mánadagur 1. februar 2010síða 5

5 tíðindi Nr. 21 - 1. februar 2010 Sum fólkatingsmaður er Edmund Joensen limur í tingbólkinum hjá Visntra, sum nú hevur valt hann til fastan lim í Norður­ landaráðnum Politikkur Árni Joensen arni@sosialurin.fo Eftir reglunum hjá Norð­ur­ landaráð­num eiga Føroyar tveir fastar limir í ráð­num, og hetta valskeið­ið­ hevur Løgtingið­ valt Katrin Dahl Jacobsen úr Javnað­arflokk­ inum og Jenis av Rana úr Mið­flokkinum sum fastar limir. Eykalimir teirra eru Andreas Petersen og Karsten Hansen. Føroyskir og grønlendskir fólkatingslimir hava ofta verið­ eykalimir hjá donskum norð­urlandaráð­slimum, og í løtuni eru Høgni Hoydal og Sofia Rossen varalimir. Men nú sita tríggir før­ oyingar sum fastir limir í Norð­urlandaráð­num. Dan­ ski flokkurin Vinstri hevur gjørt av, at Edmund Joensen skal hava ein av teimum fýra sessunum í ráð­num, sum flokkurin hevur rætt til. Edmund Joensen ásann­ ar, at støð­an er eitt sindur óvanlig, men hann dugir ikki at síggja nakran trupul­ leika í, at hann sum føroysk­ ur fólkatingsmað­ur umboð­­ ar Fólkatingið­ í Norð­ur­ landaráð­num. Tað­ er ikki altíð­, at Før­ oyar og Danmark draga eina línu í norð­urlendskum høpi, men tað­ heldur Ed­ mund Joensen ikki vera nakran trupulleika: – Skuldi tann støð­a íkom­ ið­, so kann eg lata mín vara­ mann úr Vinstra taka sæti fyri meg, sigur hann. Fund við Løkke Í síð­stu viku var Edmund Joensen á fundi við­ Lars Løkke Rasmussen, forsætis­ ráð­harra. Tað­ var forsætis­ ráð­harrin, sum hevð­i boð­­ sent føroyska fólkatings­ manninum. Ørindi hansara vóru at tryggja sær stuð­ul frá sambandsmanninum, sum nú er 90. og tann avger­ andi atkvøð­an hjá stjórnini, eftir at Christian H. Hansen hevur tikið­ seg úr Danska Fólkaflokkinum. Edmund Joensen sigur, at hann og forsætisráð­harrin umrøddu ta nýggju parla­ mentarisku støð­una, men hann vil ikki útgreina, hvørji mál teir tosað­u um. – Eg var í somu støð­u, tá Anders Fogh Rasmussen skipað­i hesa stjórnina. Vit hava eitt forstáilsi fyri, hvussu samstarv okkara er undir hesum umstøð­um, sigur Edmund Joensen. Hann sigur, at hann hevur havt gott samstarv við­ Lars Løkke Rasmussen, og at hendan støð­an er varð­veitt og kanska betrað­ eftir fundin. Edmund Joensen umboðar Fólkatingið í Norðurlandaráðnum Stór heilsukanning Í næstum fáa 230.000 danir eitt spurnarblað­ við­ 52 spurn­ ingum um teirra livivanar og heilsustøð­u. Eitt nú skulu fólk greið­a frá sínum matvanum, rúsdrekkanýtslu og roykingt. Harumframt skulu tey siga, um tey líð­a av strongd, um tey hava trupulleikar við­ vektini, hvussu ofta tey eru hjá lækna, og hvussu teirra familjuvið­urskifti eru. Kanningin er tann fyrsta av sínum slagi, og teir donsku heilsumyndugleikarnir ætla at brúka úrslitið­ sum grundarlag fyri avgerð­um um fyribyrgjandi tiltøk, og hvørjar varandi sjúkur heilsuverkið­ skal brynja seg til, skrivar DR. Stríð um vápnahandil Í Kina eru myndugleikarnir í øð­ini um, at USA hevur játtað­ at selja Taiwan nútímans vápn so sum rakettir og tyrlur. Stjórnin í Beijing hevur gjørt greitt, at handilin fær avleið­ingar fyri við­urskiftini millum tey bæð­i londini. Hvørki Kina ella USA við­urkenna Taiwan sum sjálvstøð­ugt ríki, og Kina sigur, at amerikanska avgerð­in at selja Taiwan vápn er at bera brenni á bálið­, sum tikið­ verð­ur til. Uttanríkisráð­ið­ í Washingon sigur harafturímóti, at handilin fer at bøta um ta hernað­arligu javnvágina í økinum. Lars Løkke Rasmussen og Edmund Joensen umrøddu ta nýggju støðuna í Fólkatinginum, nú føroyski tinglimurin er avgerandi atkvøðan Á tingfundinum mikudagin fer Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður, at seta Aksel Johannesen, landsstýrismanni, ein fyrispurning um tannlæknatrotið í Føroyum Politikkur Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo ­ Metir landsstýrismað­urin, at talið­ av tannlæknum í Føroyum er nóg høgt, fyri at nøkta tørvin á tannrøktini, og um ikki, hevur politiski myndugleikin so tikið­ nøk­ ur stig, fyri at nøkta tørvin? Hetta er ein av spurning­ unum, sum Helgi Abraham­ sen, løgtingsmað­ur, fer at seta Aksel Johannesen, landsstýrismanni, sum skal svara á tingfundinum mikudagin. Helgi Abrahamsen vísir á, at í fleiri ár hava nógvir føroyingar havt trupult við­ at sleppa framat til tann­ læknavið­gerð­. Vanliga verð­ur sagt, at vit eiga at hava ein tannlækna fyri hvørjar 1000 íbúgvar, um við­gerð­artørvurin skal nøktast, men longu fyri fimm árum síð­ani var talið­ av tannlæknum í Føroyum komið­ nið­ur á 40, og av teimum var helmingurin oman fyri 55 ár. Sagt var tá, at bert fimm føroyingar lósu til tannlækna, og at trupult var hjá teimum, sum ikki vóru í sjúklingaskip­ anini, at fáa nakra við­gerð­, sigur Helgi Abrahamsen. Hann vísir á, at Tann­ læknafelagið­ gjørdi eitt átak, har roynt var at fáa ungar føroyingar at lesa til tannlækna, og táverandi landsstýrismað­ur í heilsu­ málum segð­i, í sambandi við­ ein fyrispurning í løg­ tinginum í apríl 2005, at hann fylgdi við­ á hesum økinum, og um átakið­ ikki broytti støð­una, so mátti politiski myndugleikin, saman við­ Føroya Tann­ læknafelag seta onnur tiltøk í verk. Nú fimm ár eru lið­in, og tannlæknatrotið­ framvegis er ein trupulleiki, setir Helgi Abarahamsen, lands­ stýrismanninum. Helgi spyr um tannlæknatrot