týsdagur 6. oktober 2009síða 12

12 Nr. 190 - 6. oktober 2009 Sosialurin Tvey ár við Rásini SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Elleby Andersen alvin@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Tá Føroya Løgting á sinni liberaliseraði kringvarps- lóggávuna, var endamálið at geva øðrum enn tí almenna møguleika at senda útvarp og sjónvarp. Við nýggju kringvarpslógini frá 2006 varð hetta endamál gjørt greiðari og lógin var ein almenn ásannan av, at gamla kringvarpslógin ikki livdi upp til sítt endamál nevniliga at fáa til vega eina meira fjølbroytta fjølmiðlamynd í Føroyum. Sama ár kom lógin um fjølmiðlaábyrgd, og staðfestast kann, at við hesum báðum lógum høvdu landsstýri og løgting tikið stór og týðandi stig til tess at fáa føroysku fjølmiðlarnar upp á altjóða støði. Sostatt vóru skaptar betri fortreytir fyri tí liberaliser- ing av øllum loftmiðlaøkinum, sum var Løgtingsins vilji. Kappingarstøðan var tó framvegis ójøvn, og Kringvarp Føroya, sum framvegis varð fíggjað við kringvarpsghaldi, slapp framhaldandi at supplera sínar inntøkur við lýsingum. Her var sostatt fram- vegis talan um lógfest kappingaravlagandi virksemi. Lóggevarar okkara vóru sjálvsagt greiðir yvir, at heldur ikki nýggja kringvarpslógin frá 16. mai 2006 skapti fullar fortreytir fyri frælsari kapping á loftmiðlaøkinum. Teir løgdu tí nakrar treytir inn i lógartekst og viðmerkingar, sum skuldu tryggja privatum loftmiðlum ein møguleika fyri at yvirliva, soleiðis, at vit veruliga høvdu ein liberalsieraðan loftmiðlageira í Føroyum. Alment fíggjaða Kringvarp Føroya er ikki loyvt at hava handilslýsingar á sínum heimasíðum og Løgtingið boðaði klárt og greitt í viðmerkingunum frá, at lýsingarnar í Kringvarpinum skuldu trappast niður. Hesar eru fortreytirnar hjá tí, sum roynir at reka útvarp ella sjónvarp á privatum støði í Føroyum. Ikki júst nakrar ynskifortreytir, men vit her í húsin- um hava trúð og trúgva framvegis, at hetta ber til. Vit hava sett okkara álit á møguleikarnar fyri konvergensi og menning, ið eru til staðar í Miðla- húsinum við blað, útvarpi, portali og mentanarligum og debatskapandi tiltøkum í sjálvum húsinum í Vágsbotni. Vit liva og virka í tí føstu trúgv, at tað ber til at skapa óheft og gott útvarp, gott blað, góðan portal og góð tiltøk í tí kreativa og mennandi umhvørvinum kring standmyndina av gamla men æviga unga samfelagsrevsaranum Nólsoyar Páll. Tá vit sjálv skulu siga tað, so halda vit, at tað er eydnast dugnaliga liðinum, starvsfólki og leiðslu í Rás2 at skapa eitt annað slag av útvarpi. Hetta er ikki eitt útvarp, sum skal koma í staðin fyri útvarpið hjá KVF, men Rásin skal vera eitt dygdargott og øðrvísi alternativ til almenna og mangan eitt sindur sjálvhátíðarligu útvarpsrásina. Hetta halda vit er við at eydnast ikki minst takkað verið okkara vinnu- og handilslívi, sum í vaksandi mun sær vakstrar- og menningarnmøguleikar við at lýsa og stuðla uppundir upplýsandi og undirhaldandi sendingar í Rásini. Hetta er hartil við at eydnast takkað verið ídnu, dugnaligu og kreativu starvsfólkunum í rásini, sum dag og dagliga leggja lív og sál í sendingarnar. Vit eru bert byrjað og ætla okkum at halda á við at geva Føroya fólki gott útvarp, gott blað, góðan portal og góð tiltøk og við hesum ynskja vit Rásini tillukku á tvey ára degnum. Kanska er ein stór útbygging í Vágum skilagóð. Men hon má ikki gerast fyrr enn vit vita, hvat tað er, vit velja - og hvat vit velja frá. Tí kanska er tað, vit velja frá, tann besti flogvøllurin Tann dag, ein størri og betri flogvøllur verður tikin í nýtslu í Føroyum, broyt­ ast fortreytirnar hjá samfelagnum. Útflutningsvinnan verður loyst úr einum hafti, sum í dag ger, at hon er verri fyri enn kappingarneytarnir. Ferðavinnan fær heilt aðrar møguleikar. Vinnulívsfólk, sum ferðast nógv, kunnu trygt búseta seg í Føroyum og leggja sítt virksemi í Føroyum. Ein onnur príslega á ferða­ seðlum fer at geva øllum borgarum eitt rásarúm, sum tey ikki hava í dag. Og hetta fer alt at av­ marka fráflytingina úr landinum. Skulu Føroyar mennast, er ein betri flogvøllur ikki bara ein fyrimunur. Hann er ein fortreyt. Og tí er heilt avgerandi, at vit velja ta allar bestu loysnina. Vágar Nevndin fyri Vága flog­ havn legði hósdagin fram nakrar møguleikar fyri útbygging av vøllinum í Vágum. Mælt verður til, at farið verður longur enn tað, sum higartil hevur ligið í kortun­ um. Vøllurin skal ikki vera 1600, men 1800 metrar, og terminalurin skal útbyggjast í stigum, so hvørt sum tørv­ urin veksur. Tosað verður um "tørv og krøv 20‐ 30 ár fram". Prísurin fer uttan iva væl uppum ta hálvu milliardina. Mælt verður altso óbein­ leiðis til, at vit nú endaliga gera av, at flogvøllurin skal vera har, sum hann er. Tí nýta vit eina hálva milliard í Vágum, so má orsøkin vera, at tað eru Vágar, vit satsa uppá! Og so verður lok sjálvandi lagt á kjakið um ein annan vøll. Og tað skal berast skjótt at. P/F Vága Floghavn mæl­ ir til, at arbeiðið verður boðið út longu hálvan desember ­ eftir at lóg um tað er samtykt á tingi. Og á Johan Dahl skilst, at hann tekur undir við hesum. Avmarkingar í Vágum Hetta merkir, at tingfólk longu í heyst ikki bara skulu seta gongd á eina stóra útbygging í Vágum. Vit skulu við okkara at­ kvøðu eisini steðga møgu­ leikanum fyri, at vit eina­ ferð fáa ein annan vøll. Trupulleikin er, at vit als ikki kenna fortreytirnar, tá vit skulu trýsta á knøttin! Tí tað eru sera nógv ivamál knýtt at útbygging­ ini í Vágum. T.d. verður tosað um, at leingja vit vøllin til 1800 metrar, fer at bera væl til at lenda har við størri flogfør­ um ­ m.a. tí slagnum, sum Atlantsflog nú hevur bílagt. Men tað eru fólk ­ m.a. flogskiparar ­ sum halda, at hvørki 1600 ella 1800 metr­ ar loysa trupulleikarnar í Vágum. Tí turbulensurin fer ongan veg. Og jú størri flogførini eru, jú meira ávirkast tey av turbulensi. Tí verður hildið, at avlýs­ ingarnar verða nógv fleiri, tá flogið verður við størri flogførum enn í dag. Og so eru tað instrument­ lendingarnar ­ ella automat­ isku lendingarnar. Tað er framtíðin innan flog­ ferðslu. Og tá ber til at lenda, hóast tað er tjúkt í mjørka. Men tað eru teknik­ arar sum siga, at hetta ikki fer at bera til í Vágum, tí har skal flúgvast millum fjøll undir lending. Flog­ farið má snara eini 14 stig tá flogið verður móti vølli­ num ­ og tað má gerast manuelt. Tann nýggja tøknin fer at eliminera trupulleikan við mjørka ­ men Føroyar fáa ikki gagn av hesum, so leingin flogvøllurin er í Vágum. Siga altso fleiri teirra, sum hava innlitið. Mugu vita áðrenn vit avgera Tað eru eisini aðrar atfinn­ ingar ímóti ætlanini um stóra úbygging í Vágum. Eg eri ikki førur fyri at meta um hesar atfinningar. Og tað er eingin annar tingmaður heldur. Men vit kunnu ikki taka endaliga avgerð um staðset­ ing av flogvølli í Føroyum, uttan at hetta er útgreinað. Tí tá avgerðin er tikin, vendist ikki aftur. Vit brúka ikki fyrst eina hálva milli­ ard í Vágum, og síðani yvir hálvaarðu milliard onkra aðrastaðni. Hetta er ein tann týdning­ armesta avgerð, sum tann politiska skipanin yvirhøv­ ur skal taka. Tí mugu nakr­ ir spurningar svarast, áðrenn Johan Dahl kemur í tingi við ætlanini hjá P/F Vága Floghavn: Tingið má fáa at vita, um hald er í kritikkinum av hesi ætlan, sum fólk við innliti hava sett fram. Tingið má fáa at vita, hvat vit fáa fyri ta hálvu milliardina í Vágum. Og hvat vit kundu fingið fyri t.d. ta trífaldu upphæddina onkra aðrastaðni. So leingi henda vitan ikki fyriliggur, kunnu vit ikki fylgja tilmælinum hjá P/F Vága Floghavn og harvið steðga kjakinum um nýggj­ an flogvøll í Føroyum. Kanska Vágar eru besta loysn Tað eru fólk, sum vísa aftur nevnda kritikki, og halda vøllin liggja best har, sum hann liggur. Og onkur sigur, at fyrimunirnir við einum øðrum vølli eru so marginalir, at teir ikki eru verdir at brúka eina milliard uppá. Ongantíð betur, um hesi hava rætt! Men vit eru fleiri, sum vilja vita tað. So góði Johan Dahl: Fá neyðugar kanningar gjørd­ ar, áðrenn tú kemur í tingi við teirri stóru ætlanini í Vágum. P/F Vága Floghavn má ikki fáa sín vilja - enn SjÚrðUr SKAALE Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli.