jørgen Niclassen), at eingir pengar verða settir av til tunnilsgerðirnar. Vit taka sum givið, at Jóannes Eidesgaard hevur hinar flokkararnar í landsstýrinum aftanfyri seg, tá fíggjarlógaruppskot verður lagt fyri tingið. Og hvat enn tingmenn sig, so er Jóannes Eidesgaard ikki til at vika. Tað eru tey, sum halda, at “gamli” Jóannes Eidesgaard er aftur traðkaður veruliga í karrakter. Nú kennir man hann aftur, tá hann er bestur. Avgjørdur og greiður í síni niðurstøðu, nevniliga, hvussu kunnu vit skerja í vælferðartænastum og samtíðis seta pengar av til ovurdýrar tunnilsætlanir! Greið tala. Hesum sjónarmiðjum man formaður Javnaðarfloksins hava holla undirtøku fyri kring alt landið og í øllum aldursbólkum. Ikki minst millum landsins 9000 pensionistar. Orsøkin til at vit taka tunlarnar fram, nú fíggjar- lógaruppskot er lagt fram, er tann, at vit meta, at júst hetta málið fer at verða raðfest høgt í kjakinum komandi tíðina. Entá kunna vera tað, sum fær bikarið at flóta yvir og føra til samgonguslit. Fíggjarlógin hevur eitt hall uppá 767 mill. kr. Mong siga, at hetta eiga vit at kunna liva við í nøkur fá ár. Tað metti m.a. andstøðutingmaðurin Tórbjørn Jacobsen í kjakinum á Rás2 í gjár. Men legði so dent á, at síðani máttu vit fáa javnvág. Og hansara viðmerking var eisini, at tað sermerkir hesa samgongu, at kassaapparatið stendur opið og eingin hugsar um øktar inntøkur. Júst hetta fer helst at verða ein reyður tráður í kjakinum. Ein spurningur, sum átti at verið umrøddur um sama mundið, er, hvat hetta og undanfarin landsstýri hava gjørt fyri at finna inntøkur at koma ístaðin fyri sleptu blokkinntøkurnar. Afturvendandi hóvástákið um at gera tey frægastu samferðslusambondini enn betri, er nú aftur í hæddini. Tosað verður ikki í mió., men í mia.kr. stórum íløg­ um til 2. og 3. generara­ tións samferðslukervi til útvald miðstaðarøki í landinum. Framburður og framstig eru loysunnarorðini fyri hesi øki. Onnur øki sleppa at liva sítt egna lív í friði og náðum, meðan eitt øki er, sum er fyri beinleiðis ágangi. Um Suðuroyarfjørð verð­ ur ikki tosað um framstig ella framburð. Nei, her søkja tey at tí vánaligasta sambandinum í landinum og ætla at gera tað verri, enn tað er. Meðan stríðst verður við at gera gott , har gott er, skal Suðuroyggin niður við nakkanum, kosta hvat kosta vil. Undan løgtingsvalinum góvu allir flokkar lyftið um at fremja Suðuroyarætlan­ ina. Hon kom sjálvandi við í CHE­samgonguskjalið, men síðani var hon slept. Ikki eitt einasta vega­ ella tunnilsstrekkið er sett út í korti í Suðuroynni av 6 ára gomlu ABC­samgonguni. Ikki so frægt sum ein króna er játtað til verju, har havið etur burturav bygda­ løgunum, eitt nú í Fámjin og Sumba. Samstundis sum sjálvtøk­ ur til byggitilfar verða settar upp, eitt nú í Hunds­ arábotni, har einki grót er eftir, verður grótbrotið í Porkeri, har tað besta gróti liggur, latið aftur, og allir mans sendir til hús. Byggitilfar fæst ikki longur í Suðuroynni, og samstundis sum tað arbeið­ andi fólki í Suðuroy varð sent til hús, varð lýst eftir fjølmiðlafólki til eina heila tíðindadeild í Havn á hesum stovni. Sum skilst, so er lands­ stýrið komið til sættis um, at Suðuroyggin og suður­ oyingar burturúr øllum føroyingum skulu hava ein yvir nakkan, kosta hvat, íð kosta vil, samstundis sum øll verðsins “finn upp á” størv verða skipað í Havn. Farið varð til val upp á, at gera tað betri, men nú verða ítøkilig stig tikin til at gera tað verri. Lyftini um at fjálga um og gera tað liviligari í útjaðaranum eru horvin. Bygdamenning er strikað úr politiska orðaskiftinum, og teir veikastu samfelags­ bólkarnir og tey veikastu samfelagsøkini eru nú offur fyri álopsryðjum av higartil ókendum slagi. Fyri at bøta um undir­ støðukervið tóku vit stig til at dagføra Suðuroyarleið­ ina fyri tíggju árum síðan. Nú er vent í holuni. Samstundis, sum olju­ prísurin er ávegis niður á 30 dollarar tunnuna, verður boðað frá, at Smyril verður lagdur stillur stóran part av samdøgurðinum. Samstundis sum oljan fer í botn, fer Smyrlasigl­ ingin sama veg. Skerdir flutningsmøguleikar eru ein drepandi mønusting­ urin fyri tey virki, sum enn royna at hóra undan her í útjaðaranum. Í somu løtu tey fyrstu leysatíðindini bórust um at æðraláta Suðuroyarleiðina, lat Fiskavirking í Vági aftur. Einki fiskaarbeiði hevur verið á Fiskavirking í Vági nú í samfullar fimm vikur. Samstundis sum milli­ ardaupphæddir skulu brúk­ ast til at gera tey góðu sam­ bondini enn betri, fara tey nú inn á fíggjarlógina við greiðum boðum um, at tað skal ikki loysa seg at búgva og virka í Suðuroynni. Tað tykist ikki nerva nakran, at ein heil familja flytir úr oynni um mánaðan. Hóast kapasiteturin er ov lítil sum er, og 20, 30 og fleiri bilar javnan noyðast heimaftur av Busatanga, tí báturin er ov lítil, og túrar­ nir ov fáir túrar, so skal skerdi kapasiteturin skerj­ ast enn meira. Suðuroyarlandsstýris­ fólkini halda nú, at ráð eru ikki til at halda landsvegin til Suðuroyar opnan, og ætla sær nú at steingja hendan eina vegin megin­ partin av samdøgurðinum. Kostprísurin umborð er longu hækkaður við eini 30%, og aðrar príshækk­ ingar ­ á ferðaseðlum og farmi ­ eru ávegis. Boðskapurin er greiður. Tað skal við vold og makt gerast verri, dýrari og tor­ førari at búgva í Suður­ oynni, samstundis sum tað skal gerast betri, bíligari og høgligari at búgva í mið­ staðarøkinum. Vit kenna aftur hesa ørkisleysu jagstranina eftir pensjonistum og veikum samfelagsbólkum, nú farið verður eftir stórsta og veik­ asta útjaðaranum. Vikutúratalið við Smyrli liggur niðanfyri dagliga túratali á øðrum leiðum, men kortini er tað hesum eina fárinum hjá tí fátæka, ið farið verður eftir. Hetta ljóðar alt sum ein óndur dreymur, men so er ikki. Vælsignaða samgonga! Takið høvdið undan arminum aftur, og latið vera við at bróta niður, har bygt er upp, og nøkunlunda liviligt er ! Takið høvdið undan arminum aftur! HErgEIr NIELSEN Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Lesið - so eru tit við