týsdagur 27. oktober 2009síða 12

12 Nr. 205 - 27. oktober 2009 Sosialurin Oljuleiting ikki í vanda SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Elleby Andersen alvin@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Amerikanska oljufelagið Chevron boðar nú frá, at tað rýmir úr Føroyaøkinum. Hetta er sostatt trijða oljufelagið, sum tekur hesa avgerð í ár. Fyrr hava BP og Anadarko sagt frá, at tey eru liðug við sítt arbeiði á føroyska landgrunninum. Hetta kemur sjálvandi dátt við fyri føroysku oljumyndugleikarnar, tó at tað neyvan kemur so heilt óvart, tá hugsað verður um heimskreppuna og oljuprísirnar og annars gongdina í nýggjum leitiøkjum. Leita vit aftur til fyrstu útbjóðingina í ár 2000, so vóru sera mong oljufeløg áhugað í leitingini tá. Nýfikni og síðani íblásturin frá fundunum hinumegin markið vóru ígongdsetarar. Síðani hava fleiri teirra valt at takka fyri seg fyri ístaðin at brúka sína orku í øðrum og meira kendum økjum, har olja og gass eru funnin. Nøkur teirra eru Philips, Mobil, Conoco, Total, Fina og Elf, Petro Canada, BG, Maersk, Texaco og Amerada Hess fyri at nevna nøkur teirra. Tá Chevron fyri nøkrum árum síðani søkti um leitiloyvi varð tað mett sera kærkomið, tí her var jú talan um eitt av teimum mest virknu feløgunum á Atlantsmótinum. Felagið søkti um eitt øki tætt við Rosebankkelduna, sum tað hevði funnið saman við StatoilHydro, OMV og DONG hinumegin markið. Hetta gav myndugleikunum eina spakuliga vón um, at somu oljuførandi løgini vórðu báðumegin markið. Tann møguleikin er framhaldandi til steðar, hóast ovasta leiðslan í Chevron hevur gjørt av at gevast her. Felagið sigur í viðmerking í blaðnum í dag, at tað fer at brúka sína orku aðrastaðni, har tað metir seg fáa meira burtur úr í verandi støðu. Hinvegin útilokar felagið ikki, at tað verður aftur at síggja um okkara leiðir í framtíðini. Sjálvandi er tað stórt spell, at eitt stórt oljufelag sum Chevron gevst. Vit eiga tó ikki at fella í fátt, men heldur fegnast um, at tað framvegis eru stór og roynd oljufeløg, sum vilja leita eftir kolvetnum á landgrunninum. StatoilHydro hevur átikið sær leiklutin sum leiðandi lokomotvið, og tað er gott. Felagið hevur eina stødd og er so mikið professionelt, at hetta er ein ávís trygd fyri, at leitingin fer at halda fram og á einum høgum støði. Eisini onnur roynd feløg eru her so sum ENI, Shell, DONG og OMV og føroysku oljufeløgini. Mest umráðandi er at fáa brunnar boraðar. Uttan teir eingin olja. Ein stendur so á skránni til í 2010, tá ENIJ fer at bora á Anne Marie leiðina. Ein sera spennandi brunnur, sum jarðfrøðingar sum heild meta lovandi. Eisini tað at hann liggur tætt við eitt stórt fund bretsku megin markið. StatoilHydro hevur sagt frá alment, at tað fer at bora í 2011. Ein kann siga, at tað eru tvey skot eftir í byrsuni. Rætta talið er kanska tvey ella trý, um so er at Statoil við øllum sínum loyvum velur at bora enn ein brunn í 2012 ella 2013. Gevur bara ein av hesum úrslit, so broytir tað fullkomiliga støðuna. Gevur eingin úrslit, so ganga helst mong ár til borað verður aftur. So hóast feløg rýma verða brunnar boraðir, og tað er altumráðandi. Leitingin við Føroyar er ikki í vanda – enn. Andreas Berglíð vassar longur og longur út Tað er kent, at tá ið fólk koma á trongd í einum máli, so skal tað gruggast við at draga onnur óviðkom­ andi mál inn í orðaskiftið. Stendur heilt illa til, ræður um at skaða trú­virði hjá tí, sum sigur sannleikan. Tað er jú­st hetta, sum Andreas Berglíð ger í síni roynd at káva ú­tyvir sein­ astu gongdina í Carlton málinum. Hann skrivar: »Hetta sum tú­ skrivar um menninar umborð á Carl­ ton er ósatt. Málið um Carl­ ton er fleiri ferðir viðgjørt á nevndarfundum.« Tað er alment staðfest, at Jan Højgaard upplýsti fyri Sosialin, at ein samd nevnd tók undir við at koyra menninar ú­r felagn­ um. Hetta var ósatt. Tað fanst ikki so frægt sum ein nevndarsamtykt í hesum stóra máli. Og sjálvt um tað hevði verið ein nevndar­ samtykt, hevði hon verið ógyldug, tí galdandi rættar­ reglur ikki vóru hildnar. Hetta sigur Andreas Berg­ líð vera ósatt, tí »málið hevði verið viðgjørt á nevndarfundum.« Eftir øllum skilir Andreas Berg­ líð ikki, at tað er munur á eini viðgerð og eina nevnd­ arsamtykt. Hann hevur sjálvur váttað, at einki er skrivað í gerðarbókina um hesa sak. Tað er sjálvsagt hetta, sum er avgerandi fyri, hvat er satt í hesum máli. Hetta vísir eisini, at Andreas Berglíð ikki hevur tey evni at skilja millum hvat er satt og ósatt. Søgan um lyklarnir Tað sum annars einsamalt er nóg mikið at lýsa mann­ in eru hesar reglur í sam­ band við formansvalið: »Tað, sum var uppaftur verri var, at tú­ vildi ikki lata lykilin frá tær. Hvat ið hendi, skal eg ikki koma nærri inn á, men lásini blivu tíbetur øll ú­tskift.« Her er jú­ talan um eina meira enn hálvkvødda vísu, at eg skal hava gjørt meg sekan í onkrum óreglu­ ligum. Tann heilkvødda vísan er, at Jan Højgaard í telefonini legði meg undir at hava skipað fyri innbroti á míni gomlu skrivstovu! Veruleikin er hesin: Tá ið eg fór av fiskimanna­ felagnum seinastu ferð legði eg lyklarnar á borðið á formansskrivstovuni. Síðan havi ikki verið á gátt. Tað kvøldið fekk eg ikki tikið mítt teldutøka tilfar við mær. Tað kravdi teldu­ serfrøði og ú­tgerð og so mikið av tíð, at hetta kundi ikki gerast hendan dagin. Tískil bað eg persón, sum tá framvegis arbeiddi fyri felagið, um at kopiera ú­r telduni hjá FF tað tilfar, sum eg sjálvur átti. Hetta gjørdi hann tað fylgjandi vikuskiftið fyri ikki at órógva nakran. Tískil er her lutvís talan um beinleiðis ítøkilig ósannindi og um illgiting­ ar, sum tað ikki er minsta grundarlag fyri. Sjálvt um hetta er beinleiðis ærumeið­ ing, so taki eg tað ikki so tungt. Hetta mann siga meira um teir báðar enn tað sigur um meg. Oljan Andreas Berglíð endurtek­ ur ósannindini um, at eg skal hava bjóðað reiðarum, at fiskimenn skuldu vera við til at gjalda oljuna. Men í næsta brotinum mótsigur hann sær sjálv­ um, tá hann sigur, at tað sum kom burtur ú­r í hesum spurningi var oljuproto­ kollatið. Hetta var ú­rslit av kravi frá reiðarum um, at fiski­ menn skuldu gjalda oljuna, og sum varð avvíst av samdari nevnd. Samstundis kravdu reiðarar, at fiski­ menn skuldu vera við til at gjalda fyri kryvjimaskin­ una, sum eisini varð avvíst. Úrslitið gjørdist tískil oljuprotokollatið, sum bert segði, at tosast skuldi um oljuna, um prísurin fór uppumm eitt vist. Tað fór hann eisini. Ein fundur var millum feløgini um hendan spurning í míni tíð, men tað kom ikki uppá tal at broyta nakað í sáttmálan vegna oljuna. Jú­st hetta avsannar nevnda pástand hjá Berglíð. Gekk bert og mól.... Eitt annað dømi um, hvussu destruktivur og myrkalagdur Andreas Berg­ líð er, er har hann sigur for­ hánisliga, at eg gekk gekk og mól allastaðni í arbeiðs­ tíðini fyri at savna tilfar til eitt blað. Tað er annars alment viðurkent, hvussu týdning­ armikið tað er hjá einum fakfelagi við kunning ú­teftir. Í so máta var FF­ blaðið eitt rættiligt avrik. Tað man vera eitt tað fremsta fakfelagsblað, sum yvirhøvur hevur verið nakrastaðni. Millum annað tí tað hevði ein nógv breið­ ari lesaraskara enn fiski­ menn sjálvir. Hetta skapti virðing fyri felagnum og fiskimonnum, eisini uttan fyri landoddarnar. Tað eru framvegis fólk sum siga seg sakna blaðið. Her varð eisini skrivað lagnusøgan hjá fiskimonn­ um, ein táttur sum nú­ heldur fram í Sosalinum. Tað er neyvan dagur, at fólk ikki takka mær fyri hetta. Men frá umboðum hjá fiskimonnum bæði nú­ og við valið fyri trimum árum síðani fái eg bert há og spott fyri hetta. Men fyrst og fremst vardi blaðið áhugamálini hjá fiskimonnum munandi meira og betri, enn tað verður gjørt í dag. Tað hevði eisini sína ávirkan og var ein avgjørdur partur av felagsarbeiðinum. Eisini gav blaðið reglu­ liga kunning um virksemið hjá felagnum, sum tað stórt sæð einki er av í dag. Var felagið til dømis um­ boðað uttanlands varð giv­ in ein gjøllig frágreiðing, so fiskimenn vistu, hvat teir fingu fyri pengarnar. Til sammetingar kann nevnast, at í august vóru heilir fýra nevndarlimir í FF sæddir at fara við flogfari til Keypmanna­ havnar. Tveir dagar seinni komu teir heim ú­r Íslandi. Andreas Berglíð var sjálv­ sagt ein av teimum! Men einki er komið fram um, hvat hetta stóra ferða­ lag fekk burtur hesi dýru ferðini. Fiskimenn vita ikki eingong, at nevnda ferðin hevur verið gjørd. Tað sama er við øðrum ferðum, sum felagið hevur goldið fyri. Eg meti meg hava fullan rætt og skyldu til at gera vart við hesi viðurskifti vegna teir fiskimenn, sum hóast alt hava stuðlað mær. Eg havi ikki gjørt Jan Højgaard órætt í nøkrum máli. Hetta váttar Andreas Berglíð eisini við sínari skendskheit. Hann skal í hvussu er hava takk fyri, at hann betri enn nakar hevur lýst støðuna í fiskimannafelag­ num, sum veruliga er enn verri enn her er greitt frá. Men er tað hetta fiski­ menn ynskja, so fáa teir tað! Tað boyggi eg meg fullkomiliga fyri. So einfalt er tað. Íspinn um lykil ÓLI JAcoBSEN