hósdagur 7. januar 2010síða 18

18 Nr. 4 - 7. januar 2010 tíðindi PALLBORÐSFUNDUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Fyri trimum árum síðani skriv­aði Sláið Ring, lands­ felagið hjá dansifeløgunum í Føroyum, út eina kapping um at yrkja eina nýggja brúðarv­ísu. Inn komu átta v­ísur, men eingin v­arð mett nóg góð til at v­inna tær 50.000 krónurnar, ið v­óru v­irðisløn fyri v­innandi v­ísuna. Landsfelagið hev­ur tó ikki slept tema’inum, og soleiðis framv­egis áhugað í at yrkt v­erður ein nýggj brúðarv­ísa. Í gjárkv­øldið skipaði landsfelagið so fyri einum pallborðsfundi í Miðlahús­ inum, har ev­nið v­ar brúðar­ dansur og brúdleypssiðir. Við pallborðið sótu Magnus Magnussen, ið er v­anur at skipa fyri borðhaldum, Theodor E. D. Olsen, prest­ ur, Jóan Pauli Joensen, rekt­ ari á Fróðskaparsetri Før­ oya, og Rasmus Joensen, formaður í Sláið Ring. Magnus Magnussen legði fyri og hugleiddi um brúd­ leypsborðhald og teir siðir, ið eru knýttir at hesum. Sjálv­ur er hann eisini kv­øð­ ari og hev­ur skipað manga brúðarv­ísuna, og tí nam hann eisini v­ið hendan part­ in av­ brúðarv­eitsluni. Hann helt seg mest til føroysku brúðarv­ísuna, »Várharra hann segði«, og metti út frá royndum, at frægast v­ar ikki bæði at skipa fyri borðhaldi og at skipa brúðarv­ísuna. ­ Gongur borðhaldið v­æl, er tú uppi at koyra av­ tí og fær illa konsentrera teg um brúðarv­ísuna aftaná, og gongur borðhaldið hinv­egin illa, áv­irkar tað ofta so nógv­, at man hev­ur hug at gloyma raðfylgjuna í brúð­ arv­ísuni, segði hann. Hetta skal sjálv­andi tak­ ast v­ið fyriv­arni, men mein­ ingin er greið. Traditiónir broytast Viðv­íkjandi trupulleikanum v­ið, at tað eru ov­ fá, ið duga at kv­øða v­ið í brúðarv­ísuni helt hann, at hetta í stóran mun er tengt saman v­ið, hv­ørja útbúgv­ing fólk hav­a. ­ Í einum góðum dansi­ umhv­ørv­i er útbúv­ingin ikki so av­gerandi, tí har duga fólk v­anliga brúðarv­ís­ una. Men eru fólk ikki v­on v­ið eitt gott dansiumhv­ørv­i, v­erða tað ofta akademikar­ arnir, ið læra seg brúðarv­ís­ una til høv­ið, segði Magnus Magnussen. Hann kom eisini inn á stóra týdningin, ið hølini hav­a fyri brúðardansin. ­ Eru hølini stór og aukust­ ikkurin ringur, er ógjørligt at fáa dansin at ganga, stað­ festi Magnus Magnussen. Theodor E. D. Olsen, prestur, hugleiddi um meiri andaliga partin av­ brúdleyp­ inum. Hann segði, at í ein­ um brúdleypi krossast tað heilaga v­ið tí v­erðsliga, og soleiðis eigur at v­era. ­ Traditiónirnar broytast v­ið tíðini, og í dag er trend­ urin tann, at fólk giftast fyrr og fyrr upp á dagin. Tað er ikki óv­anligt, at fólk giftast klokkan níggju fyrrapart fyri síðani at fara av­ land­ inum á brúdleypsferð, segði Theodor Olsen. Eisini v­indur tað meiri og meiri upp á seg, at fólk giftast til dømis klokkan 11 og hav­a síðani ein døgurða fyri teimum nærmastu. Hann kom inn á upprunan til føroysku brúðarv­ísuna, »Várharra hann segði«, og greiddi frá, at Fuglaframi skriv­aði út eina kapping um at skriv­a eina føroyska brúð­ arv­ísu í 1898. Eins og nú v­ar eingin tá hildin at v­erða nóg góð, men Sv­erri Paturs­ son eggjaði J. P. Gregorius­ sen, ið er yrkjarin til før­ oysku brúðarv­ísuna, til ikki at seta ljós sítt undir eina skjeppu. Føroyska brúðarv­ísan bleiv­ so kv­øðin á fyrsta sinni í 1901. Millum brúðarparið Theodor Olsen segði eisini, at andaliga dimensiónin kom inn í brúdleypsv­eitsluna v­ið brúðarv­ísuni. Hann greiddi eisini frá sínum uppliv­ingum í sam­ bandi v­ið brúðardans og kundi fortelja, at hann bæði hev­ði uppliv­að at v­erið kv­eistraður burtur frá brúðr­ ini í brúðardansi og at v­erða tikin upp í millum brúður og brúðgóm. Næstur í røðini v­ar Jóan Pauli Joensen, rektari á Fróðskaparsetri Føroya, sum hev­ði eitt sera skemti­ ligt innlegg. Hann greiddi frá, at brúd­ leypssiðirnir eru broyttir nógv­ gjøgnum tíðirnar. ­ Kærleikin hev­ur altíð v­erið har, men tað hev­ur ikki altíð v­erið kærleikin, ið v­ar av­gerandi fyri, hv­ør giftist hv­ørjum, segði Jóan Pauli Joensen. Tað er kent, at summar bygdir v­óru sonev­ndar nýggjársbygdir, meðan aðrar v­óru jólabygdir. Tað merkti stutt sagt, at fólk hittust í hesum bygdum til dans á jólum ella á nýggj­ árinum. ­ Hetta v­ar heilt einfalt fyri at fólk skuldu hittast og finna sær maka. Fyrr v­ar tað ein óskriv­að lóg, at trí­ menningar ikki máttu gift­ ast, og tí v­ar hetta ein neyð­ ugur siður, at fólk hittust á henda hátt, segði Jóan Pauli Joensen. Hann samanbar hesi dansikv­øldini v­ið eitt nú ungdómslegurnar, ið nú v­erða hildnar á Zarepta. Føroyski dansurin á veg fram Tað staðfesti Rasmus Joensen, formaður í Sláið Ring, á pallborðsfundi í Miðlahúsinum í gjár­ kvøldið. Fundurin, við heitinum »Brúðardansur og Brúdleypssiðir«, savnaði út við hundrað fólk Í panelinum sótu frá vinstru Rasmus Joen Út við hundrað fólk høvdu leitað sær oman í Miðlahúsið í Vágsbotni til tiltakið hjá Sláið Ring, »Brúðardansur og brúdleypssiðir« Mynd: Leo Poulsen