fríggjadagur 29. januar 2010síða 10

10 tíðindi Nr. 20 - 29. januar 2010 Hýsa Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Formaðurin í Føroya Rá­­ fiskakeyparafelag heldur ikki, at spurningurin um hýsu, sum bretskar handils­ ketur boykotta, er heilt so einfaldur, sum hann verður gjørdur til. ­ Tað er ikki rætt, at vit slett ikki kunnu selja virk­ aða hýsu í Bretlandi, men tað er rætt, at føroyskir framleiðarar hava havt trup­ ulleikar við hýsuni. Tað er eisini rætt, at bretskar hand­ ilsketur ikki so fegnar vilja hava virkaða hýsu undan Føroyum í sínum vøruút­ boði, tí tær vilja ikki koma í ringt ljós millum síni við­ skiftafólk. Símun P. Jacobsen vísir á­, at tá­ almennu hagtølini vísa, hvussu lítil hýsuveiðan var undir Føroyum í fjør, siga hesi rá­ðgevum hjá­ handilsketunum, at hýsu­ stovnurin er illa fyri. ­ Hetta hevur havt sína á­virkan á­ teirra hugburð móti virkaðari hýsu undan Føroyum. Smáar nøgdir Formaðurin í Rá­fiskakeyp­ arafelagnum vísir á­, at ein annar stórur trupulleiki við hýsuni er, at nøgdirnar eru so smá­ar, at tað ber illa til hjá­ nøkrum framleiðara at leggja seg eftir virkaðum hýsuvørum. ­ Stórir keyparar kunnu soleiðis heldur ikki vænta, at teir kunnu fá­a eina støð­ uga levering úr Føroyum, leggur hann aftrat. Símun P. Jacobsen tekur ikki dagar ímillum, hvat er rætt, og hvat er skeivt – at selja óvirkaða hýsu í mun til virkaða hýsu, tí hetta er ikki hansara uppgá­va sum formaður í Rá­fiskakeypara­ felagnum. ­ Viðhvørt eru prísirnir so góðir á­ feskum heilum fiski, at framleiðsluvinnan megnar ikki kappingina, og hetta kann snúgva seg um ymisk fiskasløg – og ikki bara hýsu. Hann heldur, at tað er gott fyri dynamikkin í eini vinnu, at keyparar eru, sum kunnu selja fiskin heilan av landinum, eins og keyparar eru, sum vilja virka fiskin til útflutnings. ­ Tosa vit um arbeiðsskap­ andi virksemi, leggur fram­ leiðsla av okkara tilfeingi sjá­lvandi meiri eftir seg enn útflutningur av feskum heilum fiski. Ikki grenja Símun P. Jacobsen er ikki so samdur í, at prísirnir á­ hýsu, sum er veidd undir Føroyum, eru ov lá­gir. ­ Tá­ fiskimenn og reiðarar selja hýsu fyri rímiliga góð­ an prís til útflutnings á­ bretska feskfiskamarknað­ in, mugu teir eisini rokna við, at prísirnir onkuntíð kava. Feskfiskamarknaður­ in hongur neyvt saman við útboði og eftirspurningi, og tí verður ofta talan um yoyo­prísir á­ hesum markn­ aði. Hann vísir á­, at prísirnir á­ føroyskari hýsu á­ føroyska marknaðinum generelt hava verið hægri enn prísirnir, sum eitt nú íslendingar og norðmenn hava fingið fyri sína hýsu. ­ At so onkur skip gera góðar feskfiskasølur í Bret­ landi, er nakað, sum altíð hevur verið. Soleiðis er tað bara, tá­ tú selir feskan fisk á­ marknaðinum. Tað kann ganga væl, og tað kann ganga minni væl, leggur Símun P. Jacobsen aftrat. Formaðurin í Rá­fiska­ keyparafelagnum heldur, at tað kanska hevði verið eitt hugskot, um okkurt virki hevði gjørt avtalu við línu­ skip um leveransu av hýsu. ­ Tá­ kundi tú gjørt eina roynd at bygd upp eina framleiðslu og soleiðis eisini ein marknað í útland­ inum fyri hesi vøru, sigur Símun P. Jacobsen. Einki svar Aftur í morgun kom ólag á­ í Løgtinginum, tá­ ið landsstýrisfólk skuldu svara spurningum frá­ løgtingslimum. Fyri jól á­talaði løgtingsformaðurin harðliga, at landssýrisfólk ikki vóru møtt í Løgtinginum á­ einum fundi, tá­ ið spurningar vóru á­ skrá­nni. Aftur í morgun vóru ófrá­boðaðir spurningar á­ skrá­nni, men aftur hesuferð knípti tað hjá­ landsstýrisfólkum at møta upp. Johan Dahl og Jóannes Eidesgaard høvdu boðað formansskapinum frá­, at teimum barst frá­ at møta og Rósa Samuelsen hevði boðað frá­, at hon stóð føst í ferðsluni og varð ov sein. Á løgtingsfundinum í morgun var ein tími settur av til spurningar frá­ løgtingslimum til landsstýrisfólk. Hesuferð fekk sjá­lvstýrisflokkurin fyrsta spurningin og hetta høvi brúkti Ká­ri P. Højgaard til at spyrja Aksel V. Johannesen um heilsutrygd og ognirnar hjá­ sjúkrakassanum. Men tað nyttaði lítið, tí tí eisini landsstýrismaðurin í heilsumá­lum varð ov seinur á­ Løgtingsfundin og sostatt fekk løgtingsmaðurin onki svar. Hetta á­talaði Ká­ri P. Højgaard, tí hann helt, at landsstýrisfólk skuldi hava skyldu at møta, tá­ ið spurningar vóru á­ skrá­nni. Seinast ófrá­boðaðir spurningar vóru á­ skrá­nni, var tíðin farin, á­ðrenn Sjá­lvstýrisflokkurin slapp framat, so heldur ikki tá­ fekk hann høvi at seta ein spurning, hann hevði ætlað sær Spurningurin um hýsu ikki so einfaldur Formaðurin í Ráfiskakeyparafelagnum heldur ikki, at prísirnir á hýsu á fiskamarknaðinum í Føroyum hava verið so lágir, sum onkur vil vera við - At føroysk hýsuframleiðsla verður boykottað á bretska marknaðinum, er ikki allur sannleikin, sigur Símun P. Jacobsen - Tilsamans 5.000 tons av hýsu vórðu veidd undir Føroyum í fjør, og tá feskfiskaútflytararnir hava fingið sítt, er lítið eftir til virkingar á landi. Hetta er ein lutfalsliga lítil nøgd at byggja nakra framleiðslu og leverandu á, sigur formaðurin í Føroya Ráfiskakeyparafelag, Símun P. Jacobsen