fríggjadagur 13. november 2009síða 16

16 tíðindi Nr. 218 - 13. november 2009 Allastaðni í út norð­ ri venda ungu kvinnurnar sm á­ pláss unum bakið og leita sær inn til stór býin. Granskarar eru samdir um, at út jað ar in má laga seg meira til kvinnuligu virð ini, skal honum vera lív lagað FólkaFrøði Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Í øllum útnorði flýggja ungu kvinnurnar í hópatali til stórplássini, har út búgv­ ingar, persónligar av bjóð­ ing ar, hóskandi væl ferðar­ tænastur og mentanartilboð lokka. Hesi tilboð vinna skjótt á maskulinu og sið­ bundnu útjaðaramentanini, har lítið verður hildið um bók liga útbúgving og stór­ býar kendu cafélätte mentan ina. Í stórum pørtum av Nora­ øki num, Norðurnoregi, Ís landi, Føroym og Grøn­ landi er lutfallið millum kvinn ur og menn 90/100. Tess tættari vit koma stór­ býunum, tess javnari er být ið millum kvinnur og menn. Tey flestu taka helst undir við, at ungdómurin fer út í heim at nema sær út búgv­ ingar og royndir. Men vit ynskja tey samstundis heim aftur, tá tey skulu seta búgv, so tey kunnu vera við til at byggja land. Tí tað er ein sannroynd, at ógvuslig urbanisering (fólka flyting til stórplássini) hevur við sær eina skeiklaða fólka samanseting – bæði í mun til kyn og aldur. Á Nora­ráðstevnuni um fólka frøðiligar avbjóðingar í útnorðuri, Challenged by Demo graphy, sum var í Alta í Norðurnoregi herfyri, var kynsspurningurin mill­ um teir heilt stóru: Hvussu fáa vit kvinnurnar at støðast betri í útnorðri? Gamlamannaklubbin Hóast nakrar kvinnur sluppu at stjórna nøkrum workshops, var tað sigandi, at, av teimum 14 fyrilestra­ hald ar unum á ráðstevnuni var einans ein kvinna. So tað var kanska ikki so løgið, at serfrøðingarnir innan demo grafi róptu seg sjálvar ”De gamle mænds klub”. Og hugleitt varð um, at Kvinnurnar rýma undan m Ungdómar á bygd í Grønlandi vórðu spurdir, um teirra ætlanir fyri framtíðina Dreingir: 11% ætla at verða verandi á bygd í heimkommununi 38% ætla at flyta til ein bý í heimkommuni 22% ætla at flyta í ein annan bý 19% ætla at flyta til Nuuk 12% ætla at leita sær eftir avbjóðingum uttanlands Gentur: <1% ætla at verða verandi á bygd í heimkommununi 16% ætla at flyta til ein bý í heimkommuni 18% ætla at flyta í ein annan bý 37% ætla at flyta til Nuuk 29% ætla at leita sær eftir avbjóðingum uttanlands Rasmus Ole Rasmussen, NORDREGIO, “Why Demography Matters” Hvørji flyta burtur? • Tey, sum hava pengar, flyta oftari burtur • Tey við útbúgving flyta oftari burtur • Húsarhald við tveimum forsyrgjarum flyta ikki so ofta burtur • Kvinnur flyta oftari enn menn • Tað er spurningurin um hvat er tað góða lívið, sum avgerð, um um folk fara ella ikki. Rasmus Ole Rasmussen, NORDREGIO, “Why Demography Matters” Hesir faktorar skulu vera til staðar, skal eitt útjaðarasamfelag yvirliva: • Javnstøða • Spennandi størv • Nærleiki • Pláss og náttúra • Eitt bøssapar og ein grafiskur designari … Lindis Sloan, Demographics in Coastal Communities - It's all about Gender