mikudagur 21. oktober 2009síða 3

3 tíðindi Nr. 201 - 21. oktober 2009 Ein maður er ákærdur fyri í tveimum førum at hava koyrt bil ávirk að ur av heilivági, og Føroya rættur sig­ ur týsdagin í næstu viku, hvør revsingin skal verða Ábyrgdarleys koyring Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Ferðslulógin sigur einki bein leiðis um at koyra bil, tá ið tú ert ávirkað av heili­ vági. Men tú skalt halda teg i høgu síðu av vegnum og koyra beint, og á pakkum við summum heilivági stend ur ein reyður tríkantur við viðmerkingini um, at tú skalt vera varin við at koyra bil, hevur tú etið tann heili­ vágin. Týsdagin seinnapartin við gjørdi Føroya rættur eitt mál, har ein 58 ára gamal mað ur er ákærdur fyri í tveim um førum at hava koyrt ávirkaður av heili­ vági. Hann viðgekk at hava et ið heilvág báðar ferðirnar, hann varð tikin í 2007, men hann noktaði fyri at hava koyrt so skjótt, sum eitt vitni vildi vera við. Fyrru ferðina maðurin varð tikin, hevði ein maður sæð mannin koyra út frá SMS. Maðurin hevði ringt til politiið og boðað frá, at mað ur in koyrdi ikki, sum hann skuldi. Hann hevði slingr að úr einari síðu í aðra og hevði eisini koyrt upp á kantin á koyri breyt ini. Politiið bað henda mannin um at elta bilin, og hann so gjørdi. Tá ið teir komu hag­ ar, sum maðurin, búði, var politiið har. Sovnaði niður á rattið Tá var maðurin so illa fyri, at hann mestsum sovnaði nið ur á rættið. Politisturin, sum hevði tik ið mannin, greiddi frá, at hann hevði sítt stríð við at vekja mannin, sum varð tik in oman á støðina, har ein lækni skuldi gera nakr­ ar royndir við manninum, men illa gekk, tí maðurin var so doyvdur. Hann luktaði ikki av rúsdrekka, so tað mátti vera okkurt annað, segði politisturin. Einki skil var í tí, sum maður in segði. Farið varð út á Lands­ sjúkra húsið við manninum, og heilsustøðan var mett at vera so álvarslig, at hann varð lagdur í respirator í 10­12 tímar. Tann ákærdi dugdi ikki ná greiniliga at siga, hvat hann hevði etið av heilivági tann dagin, men tað var mest kodimagnyl, sissandi heili vágur og heilivágur fyri at sovna, segði hann. Tikin aftur Nakrar mánaðir seinni varð maðurin aftur tikin. Hann var komin norðaneftir, og hann varð steðgaður av politi num uppi í Hoyvík. Politist ur in, sum steðgaði hon um, segði, at hann eins og fyrru ferðina slingraði við bilinum eftir vegnum. Hann luktaði ikki av rús­ drekka, men hann var sløv­ ur og bara mutlaði. Sam­ bært politistinum hevði mað ur in tá sagt, at hann var í viðgerð við heilivági. Tað var eins og høvdið á manni­ num og armarnir ikki sam­ arbeiddu, og tað gekk seint hjá honum at finna koyri­ kortið fram. Politisturin noydd ist at styðja mannin inn í politibilin, tí hann var so óstúttur á beinunum. Eins og fyrru ferðina vórðu kanningar gjørdar av minni num. Hann kláraði ikki at skriva, vildi bara sleppa at sova. Einki alko­ hol var í blóðinum, men stór ar nøgdir av heilivági, tó ikki líka stórar nøgdir sum fyrru ferðina. Korthúsið rapaði Tann ákærdi greiddi í rætti­ num, hvussu tað bar til, at hann var komin út í so stóra misnýtslu. Tað byrjaði við, at hann var undir stórum trýsti av ein um ábyrgdarfullum starvi. Hann hevði greitt einum skyldfólki frá, hvussu nógv stóð á honum, og hetta skyld fólkið hevði tá givið hon um eina stillandi tablett. Tablettin virkaði beinan veg in, og liðugt var. Hann hevði drukkið illa, hevði verið til avvenjingar, men datt út í aftur og hevði nøkur long tørn. So misti hann húsini, og alt rapaði. Fleiri ferðir í viðgerð Øll hesi árini hevði hann mis brúkt heilivág, og eina ferð hann ringdi til læknan, segði læknin nei til at geva honum heilivág. Hann vildi hjálpa honum í aðrar mátar, og hann varð innlagdur, til hann aftur kundi sova uttan at taka heilivág. Tað gekk illa at fáa heilivág, og hann fór so til av v enjingar fyri sína tablett­ mis nýtslu, fór aftur at drekka, men nú hevði hann ikki rørt nakað í fleiri mán­ að ir. Maðurin greiddi frá, hvørji sløg av heilivági hann gjøgnum árini hevur fing ið. Umframt heili vágin, sum læknar skrivaðu hon­ um, hevði hann fylt seg við Kodi magnyl. Kodimagnyl er tað ringasta at vera heftur av, segði hann. Dómur um eina viku Ákærin helt, at maðurin hevði koyrt so mikið ávirk­ aður, at hann átti at verða dømd ur, sum um hann hevði alkoholpromillu upp á 1,5 til 2. Hon helt tað vera her ðandi umstøður, at hann hevði gjørt somu brot á ferðslu lógina stutt eftir, at hann varð tikin fyrru fer ð­ ina. Kravið hjá ákæra num var, at hann skuldi missa koyri kortið í fýra ár, í øðr­ um lagi trý ár, og í triðja lagi hálvt triðja ár. Haraftrat skuldi hann rinda bót. Verjin helt, at maðurin átti at sleppa við eini lítlari bót og ikki at missa koyri­ kortið. Drúgvt og hart orðaskiftið var millum verjan og á kæran um, hvat ferðslu­ lógin sig ur um slíkt. Málið varð tikið upp til dóms, og dómur fellur týs­ dagin í næstui viku. Kongur fyri atfinningum Fleiri norðmenn halda, at Haraldur kongur gjørdi eitt mistak, tá hann undir einari vitjan í einari mosku í Oslo mánadagin segði seg hava virðing fyri trúarfrælsinum, men at tað norska kongshúsið eigur at vera kristið ­ eisini í framtíðini. Í Human­Etisk Forbund halda tey, at tað er skeivt av kongi at leggja seg útí, hvønn átrúnað komandi kongar skulu hava, tí tá er hann við til at avmarka trúarfrælsið, sum hann annars sigur seg styðja. Hinvegin halda Islamska Ráðið í Noregi og tann katólska kirkjan í Noregi, at kongur hevur fullan rætt til ta siga tað, sum hann segði. Ymiskt pressufrælsi Ongastaðni í heiminum er pressufrælsið so stórt sum í Danmark og Finnlandi. Tað er í hvussu er niðurstøðan í einari kanning, sum felagsskapurin Tíðindafólk Uttan Landamark hevur gjørt. Felagsskapurin hevur hugt at pressufrælsinum í 175 londum. Á fremsta plássi eru Danmark og Finnland, og í hølunum á teimum koma Írland, Noreg og Svøríki. Í hinum endanum eru Turkmenistan, Norðurkorea, Eritrea og Iran, og sagt verður, at umstøðurnar hjá tíðindafólki at arbeiða í Iran versna støðugt. USA er nummar 20 á listanum. Tá Petur Sólsker leygar dagin tók epli upp úr veltu sínari, stakk eitt óvanliga stórt epli seg undan flag num. Tað er eina sponn langt og vigar næst an eitt kilo epli Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eplagróðurin í ár hevur ver­ ið góður, og hjá teimum flestu hava eplini víst seg at vera stór og góð. Tó mun nu tað vera tey fæstu, ið fingið hava eitt so stórt epli, sum tað, Petur Sól sker tók upp úr eplaveltu síni sunnanfyri Eiði, suðuri undir gamla portri, sum tey kalla tað. Tá Petur lyfti flagið omanav og tók í eina eplið, stóð tað mestsum fast. Tað hevði grivið seg langt niður í moldina, mátti hálast upp. Eplið vigar 830 gramm, er 19 sentimetrar langt og hevur eitt tvørmát á 30,5 senti metrar um miðjuna. Um málið upp á longdina er 46,5 sentimetrar. Hóast epl­ ið er ovurstórt, er tað ikki illa farið upp á nakran máta, sum stór epli annars ofta hava lyndi til at vera, eingin snigil hevur verið á tí og tað sær sera gott út. Petur Sólsker setti niður um 20.mai í ár, og tók upp aft ur nú leyg ar dag in tann 17. okto­ ber. Setan var av slagnum Folva, og Petur segði seg brúka vanligt handilstøð. Um hetta man vera størs­ ta eplið, sum tikið er upp í Føroyum, er tó ilt at gita um, tá eingi slík skrá sett hagtøl munni finnast. Sosialurin skrivaði tó í 2005 um eitt annað stórt ep li, sum vá 705 gramm. Vanliga verða 200 gramm av eplum roknað upp á fólkið, tá matur skal gerast, og um so er, kunnu fýra fólk býta hetta eina epl ið mill um sín, tá tað verð ur koyrt í pottin. Petur Sólsker við ovurstóra eplinum, sum hann tók upp úr veltu sínari beint sunnanfyri Eiði Mynd: Rógvi Nybo Óvanliga stórt epli Eplið er 30,5 sentimetrar til ummáls, har tað er breiðast, og 46,5 sentimetrar har tað er longst Mynd: Rógvi Nybo Kodimagnyl er tað ringasta