mikudagur 21. oktober 2009síða 12

12 Nr. 201 - 21. oktober 2009 Sosialurin Halda veljaran fyri gjøldur SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Elleby Andersen alvin@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Í blaðnum í gjár kundu vit avdúka, at ein meiriluti á tingi vil, at Føroyar aftur skulu skipast í fleiri valdømi. Líka síðani løgtingið varð endurreist í 1852 hevur landið verið býtt í sjey valdømi. Fyrstu tíðina varð val ikki hildið í øllum valdømunum samstund- is, men val varð hildið upp á skift sunnan- fjørðs og norðanfjørðs við tveimum árum ímillum. Men síðani løgtingsvalið 10. nov- ember í 1920 hevur verið valt allastaðni samstundis – og til og við valið 20. januar í 2004 í sjey valdømum. Tað var fyri tveimum árum síðani, at Edmund Joensen, táverandi løgtingsfor- maður, legði fram uppskot um at broyta valskipanina soleiðis, at landið skuldi gerast eitt valdømi. Fleiri tóku undir við hesum – eisini vit á hes- um stað. Grundgevingarnar vóru, at slepp- ast kundi undan avlagandi lokalpolitikki – og so varð sagt, at hetta eisini fór at fremja betri javnstøðu millum kynini á tingi. Hóast meiriluti var á tingi – og kanska millum fólk við – fyri at broyta valskipanina, so vóru tað fleiri serfrøðingar, sum mæltu frá. Nú er so uppskot um at endurskoða valskipanina komið í ljósmála. Fleiri av teimum tingfólkum, sum atkvøddu fyri at gera Føroyar til eitt valdømi, vilja nú aftur býta landið sundur í fleiri valdømi. Hetta tykist sum politiskt arbeiði av handahógvi merkt – og bendir á, at løgtingið ikki gjørdi sítt fyrireikingararbeiðið til lýtar – ella kanska at tingfólk taka onnur atlit, eitt nú hvussu tey sjálvi kunnu veljast aftur. Tað skerst ikki burt, at tað er ein kollvelting hjá politisku skipanini, sum helst varð skrumblað ígjøgnum í 2007. Hetta átti at verið fyrireikað betur, so at bæði løgtingið, tingfólk, politisku flokkarnir og politisku valfeløgini – eins og vanligi veljarin, betur fingu umhugsað seg og fyrihildið seg til nýggju støðuna. Um løgtingið nú – eins og løgtingsformað- urin boðar frá í blaðnum í dag – kanska aftur fer at broyta valskipaninia til ta gomlu, tað er at halda veljaran fyri gjøldur. Soleiðis kann ein uppgerð hjá íslendskum bókmenta­ granskara í stuttum saman­ fatast. Minnir útsøgnin ikki nógv um okkara egna veru­ leika? Er tað neyðugt hjá okkum eisini at avprøva, hvat hetta endar við? Í Sosialinum í vikuni, sum fór, var samrøða við íslendska bókmentagransk­ aran Kristján Jóhann Jóns­ son, sum ger upp við íslendska undrið og eftirfylgjandi kollapsi. Hann vísir á, hvussu Ísland, mótsatt flestu europ­ eisku londunum, helt fast við eina ofta sjálvsprísandi nationalromantiska fræls­ ishugsjón, sum gav íslend­ ingum eina fatan av, at vera eitt sterkt og frælst fólk. Teir vóru ofta sannførdir um, at teir vóru heimsins bestu í næstan øllum, ja, enntá so framúrskarandi, at Ísland gjørdist ov lítið og mestsum ein forðing fyri teirra stórleika. Europa slepti nationalromantikkinum Hinvegin sleptu flestu europeisku londini hesi hugsan tíðliga í 1800­ talinum til fordeil fyri liberalistisku frælsishug­ sjónini um ábyrgd og frælsi hjá tí einstaka menniskjanum. Øll vita vit, hvussu syrgi­ liga nationalromantiska frælsishugtakið, ella mis­ skilta nationalisman, sum vit kalla hetta fyribrigdið, endaði fyri íslendingar. Avgrund fyri framman Eisini í Førjum hevur hetta nationalromantiska frælsis­ hugtakið fastatøkur á okk­ um føringum. Allir flokkar uttan Sambandsflokkurin lata seg tøla av hesi kenslu­ bornu hugsjón uttan at síggja avgrundina, sum er fyri framman. Stórlætisørskapurin hevur longu innheintað okkum: í nationalroman­ tiskum rúsi hava vit skert blokkin og yvirtikið hópin av málsøkjum, sum onki fungerar, sum tað skal. Hes­ in ørskapur gongur fyrst og fremst út yvir tey veiku, tey sjúku og tey gomlu, men hvat ger tað, tí í hjørt­ um okkara býr frælsi! Liberalistisk frælsishugsjón Hinvegin hellir Sambands­ flokkurin mest til ta liberal­ istisku frælsishugsjónina, sum gevur einstaka menn­ iskjanum størst møguligt frælsi og møguleikar undir ábyrgd. Og fyri at skapa røttu og neyðugu karmar­ nar fyri, at einstaklingurin kann gagnnýta hesar møgu­ leikar saman við sínum evnum og talentum, gong­ ur Sambandsflokkurin sum tann einasti føriski flokk­ urin inn fyri í ríkisfelags­ skapi at menna førisku tjóðina. Menning innan felagsskap Og fyri at vinna uppaftur longur fram á leið, gongur Sambandsflokkurin eisini inn fyri at kanna limaskaps­ treytir í ES, so vit møguliga í einum uppaftur størri felagsskapi kunnu menna land okkara enn meir og betri. Brøðratjóð okkara Ísland hevur merkt sviðan av nationalromantisku frælsis­ hugsjónini. Er tað so neyð­ ugt, at vit eisini skulu avprøva, um tað veruliga er rætt, tað íslendingum hevur verið fyri? Eiga vit ikki at vísa teimum ta virðing, at teirra lagna ikki var til fánýtis, og at vit tí ikki gera sama mistak? Sjálvsprísandi nationalromantiskt frælsishugtak endar í stórlætisørskapi JoHAN PEtErSEN Brúðarkjólin er óbrúktur Brúðarkjólin, sum var vístur á mótasýningini á Lívsstíls­ stevnuni er frá Sonja design, og ikki ein brúktur, sum vit skrivaðu í blaðnum ígjár. Í samband við at Frelsunarherurin í Tórshavn fyllir 85 ár, skipa tey fyri »sangcafé« í Freslunarherinum í Tórshavn fríggjakvøldið 23 oktober klokkan 23. Á skránni verður Lovsangur, vitnisburður, Sigurður Ingimarsson (Siggi v/bólki) syngur, og okkurt gott til matna verður eisini at fáa. Sigurður Ingimarsson er, saman við føroyski konu hansara Rannvá Olsen úr Tórshavn, leiðari í Frelsun­ arherinum í Reykjavík. Sum tónleikari og sangari er Sigurður, við eyðkendu rokk/ bluesrøddini, framúrskarandi. Hann hevur ferðast á tónleikapallum í Íslandi og hevur spælt saman við bestu tónleikarum í Íslandi. Í 2007 luttók hann, saman við eitt nú Jógvani Hansen úr Klaksvík í íslendsku tónleikakappingini X­ factor. Hetta var tað árið, Jógvan Hansen vann kappingina. Gjøgnum X­factor er Sigurður blivin landskendur í Íslandi, og tað sum hevur gjørt hann so sermerktan er, at sjálvt um hann er blivin landskendur, so er Sigurður ógvuliga greiður yvir sín egna mál­ setning, sum er at siga fólki frá og syngja um Jesus. ­ Kom og ver við til eitt ógloym­ andi kvøld í Frelsunarherinum í Tórshavn, sigur Frensunarherurin í tíðindaskrivi. X-Factor sangari í Frelsunarherinum