hósdagur 21. januar 2010síða 7

7 Nr. 14 - 21. januar 2010 Hereftir skulu nýggj sjúkrahús í Danmark byggjast eftir teirri meginreglu, at tær fysisku umstøðurnar skulu hava týdning fyri lekingina SjúkrahúS Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Danmark: Burtur við neon ljósunum. Burtur við stov um har fleiri sengur eru inni. Burtur við teirri hvítmálaðu gongini. Men – inn við dagsljósi, frískari luft, náttúrumyndum á veggunum og tónleiki á ljóðteppi. Nú danir skulu byggja fimm super-sjúkrahús fyri 40 mia krónur tey komandi mongu árini, verða tey bygd eftir einum lekjandi arkitek- turi. Soleiðis ljóða boðini frá einum bólki av fram stand- andi arkitektum og læknum, sum hava brúkt eitt ár at koma við einum umfatandi tjakuppleggi um, hvussu sjúkrahús skulu síggja út í framtíðini. – Tað er ikki longur bert neyðugt at taka hensyn til funksjónir, reinføri og flutn ingsmøguleikar. Estet- iskt umhvørvi hava eisini stóra ávirkan á heilsuna hjá tí sjúka og vælveruna hjá starvsfólkunum, sigur Lars Heslet, professari og dr. med., sum er ein av monn- unum handan verkætlan- ina. Ikki stress Í dag er støðan hon, at “lekjandi arkitekturur” er eitt hugtak sum er vorðið alt meiri og meiri útbreitt seinastu 10 árini. Haraftrat vísa kanningar hjá vísindafólkum í m.a. USA, at tað er samband mill um innrætning av sjúkra húsum og møguleik- arnar hjá sjúklingunum at koma fyri seg aftur. Granskingin vísir, at ein innrætting við friði, frískari luft, dagsljósi og góðum plássi ger sítt til at sjúkra- dagarnir fækka, minni vandi fyri at geva skeivan heilivág og færri óhapp av fólki sum detta. Samstundis við hetta bøtir innrættingin um ar - beiðs umhvørvið og gevur størri nøgdsemi millum brúkarar og starvsfólk. – Tá tú kemur inn í for- høllina á einum sjúkrahúsi í dag, fært tú beinanvegin eitt negativt huglag. Arki- tektururin gevur tær bein- anvegin eina kenslu av stressi og ógleði. Vánaligar sjúkrahúsbyggingar økja talið av infeksjónum, sjúk- lingarnir liggja longur, teir gerast dapurtskygdir og illsintir, og har er eitt vána- ligt arbeiðsumhvørvi. Skal tann negativi spiralurin broyt ast, mugu vit sleppa und an tí teknologiska sjúkra húsinum og ístaðin byggja sansalig sjúkrahús, sigur Lars Heslet. Vinna tað aftur Politikkararnir hava tikið væl ímóti nýggju hugsanini um sjúkrahúsini. Ein teirra er Ulla Astman, ið er forkvinna í Danske Regioners Sundhedsudvalg. Í Kristeligt Dagblad heilsar hon nýggju ætlanini væl- komnari: – Hetta er ein týðandi partur í planleggingini fyri tey nýggju sjúkrahúsini, tí vit vita, at ljós, luft, útsýni og litaval hava stóran týdn- ing fyri innleggingina og væl veruna hjá tí sjúka – eisini fyri starvsfólkið. – Fíggjarstøðan skapar sjálvandi sínar avmarkingar, men vit vilja fara so langt sum tilber, tí vit vita, at ein kann forvinna tað aftur við færri seingjardøgum og færri sjúkradøgum hjá starvs fólkunum. Byggingin av nýggja universitetssjúkrahúsinum í Århus er longu byrjað, og her hevur ein roynt at fylgja teirri nýggjastu granskingini innan arkitektur og inn- rætting. Ein byggir her m.a. einastovur við dagsljósi, góðum luftskifti, akustikki og plássi. Og ein væntar at hetta fer at síggjast positivt aftur í rakstrarút reiðsl un- um. – Arkitekturur er í mínum høvdi ikki bert ein spurn- ingur um úttrykk ella útsjónd, men eisini um dis- po nering, plasering og inn- rætting. Og fíggjarliga er hetta heldur ikki kostnað ar- miklari enn vanlig bygg ing. – Tað eru gjørdar nógvar kanningar sum vísa, at um ein ger skilagóðar íløgur at byrja við, so forvinna tær seg innaftur, sigur Claus Thomsen, læknastjóri í Århus. P.O. Box 3051 · Nóatún 1 FO-110 Tórshavn Faroe Islands Tel +298 35 39 00 hav@hav.fo www.hav.fo Førleikakrøv • Mininum vinnubræv sum maskinistur á 1. stigi • Heilsuprógv • Prógv í nýtslu av bjargingarútgerð • Roykkavari • Góðan røkjuskap • Arbeiða sjálvstøðugt og hava lætt við at samstarva Setanartreytir Setanartreytir verða sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Maskinmeistarafelagið. Umsóknir Umsóknir við avriti av prógvum og møguligum ummælum skulu sendast til: Havstovan Nóatún 1 P.O. Box 3051 FO-110 Tórshavn og skulu vera Havstovuni í hendi í seinasta lagi 25. januar 2010. Nærri upplýsingar um starvið kann fáast við at venda sær til Erling í Liða, reiðara, á tlf. 35 39 00 ella e-post: erlingl@hav.fo Havstovan søkir eftir maskinmeistara Søkt verður eftir einum maskinmeistara til Magnus Heinason at byrja 1. mars 2010. Lýsing av Magnus Heinason R/S Magnus Heinason Tórshavn, TN 407, OW 2252, bygdur í Tomrefjord, Noreg í 1978 Skipaslag: Havrannsóknarskip Klassi: DNV*1A1, ICE-C Longd (LOA): 44,50 m Breidd: 9,52 m Djúpd: 7,15 m BRT: 669 Høvuðsmotorur: 1800 HK M.A.K. Ravmagn: 3x380/220 V AC. 2xMTU, 288 KVA, 1500 rpm. Útgerð: Botn- og flótitrol Ekkolodd, EK-500 Asdic Plankton net CTD við rosettu, fluorometri og ADCP GPS og DGPS Arpa-radara Satelittsamband Arkitekturur skal lekja á framtíðar sjúkrahúsum Ríkissjúkrahúsið í Keypmannahavn er bygt eftir gamlari fyrimynd. Nú verða onnur stig tikin í nýggju sjúkrahúsunum, sum byggjast skulu komandi árini. Alt skal verða til gagns fyri viðgerðina