fríggjadagur 15. januar 2010síða 10

10 tíðindi Nr. 10 - 15. januar 2010 Sjálvt um Portalurin hevði lagt upp til ta heilt stóru orrustuna í kantinuni á Vinnu­ háskúlanum seinna­ partin í gjár, so var har lítið, ið kundi fáa sinnini í kók. Einasta, ið minti um eitt lívligt orðaskifti, var kjakið millum valevnini um manningina á Arctic Viking KJAKFUNDUR Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Myndir: Jens Kristian Vang Tað var lagt upp til tað heilt stóra brakið, tá bæði valevn­ ini til formanspostin í Fiski­ mannafelagnum brustu sam­ an í verbalari orrustu á kant­ inuni á Vinnuháskúlanum í Hornabø. Tað skortaði heldur ikki við áhoyrarum til hendan fundin, ið vardi meiri enn hálvan tíma út yvir tann avsetta hálvan annan tíman. Men at fundurin gjørdist drúgvur er ikki einstýðandi við, at hann var serstakliga spennandi ella fyri tann skuld áhugaverdur. Tað vísti seg nevniliga, at báðir kombattørarnir í tí stóra og heila vóru samdir um tað mesta. Báðir tosaðu passionerað um betringar í pensjónunum, og báðir gingu við lív og sál inn fyri, at sjómenn fáa løn fast einaferð um mánað­ in. Báðir løgdu tó dent á, at talan ikki er um fastløn í vanligari merking. Sitandi formaður legði fyri og greiddi eitt sindur frá tí, sum hann ætlar sær at arbeiða við í einum komandi tríára skeiði. Ovarliga er raðfest ein nútímansgerð av lóg­ unum hjá felagnum, sum Jan Højgaard heldur vera ótíðar­ hóskandi og stívar at umsita. Pensjónin er eitt annað mál, sum sambært Jan Høj­ gaard sjálvum stendur hon­ um nær. ­ Eg fari at arbeiða fram í móti, at vit fáa skift verandi eftirlønarskipan við krónutali pr. dag út við ávíst prosenttal av inntøkuni, segði Jan Højgaard í innleggi sínum. Talan verður sum skilst um eina heilt nýggja pen­ sjónsskipan. Stramma um hýruna Sitandi formaðurin segði, at sáttmálin ongantíð rætti­ liga er komin upp á tað støði, sum hann var á undan stóru kreppuni fyrst í 90­ árunum. Nakrir snøklar eru eftir enn, og tað liggur ógvu­ liga frammarliga hjá Jan Højgaard. ­ Eg havi brúkt so nógva tíð, sum arbeiðið loyvir mær, at tosa við fiskimenn runt umkring. Allir trupul­ leikar eru uppi og venda í messuni, men tað er av týdningi, at hetta prát eisini kemur mær fyri oyruni, tí tað er jú eg, sum skal taka mær av trupulleikunum, sig­ ur Jan Højgaard. Hann segði eisini, at felag­ ið fer at stramma munandi upp um hýrurnar, sum ikki verða goldnar til tíðina. ­ Vit hava í sáttmálanum møguleikan at leggja rentur á hýru, sum ikki verður goldin til tíðina, og hendan møgu­ leikan fara vit at hyggja nærri uppá, sigur Jan Højgaard. Eitt annað av málunum, sum Jan Højgaard nýtti tíð upp á at umrøða, var frí um jólini. ­ Eg haldi, tað er upp á sítt pláss, at jólini verða hildin heilag. Eg dugi ikki at síggja nakra orsøk til, at fiskimenn ikki skulu kunna hava frí um jólini, sigur Jan Højgaard. Samstarv er leiðin Hitt valevni til formanssess­ in í Fiskimannafelagnum, Henrik Old, hevur drúgvar royndir í politikki, og hevur eisini orðið í sínari makt. Hann segði í sínum inn­ leggi, at tað ikki var so nógv tann veruleiki, at hann hevur verið sjómaður meginpartin av sínum lívi, sum hevur fingið hann at stilla upp til valið, men meiri hansara royndir í politiska lívinum. ­ Gjøgnum mítt politiska arbeiði havi eg verið við til at viðgera fiskivinnuna á hægsta stigi, og havi har­ ígjøgnum eisini útvegað mær góð og týðandi sam­ bond, ið fara at verða mær holl í einum starvi sum for­ maður í Fiskimannafel­ agnum, sigur Henrik Old. Eitt annað mál, sum hann ætlar sær at leggja stóran dent á, er eitt samstarv við hini manningarfeløgini. ­ Tá skipið hevur loyst frá landi, hava allir mans umborð sama ynski, og tað er at veiða nógv, selja væl og fáa sum mest burtur úr túrinum. Tí er tað so innlýs­ andi, at manningarfeløgini standa saman og samstarva á økjum við felags áhuga­ málum, sigur Henrik Old. Eisini hann hevur pensjón­ ina til fiskimenn sum eitt av hjartamálum sínum, og hann ákærdi standi formann fyri lítið og einki at hava fingið av skafti á tí økinum tey trý árini, hann hevur sitið. Forskotsgrunnurin Ein ógvuliga sentralur lutur í allari ætlanini hjá Henrik Old í einum møguligum for­ manssessi í Fiskimannafelag­ num er Forskotsgrunnurin. ­ Hetta er ein grunnur, sum eigur nógvar pengar – einar 30 milliónir krónur – og hesir pengar verða mest sum ikki brúktir. Grunnurin virkar kortini væl, men veitir bert forskot til langfara fiskimenn. Grunnurin kundi verið gagn­ nýttur nógv betri, og kundi verði ein týðandi liður í ein­ ari komandi fastlønarskipan í øllum veiðibólkum, sigur Henrik Old. Eisini ALS skal skipast soleiðis, at skipanin smid­ ligari skal kunna veita sjó­ monnum trygging, serliga tá skipið fer á beding til umvælingar, sum ofta dreg­ ur nógv longri út enn upp­ runaliga væntað. Eitt annað, sum skil skal fáast á, eru hýruútgjalding­ arnar til tíðina. ­ At menn ikki fáa sína hýru til tíðina í 2010 hoyrir ongastaðni heima. Tað er nakað, sum bara skal virka, sigur Henrik Old. Bæði Jan Højgaard og Henrik Old vóru samdir um, at trygdarskeiðini ikki skuldu strúka til Himmals í prísi, og báðir søgdu seg vilja arbeiða hart fyri, at hetta ikki hendir. Báðir vóru somuleiðis samdir um, at elstu og vána­ ligastu skipini áttu at clearast út úr flotanum, men meðan Jan Højgaard helt, at tað al­ menna mátti traðka til við upp­ høggingarstuðli, helt Henrik Old, at hetta var nakað, sum vinnan saman við bankunum mátti sjálv finna loysn á. Tamt kjak Eftir ein stuttan kaffisteðg var so høvi hjá áhoyrarunum at seta teimum báðum val­ evnunum spurningar. Men synd er at siga, at hetta fekk sinnini í kók hjá nøkrum. Spurningarnir vóru tamir, og snúðu seg í mestan mun um uppafturtøkur av tí, ið valevnini høvdu sagt í sín­ um innleggum. Mesta tíðin fór við at útgreina, hvat meint var við tá orðið fastlønarsáttmáli var havt á munni, spurning­ urin um sjómannafrádráttin í skattinum, og kostnaðurin av trygdarskeiðunum, sum kravt verður, at sjómenn skulu taka. Alt í alt var talan um ein fund, sum á ongan hátt menti seg til ta orrustu, sum kanska var lagt upp til. Tað er heldur ikki til at siga, um teir ivasomu, sum enn ikki hava sett sín kross, vórðu avkláraðir við komandi valið eftir fundin. Einasta, ið kundi minna um eitt lívligt kjak, var tá Arctic Viking varð umrøtt, og serliga útlendska mann­ ingin, sum fylgdi við skip­ inum, tá tað flaggaði inn undir føroyskt flagg aftur. Valevnini vóru siðilig, og tað, sum meiri er: Báðir mans hildu seg standa væl í kjakinum og báðir vænta at sita í formansstólinum hjá Føroya Fiskimannafelag 1. februar 2010. Kamphanar í linligari orrustu Heilt fitt av áhoyrarum vóru til fundin í kantinuni á Vinnuháskúlanum seinnapartin í gjár Kjakluttakararnir vóru siðiligir heldur enn lívligir á kjakfundinum á Vinnuháskúlanum í gár 7.000 jarðað í hópgravum Umleið 7.000 av teimum, sum doyðu í jarðskjálvtanum í Haiti, eru longu jarðað í fleiri hópgravum. Tað sigur landsins forseti, Rene Preval. Saman við starvsbróðuri sínum í grannalandinum Dominikanska Lýðveldinum spákaði forsetin í høvuðsstaðnum Port­ au­Prince í gjár. Altjóða Reyði Krossur metti í gjárkvøldið, at jarðskjálvtin hevur kravt millum 45.000 og 50.000 mannalív, men at talið kann vera uppaftur størri. Bjargingarfólk úr fleiri londum eru komin til Haiti, og flogfør og skip úr fleiri londum eru á veg hagar við neyðhjálparútgerð. Bølmenni handtikið Í Meksiko hevur løgreglan tikið ein tann ringasta rúsevna­ brotsmannin í landinum. „El Toro“ Garcia Simental varð tikin í býnum La Paz. Hann ber orð fyri at vera eitt satt bølmenni. Eitt nú sigst, at hann skal hava koyrt líkini av myrdum kappingarneytum í sýru fyri at upploysa tey. Meksikanskir fjølmiðlar siga, at handtøkan er ein stórur sigur fyri Felipe Calderon, forseta, sum hevur sett bæði løgregluna og herin inn í bardagan ímóti rúsevnaharka­ liðunum. Fyri einum mánað síðani bleiv ein annar týðandi rúsevnabrotsmaður skotin í bardaga við hermenn.