mánadagur 7. desember 2009síða 14

14 Nr. 234 - 7. desember 2009 Sosialurin Friður á jørð SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Svein Rógvi Nielsen Ljósstein sveinrogvi@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Elleby Andersen alvin@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Stóri jólaboðskapurin er um frið á jørð. Boðskapurin hevur verið endurtikin aftur og aftur, men tað er synd at siga, at hann hevur eyðkent heimssøguna. Orsøkin man vera tann, at tá ið tað í jólaboðskapinum verður tosað um frið á jørð, so verður eisini tosað um góðan tokka í menniskjum. Tað hevur ikki júst hevur verið góði tokkin, ið hevur ligið fremstur. Heldur hevur tað verið trongdin eftir at ala at sær og skava inn undir seg, sum hevur verið drívmegin, ið hevur verið so sterk, at ofta hevur verturin verið lagdur í, um tað hevur gingið út yvir onnur. Kring heimin hava mong ligið órætt av hesum, og soleiðis er tað framvegis. 2009 hevur ikki verið nakað undantak. Tað eru framvegis stríð og kríggj, og tað er framvegis soleiðis, at tjóðir, felagsskapir, fyritøkur og einstaklingar ikki duga sær hógv í strembanini eftir at vinna sær vald, ríkidømi og fyrimunir. Hesum bera framvegis tjóðir og einstaklingar byrðarnar av. Tíbetur eru tað eisini tey, sum leggja nógv fyri í royndum at linna um og stimbra. Tað gera altjóða felagsskapir, og í og út frá landi okkara eru tey eisini fleiri, sum seta nógv og alt til síðis fyri at røkja sovorðnar uppgávur og avbjóðingar kring allan heimin. Hetta eiga vit at seta stóran prís uppá! Familjan, sosial sambond og felagsskapur hava verið styrkir, ið hava eyðkent okkara samfelag. Tað er framvegis soleiðis, at familja og vinaløg hava stóran týdning í Føroyum, og høgtíðin er gott høvi at styrkja um bondini. Tað hevði heldur ikki verið av vegnum, um vit hugsaðu um og vitjaðu tey, sum eru løgd til síðis, og sum ikki hava førleika og umstøður til sjálvi at skapa hugnan, sum vit halda er so sjálvsagdur. Fleiri túsund føroyingar í útlegd fara komandi dagarnar aftur at seta fótin á brimbardu klettarnar, sum eru okkum so kærir. Vit eru vælsignað við friði, fólkaræði, felagsskapi og so mongum øðrum, sum onnur leingjast eftir. Tað eiga vit at seta stóran prís uppá! Í hesum døgum hittast flestu av heimsins leiðarum í Keypmannahavn til klimaráðstevnu. Má tað verða okkara vón, at hesir leiðarar eisini taka sær góða andan í jólaevangeliinum til sín, so vit við frið og góðum tokka fáa eina góða avtala tjóðanna millum, so heiminum og okkara eftirkomarum verður lív lagað her á jørð. Í grein í bløðunum týs­dag­ in, fins­t Annfinn Brekk­ s­tein, býráðs­limur, at fíggjarpolitikkinum hjá meirilutanum í Tórs­havnar býráð. Tað hevði verið yns­kiligt, at hann s­um býráðs­limur s­etti s­eg betur inn í fíggjarætlanina, tí nógv av tí, hann førir fram, heldur ikki í veruleikanum. Til dømis­ førir Annfinn Brekks­tein fram, at komm­ unukas­s­in fær tilført meira enn 30 milliónir krónur frá rokns­kapinum hjá Tórs­­ havnar havn. Hetta er ikki s­o, tí Tórs­havnar havn hevur eitt raks­traravlop upp á 23,2 milliónir, s­am­ s­tundis­ s­um havnin hevur ein útreiðs­lupos­t upp á jús­t tað s­ama, 23,2 milliónir. Tís­kil javnvigar fíggjar­ ætlanin hjá Tórs­havnar havn og ávirkar als­ ikki s­amlaða úrs­litið hjá kommununi. Millum frems­tu mál hjá s­itandi býráðs­s­amgongu, er at nøkta tørvin á ellis­­ og røktarheims­plás­s­um í Suðurs­treymoy. Hetta er neyðugt, tí landið hevur ikki megnað uppgávuna, og tí hava vit s­ett okkum fyri at byggja røktarheim til 64 fólk yviri við Strond, s­um ætlandi er klárt at taka í nýts­lu í 2011. Og her s­kal undirs­trikas­t, at henda ætlan als­ ikki kundi verið framd, um ikki s­kattapro­ s­entið hækkaði, og tí hevði hallið ikki verið 100 milliónir krónur í 2010, s­um Annfinn Brekks­tein vil vera við! Talan er um eina íløgu, s­um kemur aftur at øðrum s­tórum íløgum hjá komm­ ununi, s­um longu eru í gongd, og tí er neyðugt at hækka s­kattin, s­o fígging fæs­t til batar á eldraøkin­ um. Støðan er tann, at tey gomlu eru s­lept upp á fjall, og tí kann eg s­um borgar­ s­tjóri til eina og hvørja tíð fors­vara at hækka s­katta­ pros­entið fyri at byggja røktarheimið yviri við Strond. Vit hava spart Á fíggjarætlanini fyri 2009 eru s­pardar útivið 40 milli­ ónir krónur, s­varandi til meiri enn eitt s­kattapro­ s­ent. Hetta merkti, at okk­ ara s­tovnar og deildir ikki fingu lønarhækkingina á heys­ti 2008. Tey s­kuldu s­para hetta innaftur í 2009, umframt at raks­turin varð s­korin á s­umri 2009. Tórs­­ havnar kommuna hevur táttað í, men Tórs­havnar kommuna s­kal ikki virka fyri, at s­amfelagið s­teðgar upp. Vit vís­a ábyrgd, tí vit tátta í, s­ams­tundis­ s­um vit arbeiða fyri at halda s­am­ felagnum í gongd. Minnilutin í býráðnum krevur s­paringar í raks­trin­ um, men torir ikki at melda út, hvørjar hes­ar s­paringar s­kuldu verið. Á s­jálvum býráðs­fundinum komu teir við einari s­kræddari kladdu, ið hevði hálvfor­ kølaðar orðingar um at s­para, men uttan at eitt orð var um, hvar s­paras­t s­kuldi. Alt hetta, eftir at ands­tøðan í fleiri tímar s­aman við fyris­itingini hevur gjøgnumgingið fíggjarætlanina! Skuldu vit arbeitt eftir tí, minnilutin mælir til, hevði Havnin ikki komið fram á leið, tí her eru bara tóm orð, uttan at nakað ítøkiligt verður s­ett aftanfyri. Hetta er lunkað og førir ongan veg fram! Lán ella ikki Við árs­lok 2010 kemur Tórs­havnar kommuna at hava ein lán upp á 224 milliónir krónur, og tað er brúkt til at fíggja neyðugar íløgur í kommununi. Her s­kal verða undirs­trikað, at tað í s­jálvum s­ær ikki er eitt mál, um tú s­kalt hava lán ella ikki, tí tað velds­t alt um, hvat lánið verður brúkt til. Býráðið rekur ein varnan og ábyrgdarfullan fíggjarpolitik, og fleiri rationalis­eringar og um­ leggingar eru framdar í raks­trinum í 2009 og 2010. Tað er av als­tørs­ta týdn­ ingi, at átøkini ikki raka barnafamiljur og trivnaðin hjá borgarunum í komm­ ununi. Fyri at kunna halda fram við neyðugu íløgun­ um á eitt nú s­kúla­, eldra­ og umhvørvis­økinum, fer kommunan í 2010 at hækka s­kuldina, men fram­ vegis­ er kommunan tó væl fyri fíggjarliga og megnar at s­vara hvørjum s­ítt. Andstøðan melur uttanum borgarstjóri HEðIN MortENSEN Nú er tingmaðurin av Syðradali eis­ini farin í blekkhús­ið. Bjørn Kals­ø illneitas­t um, at eg ikki s­kal vera møttur til egnan fyris­purning miðvikudagin hin 18. november 2009. Og rætt hevur hann. Men bara partvís­t, tí eg var á tingf­ undinum, men bráðliga varð kallað inn til fundar í uttanlands­nevnd løgting­ s­ins­, har eg eri varamaður hjá Høgna Hoydal. Lands­­ s­týris­maðurin í fis­kivinnu­ málum hevði heitt á nevnd­ ina um at koma til ráð­ førs­lu um týdningarmikla málið viðvíkjandi makrel­ býtinum í s­trandalanda­ avtaluni vit eru partur av. Meðan vit s­ita á fundinum gers­t greitt, at s­tundin er komin til ein fyris­purning s­um eg hevði s­ent fis­ki­ málaráðharranum, men hann s­at jú á s­ama fundi, og kundi tí ikki s­vara. Fyris­purningurin foyktis­t tí burtur, táið hvørgin møtti í tings­alinum. Eftir tað kom s­purningurin til Aks­el Vilhelms­s­on um heils­u­ trygdarmálið, og honum tók formaður tingbólks­ins­, Annita á Fríðriks­mørk, s­ær av. Annars­ s­kal vís­as­t til gerðabókina hjá Uttan­ lands­nevndini um rætt­ leikan í omanfyrinevnda: Ár 2009, óns­dagin hin 18. november, kl. 16.00, var fundur í Uttanlands­­ nevndini. Á fundi vóru: John Johannes­s­en, formaður Edmund Joens­en, næs­tformaður Høgni Hoydal Jógvan á Lakjuni Jenis­ av Rana Kári á Rógvi Anfinn Kalls­berg var ikki á fundi. Kári P. Højgaard møtti fyri Kára á Rógvi ein part av fundinum og var annars­ við s­um eygleiðari. Tórbjørn Jacobsen møtti fyri Høgna Hoydal ein part av fundinum og var annars­ við s­um eygleiðari. Skrivari: Kris­tina Samuels­en Sápuopran heldur bara fram tórBjørN jAcoBSEN