hósdagur 14. januar 2010síða 11

11 tíðindi Nr. 9 - 14. januar 2010 Eftir at teir tríggir dampketlarnir á Havsbrún nú hava verið til høvuðssýn og eru trýstroyndir, er virkið klárt at taka ímóti fiski aftur. Tveir írskir trolarar verða teir fyrstu, sum landa í Fuglafirði í annaðkvøld Vinna Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Tað verða írsku systurskip­ ini, Father McKee og Bren­ delen, sum verða tey fyrstu at landa til Havsbrún, eftir at virkið hevur verið stongt fyri móttøku í einar tríggjar vikur. Hesi skip eru ikki ókend á Fuglafirði, tí samanlagt landaðu tey nógv tær størstu nøgdirnar til virkið í farna ári. Høvuðssýn Orsøkin til, at Havsbrún hevur verið stongt fyri móttøku síðan fyri jól, er, at teir tríggir dampketlarnir á virkinum hava verið til høvuðssýn. ­ Ketlarnir vórðu sløktir nakrar dagar fyri jólahalg­ una, og tá teir síðan vóru kólnaðir, varð millum jól og nýggjárs farið undir at kanna teir. Teir vórðu trýstroyndir aftur í gjár, og sum eg havi skilt, gekk hetta sum ætlað. Meðan virkið kortini hevur ligið stilt, hava vit eisini gjørt aðrar ábøtur, nú vit høvdu høvi til tess. Men nú eru vit so klárir at taka ímóti fiski aftur, sigur Hartvig Joensen. Fyrst í hesum árinum landaðu føroysku svart­ kjaftaskipini, Fagraberg og Finnur Fríði, hvør sína last í Íslandi, og á Havsbrún rokna tey við, at hevði virkið í Fuglafirði ikki ligið stilt júst tá, hevði lastin hjá í hvussu er øðrum skipinum verið endað í Fuglafirði. So, hetta var eitt sindur óheppið. Trúgvir írar Hartvig Joensen sigur, at írsku skipini koma í annað­ kvøld við umleið 1200­1300 tonsum í part, og eins og á fleiri túrum í fjør og fyrraári er talan um havgølt. ­ Skipini plaga at fylgjast, og tey partrola eisini ávísar tíðir av árinum, sigur hann. Tað kann ikki annað sig­ ast um írarnar enn, at teir hava verið rættiliga trúgvir veitarar av ráfiski til Havs­ brún í langa tíð. Hartvig sigur, at av eini samlaðari ráfiskanøgd hjá Havsbrún í fjør upp á 120.000 tons, landaðu Father McKee og Brendelen stívliga 30.000 tons. Av hesum vóru 2.200 tons sild og restin havgøltur. ­ Føroyska skipið, sum var við størstu nøgdunum, var Fagraberg, sum í farna ári landaði stívliga 17.700 tons til virkið. Beint fyri árs­ lok fór annað av írsku skip­ unum upp um nøgdina hjá Fagrabergi og gjørdist soleiðis okkara størsti veit­ ari í 2009. Hann leggur tó aftrat, at meðan meginparturin av veiðini hjá írsku skipunum er havgøltur, var høvuðs­ nøgdin hjá Fagrabergi svart­ kjaftur, sum hevur eitt størri nýtsluvirði. Vánalig útlit Útlitini hjá Havsbrún í ár at fáa nóg mikið av ráfiski til sína framleiðslu eru ikki góð. Tey bestu árini til nøgd keypti Havsbrún fleiri enn 300.000 tons, men í farna ári vórðu fleiri enn 70% av pelagisku veiðini hjá før­ oyskum skipum landað uttanlands. ­ Av teimum 120.000 tons­ unum, vit keyptu í fjør, vóru stívliga 30.000 tons havgølt­ ur, sigur Hartvig Joensen. Hann vísir á, at virkið roynir at útvega sær rávøru til sína framleiðslu – eisini úr londunum uttanum okk­ um, men hetta er ikki bara lætt, tí eitt nú handilsforð­ ingar liggja í vegin. ­ Vit kunnu heldur ikki vænta okkum tær stóru nøgd­ irnar av svartkjafti í ár, nú kvotan er so lítil, og spurn­ ingurin er so, hvussu vit tryggja okkum rávøruna sum er neyðug í okkara fram­ leiðslu. Vit arbeiða við ymiskum møguleikum, legg­ ur Hartvig Joensen aftrat. Havsbrún er til reiðar at keypa fisk Eftir at dampketlarnir hava verið til høvuðssýn, og ymiskar ábøtur eru framdar, nú virksemið kortini lá stilt, er Havsbrún í Fuglafirði klárt at taka ímóti fiski aftur Mynd: Vilmund Jacobsen Dýrt kríggj Í USA hevur Barack Obama, forseti, biðið Kongressina játta 33 milliardir dollarar til amerikonsku krígsførsluna í Afghanistan. Tað siga keldur í verjumálaráðnum Pentagon við tíðindastobuna Reuters. Keldurnar siga, at pengarnir koma oman á tað, sum Kongressin longu hevur játtað til endamálið. Keldurnar í Pentagon siga, at talan er um eina eykajáttan. Pengarnir skulu sostatt ikki fíggja avgerðina hjá Obama at senda 30.000 hermenn afturat til Afghanistan, men eru ætlaðir til aðrar útreiðslur. Hvítu Húsini vilja ikki gera viðmerkingar til tíðindini úr Pentagon. Hartvig Joensen á Havsbrún sigur, at tað eru tveir keyparar til smáa fiskaslagið havgølt. Annar er Havsbrún; hin er í Skagen Vinna Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Havgøltur er smáur fiskur. Er slagið gott, liggur stødd­ in millum 10 og 13 senti­ metrar, men er fiskurin smá­ ur, er longdin einar 5­6 sentimetrar. Fiskurin minnir um kongafisk í skræðuni; hann er nakað hvassur, og tí er hann eisini ringur at fáa upp úr skipinum. Neyðugt er at brúka nógv vatn, tá havgøltur verður landaður. Hartvig Joensen á Havs­ brún sigur, at tá írsku skip­ ini hava havgølt á Havsbrún, hevur hetta verið rein veiða við ongari íblanding. Nú svartkjaftakvotan hjá føroysku nótaskipunum er so nógv skerd, er ráfiska­ grundarlagið undir Havs­ brún eisini viknað. ­ Vit kunnu siga, at neyð lærir nakna kvinnu at spinna, og tað er betri at gera hesar royndir enn einki at gera. Sjálvandi eru vit spentir eftir at vita, hvussu langt vit kunnu røkka við hesum fiskaslagi, sigur hann. Hartvig Joensen vísir á, at enn er langt á mál við hav­ gølti og framleiðslu úr hesum fiskaslagi, men teir hava havt keyparar í eitt nú Týsklandi til sína framleiðslu. ­ Vit royna alla tíðina at gera vøruna betri, og í hes­ um liggur eitt nú at fáa salt­ ið úr fiskinum og proteinið, sigur hann. Hartvig Joensen vísir á, at í løtuni eru bert tveir veru­ ligir keyparar til havgølt. ­ Vit eru annar, og hin er í Skagen. Í Killysbegs í Írlandi hava teir eisini keypt eitt sindur, sigur hann. Havsbrún hevur gjørt royndir at virka havgølt til mjøl og partvís til lýsi, tí okkurt tíðarskeið er fiskurin hampiliga feitur og ber nok­ so fitt av lýsi. Tað eru tveir keyparar til havgølt