mánadagur 30. november 2009síða 11

11 tíðindi Nr. 229 - 30. november 2009 m í kreppuni Virksemið hjá Roynd ini er í stór­ an mun at gera íløg ur í partabrøv og møguliga sum ábyrgd ar peningur í før oysk um feløgum, sum ikki eru skrá sett á einum virðis bræva­ mark naði Royndin Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Føroya Lívstrygging setti í okto ber 2005 á stovn íløgu­ felagið P/F Royndina. Enda málið við felagnum er sum framtaksfelag at gera íløg ur í vinnuvirksemi. Fyri at hava so lítlar rakstr ar út­ reiðslur nar, sum til ber, er raksturin av íløgufelagnum sam skipaður við raksturin hjá Føroya Lívstrygging. Royndin er soleiðis stovn að sum ein partur av lang tíð ar íløguætlanini hjá LÍV. Eins og hjá flest øllum eftir lønarfeløgum er størsti part ur in av íløgunum hjá LÍV í lánsbrøvum. Tó verða eisini íløgur gjørdar í parta­ brøv. Íløgurnar í partabrøv hava seinastu árini verið um 5% av samlaðu íløgu­ num, men í 2005 øktist íløg ur nar í partabrøv nak­ að, og umleið 8­10% ella einar 180 miljónir krónur av samlaðu íløgunum við ár s enda 2005 vóru í parta­ brøvum. Hetta snýr seg her um altjóða partabrøv, sum øll eru skrásett á virðisbrævamarknaðum, og sum tí eru lætt umsetilig og hava neyva virðisáseting. Virksemið hjá Royndini er í stóran mun at gera íløgur í partabrøv og møgu­ liga sum ábyrgdarpeningur í føroyskum feløgum, sum ikki eru skrásett á einum virðis brævamarknaði. Orsøkin til, at hesin part­ urin av íløguvirkseminum hjá Føroya Lívstrygging er lagd ur í eitt sjálvstøðugt felag er, at tá fæst ein greið­ ari skilnaður millum virk­ sem ið hjá Føroya Lívs­ trygging og virksemið hjá íløgufelagnum Royndini. og 10% í øðrum. ­ Hann segði, at LÍV hev­ ur møguleikan at seta meira pening í føroyskt vinnulív, og sum er fara umleið 2% av íløgunum til vinnu lívs­ fígging. Stjórin eftirlýsti í síni fram løgu ein meira mál­ rætt að an vinnu lívs­ politiskan karm í Føroyum. ­ Vit kunnu taka sum dømi, at danir í sínari tíð søgdu seg vilja vera førandi innan framleiðslu av vind­ myll um, og tað eru teir eisini í dag. Skulu vit røkka einum máli, má kósin setast, og so mugu vit stremba eftir málinum. Ein fyri treyt er, at vinnu lívs­ politisku karmarnir eru trygg ir, legði hann aftrat. 23 verkætlanir Hann segði, at íløgufelagið Royndin, sum LÍV eigur, í løtuni er við í tilsamans 23 verkætlanum. ­ Saman við Eik hava vit eisini eitt fastognarfelag, sum eitt nú eigur SMS, Handil skjarnan og Hotel Vágar, segði hann. Í síni framløgu vísti Tummas Eliasen á, at fleiri av íløgunum, sum pen­ sjóns tryggingarfelagið hev­ ur gjørt í føroyskt vinnulív, hava givið góð avkast, og summ ar av íløgunum hava rind að seg aftur upp til fleiri ferðir. Sum dømi um góðar íløgur, nevndi stjórin í Lív eitt nú laksavirkir, supply­vinnu og føroyska vin nu í Kyrrahavinum. Hann nevndi eisini, at fe lag ið í sínari tíð setti 3 miljónir krónur í verk æt­ lanina við verk smiðju skipi­ num Athenu hjá Thor í Hós vík, og tá parturin hjá felag num seinni varð seld­ ur, fekk LÍV heilar 16 miljónir krónur aftur. ­ Men tað eru eisini skipa íløg ur, sum hava eydn ast minni væl, legði hann aftrat. Áðrenn vit sleppa teim um íløgum, sum LÍV hevur gjørt, kunnu vit leggja aftrat, at pen sjóns trygg ing ar felagið eisini var við til at stov na føroyska virð is­ brævamarknaðin, sum hev ur verið ein góð íløga. ­ Eitt pensjóns trygg ing ar­ felag eigur sjálvandi altíð at royna at tryggja sær, at íløgur eru tryggar, sam stund is sum avkastið er størst møguligt, segði stjórin. Sveiggj í búskapi Tummas Eliasen segði í síni framløgu á tinginum hjá Eysturoyar Vinnu lívs­ felag, at tá kreppan tók seg upp í Føroyum tíðliga í ní ti­ árunum, hevði LÍV umleið 700 miljónir krónur í lánum úti hjá kommunum, men tíbetur spældi alt rímiliga væl av, og stórur partur av peninginum er komin aftur. ­ Seinnu árini hava kom­ m un ur nar sum heild ikki havt lánstørv, legði hann aftrat. Stjórin í LÍV segði, at ikki minst kreppan í Føroyum í nítiárunum lærdi pensjón strygg ing ar felagið at spjaða váðan í størri mun enn framman undan. ­ Sveiggini í føroyskum búskapi kunnu vera stór, og vit sóu, at tað kann hava ov stóran váða við sær at binda ov stóran part av pensjónskapitalinum í Føroyum, segði Tummas Eliasen, stjóri í LÍV og í íløgufelagnum Royndini. Hvørjar uppgávur hevur íløgufelagið Royndin? - Íløgufelagið Royndin setti í sínari tíð 3 miljónir krónur í verkætlanina við verksmiðjuskipinum Athenu hjá Thor í Hósvík, og tá parturin hjá íløgufelagnum seinni varð seldur, fekk LÍV heilar 16 miljónir krónur aftur, segði Tummas Eliasen á vinnutinginum hjá Eysturoyar Vinnulívsfelag Fíggjarlógin samtykt Grønlendska Landstingið hevur samtykt fíggjarlógina fyri 2010. Lógin hevur 227 milliónir krónur í halli, men tað stavar frá einum láni, sum orkufelagið Nukissiorfiit hevur lænt úr landskassanum til vatnorkuútbyggingar. Hinvegin javnvigar fíggjarlógin, tá tað snýr seg um rakstur og íløgur. Bara tinglimirnir hjá samgonguni atkvøddu fyri fíggjarlógini, men andstøðan atkvøddi fyri nøkrum greinum og játtanum. Grønlendsku fjølmiðlarnir siga, at hóast fíggjarlógin ber brá av sparingum, hevur hon fleiri ábøtur á vælferðarøkinum. 980 fangar fyri ein Í Ísrael hevur ríkisadvokaturin gjørt av, at stjórnin kann ganga við til at lata 980 palestinskar fangar sleppa úr ísraelskum fongslum í býti við ein ísraelskan hermann, sum hevur verið fangi hjá Hamas tey seinastu trý árini. Ísraelsmenn og palestinar hava tingast leingi um eitt fangabýti, og egyptiskir og týskir diplomatar hava virkað sum semingsmenn. Ísraelski hermaðurin, sum eitur Gilad Shalit, bleiv burturfluttur í 2006 og hevur verið í Gaza­geiranum síðani. Fyri tveimum mánaðum síðani almannakunngjørdi Hamas eitt sjónband. Har sást Gilad Shalit sita og lesa eitt blað, sum var dagfest tann 14. september, skrivar AP.