fríggjadagur 20. november 2009síða 10

10 tíðindi Nr. 223 - 20. november 2009 – Myndugleikar fáa mangan rís fyri nógv av tí, teir gera, men avtalan um tey 62.000 tonsini av rossamakreli í Kyrrahavinum vísir, at uttanríkisráðið hevur professionell fólk, sum hava fingið hesa avtalu upp á pláss, sigur reiðarin, Hans Andrias Joensen hjá Thor í Hósvík Fiskirættindi Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Herfyri kunngjørdi uttan­ ríkisráðið við Jørgeni Nicla sen, landsstýrismanni, á odda, at Føroyar hava tryggj að sær fiskirættindi fyri hundraðtals miljónir krónur í Kyrrahavinum. Í tíðindaskrivi segði utt­ an ríkisráðið, at tey 62.000 tonsini av rossamakreli, sum avtala júst er komin und ir land um, hava eitt av ­ reiðingarvirðið av stívliga 300 miljónum krónum. – Tað er ikki á hvørjum degi, at Føroyar tryggja sær nýggj fiskirættindi fyri hundraðtals miljónir krónur. Tí eiga vit at fegnast um hetta úrslit, segði Jørgen Niclasen, uttanríkisráðharri, tá samráðingarnar um fiski­ rættindi í Kyrrahavinum vóru loknar. Felagsskapur Uttanríkisráðharrin segði seg eisini fegnast um, at sam ráðingarnar um at seta á stovn ein millumtjóða fe lagsskap, ið skal býta fiskiríkidømi í syðra parti av Kyrrahavinum, eisini eru komnar so langt, at avtala er gjørd um hendan felags­ skap. Samráðingarnar, sum Jørg en Niclasen sipaði til, vóru í Aucklandi á Ný Sælandi, har uttanríkisráðið hevur tingast við hini 27 londini, ið kanna sær fiskirættindi í hesum stóra øki, sum syðri partur av Kyrra havinum er. – Partarnir eru komnir ásamt um ein sáttmála, sum Føroyar nú gerast partur av. Stovnsetandi sáttmálin verð ur opin fyri undirritan í fyrru hálvu av komandi ári. Hann ásetir eisini, hvussu nógv lond framyvir fáa loyvi at fiska á leiðunum, segði Jørgen Niclasen, sum eisini ásannaði, at hetta hava verið sera truplar sam­ ráðingar, men eftir átta samráðingarumfør eru part­ arnir loksins komnir á mál. Í tíðindaskrivinum vísti hann á, at Føroyar hava fiskað umleið 30.000 tons av rossamakreli í hesum øki, men nú fáa vit loyvi at fiska 62.000 tons í 2010, og hetta er soleiðis tvífalt so nógv, sum vit áður hava fiskað. Ein sólskinsøga Tað er reiðaríið Thor í Hós­ vík, sum eigur skipini Poseidon og Athenu, ið hava fisk að í Kyrrahavinum og soleiðis hava tryggjað Før oyum søgulig rættindi til tilfeingið á hesum parti av jarðarhálvuni. Poseidon fiskar á hesum leiðum, meðan Athena er til umbyggingar í Kina og verð ur klár til fiskiskap aft­ ur í januar komandi ár. Hans Andrias Joensen, reiðari, sigur, at hevði eing­ in føroysk veiða verið í hes­ um øki seinastu árini, høvdu vit heldur onga av ­ talu havt fingið. – Men tað er rætt, at hetta er ein sólskinssøga í vinnu­ ligum høpi. Uttanríkisráðið hevur gjørt eitt megnar arbeiði, og tað er eingin ivi um, at ráðið hevur havt pro­ fessionell fólk í teimum samráðingum, sum hava ver ið. Eg vil siga, at hesi fólk hava gjørt eitt sera gott arbeiði, nú komið er undir land við samráðingunum, og Føroyar eru vorðnar part ur av nýggju avtaluni, eins og vit nú gerast partur av tí felagsskapi, sum verð­ ur stovnaður og kemur at umsita hetta fiskiríkidømi. Hans Andrias vísir á, at tá landsstýrismaðurin sigur, at hesi 62.000 tonsini av rossamakreli hava eitt av ­ reiðingarvirðið av stívliga 300 miljónum krónum, er hetta á góðari leið. Føroyskar veitingar Einir átta føroyingar eru knýttir at stóra verk smiðju­ trolaranum Poseidon, fýra í hvørjum skifti. Restin av manningini er útlendingar. Skipini verða rikin úr Føroyum, og Thor í Hósvík brúkar í tann mun tað ber til føroyskar veitingar og tæn­ ast ur. – Vit hava soleiðis keypt tænastur frá eitt nú Vónini, El­Service, Radiobúðini og samtakinum, sum MEST og aðrar føroyskar fyritøkur eru saman um. Haraftrat hava vit fleiri aðrar smærri føroyskar veitarar, sigur Hans Andrias Joensen, reið ari, sum saman við uttan ríkisráðnum fegnast um nýggju avtaluna. Felagsskapurin, sum verð ur stovnaður í komandi ári, fer at nevnast South Pacific Regional Fisheries Management Organization (SPRFMO), og høvuðs upp­ gávan hjá felagsskapinum verður at regulera samlaða veiðutrýstið í økinum og at býta fiskirættindini millum londini. Hesin felagsskapur fer at virka á líknandi hátt sum eitt nú NAFO og NEAFC, sum vit kenna frá okkara leið um. SPRFMO fer at umsita heimsins størsta fiskiøki í altjóða sjógvi. Uttanríkisráðið hevur gjørt eitt professionelt arbeiði í Kyrrahavinum Eingin afturtøka í bræði Amerikanski verjumálaráðharrin, Robert Gates, ávarar onnur lond ímóti at tosa um nógv um afturtøku úr Afghanistan. Fyrradagin segði bretski forsætisráðharrin, Gordon Brown, at bretska stjórnin fer at leggja eina ætlan fyri, nær teir bretsku hermenninir skulu úr Afghanistan. Robert Gates sigur, at teir útlendsku hermenninir kunnu ikki fara heim, fyrr enn afghanski herurin kann tryggja frið í landinum, og enn er alt ov tíðliga at siga nakað um, nær tað verður, sigur hann við AP. Ein kanning hevur víst, at 71 prosent av bretska fólkinum vilja hava hermenninar heim innan eitt ár. Rúsdrekka gott fyri hjartað Menn, sum drekka rúsdrekka hvønn dag, eru í minni vanda fyri at fáa hjartasjúkur enn teir menn, sum ikki drekka. Tað vísir ein sponsk kanning. Niðurstøðan er, at vandin fyri hjartasjúkum er umleið ein triðing minni hjá monnum, sum drekka átta fløskur av víni um vikuna. Sagt verður, at teir menn, sum drekka ellivu gløs av brenni­ víni hvønn dag, eru í 50 prosent minni vanda at fáa hjartasjúkur enn teir menn, sum ikki drekka sterkt. Heilsumálaráðið í Madrid hevur staðið á odda fyri kanningini, sum hevur tikið tíggju ár, skrivar Reuters. Hevði eingin føroysk veiða verið í Kyrrahavinum, høvdu vit heldur eingi søgulig rættindi átt í hesum partinum av jarðarhálvuni. Thor í Hósvík eigur Poseidon (mynd) og Athenu, sum fiska á hesum leiðum - Uttanríkisráðið við Jørgeni Niclasen á odda hevur gjørt eitt sera gott og professionelt arbeiði, sigur Hans Andrias Joensen, reiðari