fríggjadagur 16. oktober 2009síða 9

9 tíðindi Nr. 198 - 16. oktober 2009 Í mong ár hava jarð­­ frøð­ingarnir hjá norska olju­stýrinu­m havt til høvu­ð­su­pp­ gávu­ at leita eftir olju­ og gassi í u­ndirgru­nd­ ini u­ndir norska havbotninu­m. Men nú eru­ teir settir at leita eft ir vatni og tómu­m holu­m í somu­ u­ndirgru­nd Veðurlags­ broytingar Árni Joensen arni@sosialurin.fo Jarðfrøðingurin Eva Hall­ and, sum er verk­ætlan­ arleiðari hjá oljustýrinum, viðgongur í samrøðu við Aftenposten, at hon og hennara starvsfelagar hava havt eitt sindur ilt við at venja seg við tank­an, at tey nú sk­ulu leita eftir vatni heldur enn olju og gassi. ­Hetta er spennandi fyri ok­k­um jarðfrøðingar, men k­revur, at vit venda øllum á uppi í høvdinum, sigur hon við blaðið. Í fleiri ár hava hon og starvsfelagarnir k­annað undirgrundina undir norsk­a landgrunninum við tí fyri eyga at finna gass og olju. Seismisk­ar k­anningar brúk­a tey enn, men nú er málið eitt heilt annað. ­ Nú leita vit eftir støðum, sum k­unnu brúk­ast til at goyma CO2 í, sigur Eva Halland. Fleiri lond áhuga Teir norsk­u jarðfrøðingarnir arbeiða saman við starvs­ brøðrum hjá British Geo­ logical Society í Bretlandi. Í fjør samdust norsk­i olju­ og ork­umálaráðharrin, Terje Riis­Johansen, og bretsk­i ork­umálaráðharrin, Lord Hunt, um eina felags verk­­ ætlan, sum hevði til enda­ máls at k­anna, um tað ber til at goyma veðurlagsgassið CO2 undir havbotninum í Norðsjónum. Avtalan bleiv undirsk­rivað í Bergen í sam­ bandi við ráðstevnuna "Clim­ ate Change and technology". Tað eru ik­k­i bara norð­ menn og bretar, sum hava hug at k­anna, um undir­ grundin undir Norðsjónum k­ann brúk­ast til CO2­ goymslu. Eva Holland sigur, at fleiri lond hava víst áhuga fyri verk­ætlanini. Tað ber eisini til at goyma CO2 undir landjørðini, men tað eru fólk­ ik­k­i serliga fegin um, og tann tank­in hevur eisini elvt til fleiri mótmæli. Tí peik­a fleiri lond á undir­ grundina undir Norðsjónum sum ein møguleik­a. Kanna eisini tørvin Umframt at finna egnað støð til at goyma CO2 í sk­ulu teir norsk­u og teir bretsk­u jarðfrøðingarnir k­anna, hvussu stórur goymslutørvurin í Evropa verður, og hvussu nógv CO2 londini í Evropa verða før fyri at reinsa. Eva Halland ásannar, at tað hevði ivaleyst verið best at havt CO2­goymslurnar so nær teimum størstu dálk­­ ingark­eldunum sum gjør­ ligt. Men tað hevði k­ravt, at goymslurnar sk­uldu vera uppi á landi, og tá mótstøðan ímóti tí er so stór, er Norðsjógvurin eitt áhuga­ vert alternativ, sigur hon. Í løtuni arbeiða sjey jarð­ frøðingar hjá norsk­a olju­ stýrinum við verk­ætlanini, og myndugleik­arnir í Týsk­­ landi og Niðurlondum hava sagt frá, at teir vilja fegnir hava at vita, hvat úrslit norð­ menn og bretar k­oma til. Í sambandi við verk­­ ætlanina er eisini ætlanin at k­anna, um tær rørleiðingar, sum nú verða brúk­tar til at flyta olju og gass úr Norð­ sjónum ígjøgnum, k­unnu brúk­ast til at flyta CO2 av landi og niður í undir­ grundina undir Norðsjónum seinni. Ætlanin er, at norsk­u og bretsk­u jarðfrøðingarnir sk­ulu lata eina frágreiðing frá sær í januar næsta ár. Hon sk­al so brúk­ast sum grundarlag, tá myndugleik­­ arnir í Evropa fara at tingast um og at leggja ætlanir um k­omandi CO2­goymslur. (Kelda: Aftenposten) Nú leita jarðfrøðingarnir eftir vatni og tómum holum í undirgrundini Norsku jarðfrøðingarnir Wenche Tjelta Johansen, Lene Hauge, Fritjof Riis, Eva Halland og Terje Solbakk leita eftir egnaðum CO2-goymsluplássum undir havbotninum í Norðsjónum Mynd: Aftenposten Sviar vilja samstarv Hóast fleiri av teimum politisk­u flok­k­unum í Svørík­i hava vent tí høgrasinnaða flok­k­inum Sverigesdemok­raterna bak­ið, hava ik­k­i allir veljar­ arnir hjá flok­k­unum ik­k­i somu ásk­oðan. Ein nýggj meiningak­anning vísir, at 40 prosent av svensk­a fólk­inum halda, at hinir flok­k­arnir eiga at sam­ starva við SD, um tað sk­uldi hent, at flok­k­urin fær umboð í Rík­isdagin. Samstundis siga 83 prosent av teimum spurdu, at Sverigesdemok­raterna er fíggindaliga sinnaður ímóti fremmandafólk­i. Tola ikki jarðskjálvta Sk­uldi tað hent, at norsk­i høvuðsstaðurin Oslo verður rak­tur av einum lík­a hørðum jarðsk­jálvta sum í 1904, er stórur vandi fyri, at Stórtingið og k­ongsborgin fara at rapa. Tað sigur felagið hjá teimum ráðgevandi verk­­ frøðingunum, RIF. Felagið sigur, at tað eru bara bygn­ ingar, sum eru bygdir aftan á 2005, sum eru tryggjaðir ímóti jarðsk­jálvta. Tað er sjálvandi vónleyst at tryggja allar bygingar í Oslo, sum eru eldri enn frá 2005, og tí ræður um at tryggja teir týdningarmestu, heldur felagið og nevnir millum annað Stórtingið og k­ongsborgina.