fríggjadagur 20. november 2009síða 13

Nr. 223 - 20. november 2009 13 Seinastu dagarnar hevur nógv umrøða verið um málið millum Posta og Prentmiðstøðina. Eitt av teimum virkjum, ið hevur merkt sviðan av hesari kapping er Føroyaprent. Herfyri hevði Posta lægsta tilboð upp á prent, foliering og útbering av einum tilboðsblaði, og tað var ikki eiti á tilboði – útvið 20% var Posta lægri enn hini tilboðini. Stjórin á Posta hevur í fjølmiðlunum lagt stóran dent á, at Posta gevur ikki tilboð uppá prent, men bara vísir á møguligar veitarar. Hetta er tó ikki tann fulli sann­ leikin. Hetta er bara eitt dømi, av fleiri. Í sambandi við tilboðs­ blaðið læt Posta tvey til­ boð. Annað var upp á út­ bering eftir vanligum leisti, og var tann prísurin rættiliga ”vanligur”. Harumframt læt Posta eitt tilboð upp á samlaða pakkan, tað er prent í Danmark, leggja prentlutin í posar, frakta hann til Føroya og bera hann út til hvørt húski. Hetta samlaða tilboðið var ”næstan ov gott til at vera satt”. Posta sendir ikki rokning upp á prentið til kundan, tað ger danska prentsmiðj­ an, men tað er eingin ivi um, at Posta bæði skaffar tilboðið og umsitur fram­ leiðsluna, í samstarvi við danskan prentumsitara. Hvussu hesir prísir kunnu vera so ómetaliga góðir, ja, tað er spurning­ urin. Eftir okkara meting, so hevur Posta eitt enda­ mál, og tað er at taka lívið av kappingarneytum á útberingarmarknaðinum. Vit, tær føroysku prent­ smiðjurnar, eru bara fylgi­ skaðin – tey, ið fella við í bardaganum. Hví prísirnir eru so góðir, vita vit ikki. Vit hava ikki atgongd til útrokningarnar hjá Posta, men hetta tykist at vera gjørt eftir tí góða gamla ”Smyril siglir allíkavæl­ arbeiðsháttinum”. Posta roynir nú at skaffa nakrar kundar, ið fast hvørja viku kunnu gerast botnur í posanum teir bera út. Flutningurin til Føroya fer fram við flutninginum hjá Posta, og tann flutning­ urin fer fram ”allíkavæl”. Fyri okkum er tað eingin ivi um, at Posta nýtir sína ráðandi marknaðarstøðu til at royna at taka lívið av einasta kappingarneytanum á útberingarmarknaðinum. Føroysku prentsmiðjur­ nar verða hart raktar í hesum bardaga. Á Før­ oyaprent hava vit merkt fyrsta smeitin, og hava sagt 4 starvsfólkum upp, tað er knapt 15% av starvs­ fólkunum. Fyri okkum er eingin ivi: Posta flytur føroysk arbeiðs­ pláss til Danmarkar! Posta flytur føroysk arbeiðspláss til Danmarkar Stjóri, Føroyaprent Jon Hestoy viðmerkingar - viðmerking til lesara- brøv í bløðunum 18. nov. 2009 hjá Mariu Hammer Olsen, býraðslimi í Tórs- havnar býráð og skúla- stýrislimi í Kommunu- skúlanum, og til lesara- bræv hjá Andreu Heind- riksdóttir, skúlastýrisfor- kvinnu í Kommunu- skúlanum Maria ger viðmerking til brot úr samrøðu, ið tíðinda­ maður hjá útvarpinum hevði við meg, har eg m.a. annað nevndi, at um býráðið skuldi hálsa um í avgerðini at savna allar 10. flokkar í ein skúla, so fór hetta at hava stórar avleið­ ingar fyri kommununa, ætlanina í síni heild og fór at hava avleiðingar fyri aðrar ætlanir innan íløgu­ karm kommunurnar. Her nevndi eg sum eitt dømi, at avleiðingin kundi fara at ganga út yvir ætlanina at byggja Røktarheimið yviri við Strond. Maria kallar hetta skemt og sigur víðari, at 10. flokkur og Røktar­ heimið einki hava við hvørt annað at gera, og at eitt mál sum Røktarheimið, ikki skal brúkast at ræða fólk við. Eisini Andrea øtast viðmerking mína, og sigur at tílíkt ikki eigur at koma fyri í einum siðment­ aðum samfelagi. Gævi sætt, at veruleikin var so einfaldur, sum tit vilja vera við. Nei, tíverri tit báðar. Kommunan hevur ein samlaðan íløgukarm, sum má haldast. Verða umrað­ festingar gjørdar av íløg­ um, gongur hetta sjálvandi útyvir aðrar íløgur. So einfaldur er fíggjarligi veruleikin í dag, og tí kann samanbering mín í útvarps­ prátinum væl nýtast. Tað ber snøgt sagt ikki til at nýta somu skattakrónu tvær ferðir. Og at talan er um heilt stórar peninga­ upphæddir eyka, um Kommunuskúlin skal gerast um til permanenta hýsing av 10. flokki, er próvfast. Gjølligar støðu­ lýsingar frá uttanhýsis serfrøðingum siga 18 til 22 millionir krónur eyka, bert fyri 10. flokk. Men fyri at sláa eitt sindur av køldum vatni í blóði, nú slík øsing er komin í, skal eg loyva mær at tríva í eitt sindur í forsøguna í hesum máli. Men fyrst vil eg tó sláa fast, at tað snýr seg um at fáa eitt so gott 10. floks tilboð til næmingarnar sum gjørligt, innan teir fíggja­ rkarmar kommunan er før fyri at seta av innan máls­ økið, í tí samanhangi er Eysturskúlin ella Komm­ unuskúlin einki mál í sjálvum sær. Í álitinum, “10. flokkur – ein øðrvísi skúli” frá 2007, sum varð gjørdur av einum arbeiðsbólki við 6 limum (1 umboð fyri skúlastjór­ arnar í allari kommununi, 1 fyri lærararnar í Komm­ unuskúlanum, 1 fyri lærar­ arnar í Eysturskúlanum, 1 fyri miðnámsskúlarnar, 1 fyri vinnulívið og 1 fyri býráðið). Arbeiðsbólkurin kom við einum meiriluta­ tilmæli (5 limir av 6) og einum minnulutatilmæli (umboðið fyri lærarnar í Kommunuskúlanum). Meirilutatilmælið mælti til at savna allar 10. floks næmingarnar í Tórshavnar kommunu í ein sjálvstøð­ ugan skúladepil við egnari leiðslu og lærarum, sum burturav arbeiða í hesum skúla. Mælt varð eisini til, at 10. floks depilin fyribils verður í serstakari lon í Eysturskúlanum, men við framtíðini í huga eigur at verða miðað eftir at byggja ein nýggjan 10. floks depil í Marknagili. At lærarar, sum eru hugaðir at undir­ vísa í 10. floks deplinum, skulu hava møguleika at søkja um farloyvi úr skúl­ anum, har teir eru í føstum starvi. Minnilutatilmælið mælir til tvær skúlaeindir, eina í Kommunuskúlanum og eina í Eysturskúlanum. Øll skúlastýrini í komm­ ununi tóku undir við meiri­ lutatilmælinum at skipa 10. flokk í sjálvstøðugan skúla­ depil, sum fyribils skuldi halda til í eini sjálvstøðug­ ari lon í Eysturskúlanum. Umsitingini hjá komm­ ununi kom í sínum tilmæli til politiska myndugleikan við eini greiðar niðurstøðu: at mett varð at ov fáir næmingar eru til at skipa tvær 10. flokseindir við nøktandi undirvísingar­ tilboði. At endamálið við 10. flokki er, at næming­ urin meira enn áður skulu kunna seta saman sína egnu útbúgving. Bert við einum rímiliga stórum næmingagrundarlagi kunnu skúlarnir bjóða nøktandi lærugreina­ og breytatilboð. Býráðið hevur tikið avgerð um at skipa nýggju skúlarnar í kommununi úr 1. upp í 9. flokk. Rætt er at lata henda leistin galda fyri allar skúlar í kommununi, og skipa eina sjálvstøðuga 10. floks eind at taka ímóti næmingum úr øllum skúlunum við tí fyri eyga, at 10. flokkur verður byrjanin til eina útbúgving. Mentamálanevnd býráð­ sins, og síðani býráðið, tóku hvør í sínum lagi einmælt undir við meiri­ lutatilmælinum. Býráðið samtykti bygn­ aðarbroytingarnar, og umsókn varð send Menta­ málaráðnum. Mentamálaráðið góð­ kendi ætlanirnar viðvíkj­ andi 10. fl., tó við teirri broyting, at tað ikki er lógar­ heimild at skipa 10. flokk við sjálvstøðugari leiðslu. Leiðsluspurningurin er tí loystur soleiðis, at ein í leiðsluni í Eysturskúlanum fer at taka sær av leiðsluni av 10. floks deplinum burturav. Hesin fær myndugleika og ábyrgd at skipa 10. flokk í samsvari við álitið “10. flokkur –ein øðrvísi skúli”. Lærararnir í 10. flokki verða settir í Eysturskúlanum, har teir fara at starvast í 10. flokki burturav. 10. flokkur fer at halda til í e­lonini í Eysturskúlan­ um. Umstøðurnar í skúlan­ um eru framúr góðar; lonin er nýumvæld við spildur­ nýggjum fakstovum og ríkiligum plássi, soleiðis at 10. flokkur hevur sítt egna umhvørvi og er skipaður í eina sjálvstøðuga eind. Býráðið hevur síðani miðvíst arbeitt víðari við at útbyggja og dagføra skúlar­ nar í allari kommununi eftir tí leisti, at allir 10. flokkar í kommununi frá skúlaárinum 2010/2011 verða savnaðir í Eystur­ skúlanum. Eisini hava næmingar í spenningi sæð fram ímóti hesum depli, og um stutta tíð skulu teir fyrstu til at velja seg inna á tær ymsu breytirnar. Tær neyðugu fyrireikingarnar eru longu gjørdar í Eystur­ skúlanum til komandi 10. floks depilin. Tá Andrea førir fram, at 10. flokkur kann hýsast í Kommunuskúlanum uttan eyka íløgur, er hetta als ikki beint. Kommunuskúlin er í dag í somikið vánalig­ um standi, at ein dagføring av skúlanum er mett av ráðgevandi arkitekti til at kosta góðar 90 milliónir kr. Ráðgevingin vísir haraftur­ at, at skal skúlin hýsa 10. flokki permanent, skal har­ umframt gerast ein meirí­ løga uppá 18 til 22 milli­ ónir kr., og tá er innbúgv og útgerð ikki íroknað. Býráðið vil hava komm­ unalu skúlarnar á eitt støði, soleiðis at umstøðurnar hjá næmingunum og starvs­ fólkunum verða so góðar sum møguligt. Verandi lappaloysnir í Kommunu­ skúlanum, við fyribils barakkum aftanfyri Sjón­ leikarhúsið og í garðinum hjá frk. Cohr, skulu ikki enda sum varandi loysnir Í argumentatiónini fyri tveimum 10. flokks eind­ um, hevur verið ført fram at alneyðugt er við einum kappingarelementi. Hetta argument havi eg ringt við at skilja og spyrji hvat kappast skal um. Kapping­ in er ikki millum skúlarnar her í býnum, men ímóti útheiminum, serliga eftir­ skúlum í Danmark. Hesir skúlar eru her á sjarmu­ herferð við jøvnum millum­ bili og hava stór lýsingar­ átøk í bløðunum, har teir dreggja eftir næmingum, tí nógvir peningar er í teim­ um ungu. Tað er ógvuliga dýrt hjá foreldrum at lata børnini fara uttanlands á eftirskúlar, og eitt øgiligt trýst er á foreldur, ið ikki hava ráðini. Hetta er við til at fremja ein sosialan skeivleika. At næminga­ talið í 10. flokki hetta skúlaárið er størri enn undanfarin, kann hugsast at vera ein avleiðing av fíggjarkreppuni. Vit sum eru vald í býráðið hava eina stóra ábyrgd fyri at taka skyn­ samar avgerðir við fíggjar­ ligari ábyrgd; avgerðir, ið á bestan hátt stuðla undir trivnaðin hjá øllum í kommununi. 10. flokkur í Tórshavnar kommunu býráðslimur í Tórshavnar býráð Marin Katrina Frýdal Tíðindaskriv Skipað verður fyri syngið við kvøldi nú leygarkvøldið kl. 19.30. Ætlanin er, at hetta skal blíva ein fastur táttur í vetrarskránni hjá Missiónshúsinum Fyri alt Guds fólk Tað verða ymiskir sangbólkar og einstaklingar, sum koma at luttaka á hesum sangkvøldum. Somuleiðis verða tað bólkar og einstaklingar frá øðrum kirkjum og sam­ komin, sum koma at luttaka. Vit trúgva, at tað er møguligt, at tað Jesus tosar um í Johs. 13, 34­35. Nýtt boð gevi eg tykkum: Tit skulu elska hvør annan; líkasum eg havi elska tykkum, soleiðis skulu eisini tit elska hvør annan. Í tí skulu allir kenna, at tit eru lærusveinar mínir, um tit hava kærleika hvør til annan! Vit bjóða fólki úr bygd og bý at verða vælkomin til hesi syngið við kvøld. Kvøldið verður skipað so, at tað verður høvi hjá teimum vitjandi at luttaka í felagssanginum, eisini verður høvi at hugna sær við einum the/ kaffimunni og einum køkubita. Nú leygarkvøldið koma Oasubrøð­ urnir at luttaka við teirra góða, fríska, lætta sangi. Hesin bólkurin er kendur fyri sínar góðu ríku teksir í sanginum. Pláss verður eisini givið fyri spon­ tanum innsløgum, um tit/tú hava hug at syngja ein sang, tá tit koma til syng­ ið við kvøld eru tit vælkomin til tað. Stýrið bjóðar øllum vælkomin til syngið við kvøldini, og annars til øll tiltøkini, sum eru í Missiónshúsinum. Thomas J. Askham Syngið við kvøld í Kollafirði