týsdagur 19. januar 2010síða 13

Nr. 12 - 19. januar 2010 13 E r tað listarlig fáfongd ella hevndarhugur, sum fær leiðaran á tjóðsavni okkara, Listaskálanum, at mæla til at beina fyri bingjuni »Bládýpi«? Máti sum listarligt innlit Helgi Fossadal listasavnsleiðari leggur fyri dagin. At samanbera bingjuna hjá Tróndi Patursson við vanligar bingjur. Hvat hugsar maðurin fyri sær. Mítt git er, at hann hugsar slett ikki. Hatta er eitt megnar listar­ verk, og tað er ein fantastisk uppliving at vera har inni. Kanska hann skuldi roynt tað. Eg havi brúkt bingjuna á einum føroyskum felagsbási á altjóða fiskivinnu framsýning­ ini European Seafood Exhibi­ tion, sum hevur verið í Brussel á hvørjum ári síðan first í hálvfemsinum. Hetta hevði leingi verið eitt ynski frá mær, meðan eg starv­ aðist á Faroe Seafood, men Kjartan Kristiansen, sum tá umsat Menningargrunnin, helt, at tað var ov stórsligið og dýrt at lata eina einkulta fyritøku fara avstað við. Hann vildi hava hana á ein føroyskan felagsbás. Tá eg so fór fór frá Faroe Seafood og stovnaði Petur & Petur saman við Petur Slyne, fingu vit basin hjá menning­ arstovuni at gera. Nú var leyst og liðugt at gera básin við bingjuni hjá Tróndi. Armgarð Weihe, sum ar­ beiddi hjá okkum, var høvuðs­ designari, og vit nýttu motivir innan úr bingjuni til básprýði og gjørdu, eftir mínum tykki, flottasta bás Føroyar nakrantíð hava havt. Øll sum komu inn í bingjuna vóru næstan ikki til at fáa út­ aftur. Og øll (uttan kanska onkrir heimføðisligir føroying­ ar) hildu hana vera fantastiska. Og so studentarnir, hesi ungu snedigu persónarnir, sum verða róptir tannáringar, men helst vilja verða rópt teenagarar ella bara ung, og sum halda at størsta hóttafallið vera foreldur og tað at verða kallaði fyri tannáringar og so sjálvandi at blíva 20. Tá stóð hon enntá inni og fekk tí ikki ordiligt ljós, sjálvt um vit brúktu fleiri túsund watt av ljósi. Í dagslýsi er ljósspælið eisini við til at gera uppliving­ ina enn meira fantastiska. Stjórar í multinationalum fyritøkum stóðu har inni og samdust um at keypa sær wiskey og drekka sær kenning ella drekka seg skít har inni fyri at vita, hvussu TAÐ mundi vera. Allir samdir um, at hetta var ein av teirra allarstørstu, um ikki størstu, listarligu upplivingum. Tróndur fortaldi mær eina lítla fitta søgu í smb. við tá drotning Margrethe skuldi koma at síggja bingjuna á fram­ sýningini, hon varð gjørt til. Hoffmarshallurin kom sjálv­ andi at skoða verkið áðrenn hennara háting skuldi vitja. Tá hann verður varðugur við, at spegil er í gólvinum eins og loftinum, sigur hann, at teppi má leggjast á gólvið, helst reyður leypari, annars sást upp undir skjúrtið á drotningini. Tróndur royndi eftir førimuni at greiða hesum garpi frá, at um teppi varð lagt á gólvið, so fór virkningurin við endaleysu endurspeglingunum burtur. Ja ja tað dugdi hann gott at síggja. Tróndur helt fyri, at um drotningin fór í buksir, so var tann trupulleikin av vegnum. Men tað gekk slett ikki. Drotn­ ingin gongur ikki í brókum. Havi annars sæð myndir av henni í skíðbuksum, ríðibuks­ um og grønlendskum tjóðar­ búna, sum sum kunnugt eisini hava brøkur. Til endans varð avrátt, at bert Tróndur skuldi fara inn við henni og royna eftir bestu evn­ um ikki at hyggja uppundir hjá drotningini. Tróndur er altso alment ein­ asti maður, burtursæð frá Henrikki, sum hevur sæð upp undir hjá drotning Margrethu. Vorðið sum bingja. Meðan við eru við evninum, sum er uppi millum skjúrtini hjá kvinnum, so kunnu vit líka gott fara á eitt síðusporð og trekkja ein parallel. Ikki er tað altíð so øgiliga pent at síggja til, og var tað skoðað leyst frá samanhang­ inum, so hevði kanska onkur blivið bangin og ræstst. Men er man fyrst komin innum, ha? Bingjan er kanska ikki so ólukksáliga vøkur at sjá tikin úr samanhanginum, og man ikki veit hvat hon er fyri ein, kloss­ að upp á parkeringsplássinum framman fyri listaskálan. Men far inn, so skalt tú síggja. Nei, gerið ein ordiligan pall uttan fyri Listaskálan, sum passar til bingjuna. So hon ordiliga kann koma til sín rætt. Eg kann gott tekna tykkum eitt uppskot ókeypis. Bingjan hjá Tróndi Patursson er sku ikki nøkur vanlig bingja Tíðargreinin tíðargreinin Petur Morh Reinert H endan myndin av Tróndi og Borgný Patursson, sum saman við Margrethu drotning eru avmyndað framman fyri ta umdiskuteraðu bingjuna, er tikin í 1996 á Container 96 framsýningini, sum »Bládýpið« hjá Tróndi Patursson uppruna­ liga varð gjørd til. Á hesi fram­ sýning vóru nógv listafólk úr ymiskum londum biðin um at prýða og listarliga viðgera eina bingju, og bingjurnar vórðu síðani framsýndar í Keyp­ mannahavn í sambandi við, at Keypmannahavn var mentan­ arbýur hetta árið. Margreta drottning var millum tey mongu, sum vóru serliga hugtikin av kosmisku bingjuni hjá Tróndi Patursson. Á myndini síggja vit, tá drotn­ ingin vitjaði bingjuna, ið hóm­ ast aftan fyri listamannin. Sum skilst kemur listáhugaða drottningin til Føroya í summar og ikki er óhugsandi, at hon vitjar Listasavnið. Men stendur tað til savnsstjóran, má hon leita sær oman á keiina, skal hon enduruppliva Bládýpið. Hennara hátign í bingjuni listaummælari Kinna Poulsen