hósdagur 19. november 2009síða 12

12 tíðindi Nr. 222 - 19. november 2009 Seinasta árið hevur arbeiðsloysið hjá teimum ungu vundið so nógv upp á seg, at tað er ræðandi, men alt ov lítið verður gjørt fyri at fáa tey til verka, heldur samskiparin í Samtaki Arbeiðsloysi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Arbeiðsloysið hjá teimum ungu er eksploderað. Tað má verða niðurstøðan, tá ið hugt verður eftir gongd- ini í arbeiðsloysinum hetta seinasta árið. Sonja Jógvansdóttir, sam- skipari í Samtaki, er kavað niður í arbeiðsloysistølunum hjá ALS og Hagstovuni og í tí sambandinum hevur hon útgreinað støðuna í ar- beiðsloysinum til ein kjak- fund, sum Føroya Arbeið- arafelag hevði á Skopum leygardagin. Ungdómurin snarar tumlar Og Sonja Jógvansdóttir dylir ikki fyri, at hon er rættiliga ørkymlað av teimum tølum, sum koma undan kavi. Tey nýggjastu tølini vísa nevniliga, at sum heild er arbeiðsloysið vaksið eini 235% hetta seinasta árið frá september í 2008 til september í ár. Men samstundis vísa tølini, at tað er hjá teimum blaðungu, at arbeiðsloysið veksur nógv skjótast. Hetta seinasta árið er arbeiðsloysið hjá teimum ungu ímillum 16-24 ár, nevniliga hækkað næstan 400% og tað er so nógv tann størsti vøksturin. - Tað er rættiliga órógv- andi, staðfestir samskiparin í Samtaki, sum er sam- starvsfelagsskapur ímillum Føroya Arbeiðarafelag, Føroya Fiskimannafelag og Havnar Arbeiðsmannafelag. Gera alt ov lítið Sonja í Jógvansstovu vísir á, at vit hava fingið eina arbeiðsloysisskipan, sum er rættiliga góð. Men hon fýlist á, at tað almenna ger alt ov lítið fyri at fáa tey arbeiðsleysu aftur í sving við onkrum mein- ingsfullum. Nógv av teimum ungu, sum høvdu arbeiði, hava mist tað og eru nú arbeiðs- leys. Samstundis eru mið- námskúlarnir ikki førir fyri at taka teir árgangirnar, sum koma úr fólkaskúlanum. - Og tá ið tey ungu ikki fáa arbeiði og ikki sleppa í skúla, eru ongir útvegir eftir, uttan at ganga fyri einki – ella rýma av landi- num, tí ungdómurin er skjótur og lættur at flyta við tað, at hann hevur hvørki hús ella heim, sum bindur hann til eitt ávíst pláss. - Kemur ikki vend í, er vandi fyri, at vit missa ein stóran part av tí unga ættar- liðnum av landinum, stað- festir hon. Øvugtur politikkur Hon vísir á, at tá ið onki arbeiði er til tey ungu ar- beiðsleysu, verður sam- stundis alt ov lítið gjørt fyri at tryggja teimum eina út- búgving ella eitt lærupláss. - Eg haldi, at tá ið onki arbeiði er til ungdóm, eigur samfelagið í minsta lagi at kunna tryggja teimum atgongd til eina útbúgving av onkrum slagi. - Tvørtur ímóti verða stig tikin, sum gera tað tórførari at fáa sær handverkara útbúgving, sigur hon. Eitt, sum hon sipar til, er, at samgongan hevur sam- tykt at skerja stuðulin til lærlingar. - Tað er heilt øvugtur politikkur at ganga, tí hetta er als ikki tíðin til slíkar skerjingar, staðfestir Sonja Jógvansdóttir. Hon heldur sostatt, at tað er avgerandi neyðugt, at tað almenna leggur á annan bógv. - Men fyri mær at síggja er tíverri ongin ábending um, at vend kemur í, tí onki frættist um, at ætlanin er at styrkja útbúgvingarnar og samstundis frættist alt ov lítið til, at almenn arbeiði verða sett í gongd, sum kunnu fáa tey ungu í arbeiði. Ræðast vøksturin í arbeiðsloysinum hjá ungdóminum Hóast arbeiðsloysið sum heild er vaksið góð 200% seinasta árið, er arbeiðsloysið millum tey ungu rættiliga eksploderað, tí tað er vaksið næstan 400% og tað er nógv tann størsti vøksturin. Annars er vøksturin í arbeiðsloysinum javnt veksandi ímillum allar teir miðaldarligu aldursbólkarnar, har vøksturin hevur verið í samsvarið við miðal vøksturin í arbeiðsloysinum upp upp á eini 235% Til Týsklands at landa sild Finnur Fríði er á veg til týsku oynna Rügen, har teir skulu landa 1.400 tons av sild til matna. Finnur Fríði fór at sigla seinnapartin í gjár, men teinurin er langur, so tað tekur einar fýra dagar sigla. Men sambært heimasíðuni hjá reiðarínum er prísurin so mikið góður, at tað loysir seg. Felagið Euro-Baltic, sum hevur keypt sildina hjá Finni Fríða, hevur eina nýmótans verksmiðju við bryggjuna í Sassnitz-Mukran í Rügen. Skipið Ruth í Hirtshals, sum føroyingar eiga, landar regluliga har.