mikudagur 10. februar 2010síða 9

9 tíðindi Nr. 28 - 10. februar 2010 Helena Dam á Neystabø, lands­ styris kvinna ætlar sær ikki at broyta hjúnar bandslógina og kunngerðina, sum heimi lar prestum at siga nei til at gifta frá­ skild fólk Fólkakirkjan Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Tað eru tey, sum siga, at lands stýriskvinnan í kirkju­ málum kann loysa trupul­ leikan við, at summir prest­ ar ikki vilja bíga fráskyld fólk aftur. Hon kann bara broyta lógina og kunn gerð­ ina, og so er tað liðugt, hal­ da fólk. Men so einfalkt er tað ikki, heldur Helena Dam á Neyst abø. Øðrv ísi hevði verið, um hetta var eitt vanligt polit­ iskt mál, men kirkjan er nak að annað, tí hon er ein ser ligur stovnum við sínum reglum og siðvenjum, sigur hon. − Tað er mín fatan, at prest ur skal endurspegla ta fatan, sum kirkjuliðið hev­ ur, og sum eg havi skilt, er tað ein lítil partur av kirkju­ liðinum, sum heldur, at frá­ skyld ikki skulu kunna vígast aftur. Prestarnir, sum hava hesa áskoðan, eru held ur ikki so nógvir, sigur Helena Dam á Neystabø. Kirkja má taka støðu − Hon heldur stundina vera komna til, at tað kemur eitt orðaskifti í gongd, um áskoð an in hjá teimum prest unum er sambærlig við tað, sum kirkjan vil hava. Vit mugu hava fram grund gev ingarnar eru fyri at siga nei, og ikki bara vísa til skriftstøð, tí tey kunnu brúk ast bæði til at argu­ mentera fyri og ímóti. Sum­ m i vísa til, skriftstøð, sum forbjóða, at fráskyld fólk verða vígd aftur, men tað finn ast eisini orð um at góð taka ein hvønn syndara. − Vit mugu vita. Hvat er rætt og rímiligt. Tolsemi skal til, og tolsemi má ganga báðar vegir, sigur Hele na Dam á Neystabø. − Hon heldur annars, at kirkj an eins og samfelalagið sum heild eigur at flyta seg, hvat viðvíkur siðvenju og mora li. − Helena Dam á Neysta­ bø heldur, at uppi í orða­ skiftinum hanga spurningar sum diskriminasjón a la 266b, mannarættindi, ræt t­ ar trygd og tolsemi. − Tað orðaskiftið má før­ ast innan fyri kirkjuna, tí vit kunnu ikki broyta lógir, sum stríða við tað, sum kirkj an sjálv vil, sigur Helena Dam á Neystabø. Kirkjan má skifta orð um uppafturgiftu Íleggjaraáhugin økist Danir brúka í vaksandi mun sparipengarnar í íløgusamtøkunum, sum í januar upplivdu størstu innskotini í fýra ár. Tað eru serliga privatir íleggjarar, sum hava gjørt íløgur fyri nærum átta milliardir krónur í samtøkunum. Økingin er harvið komin upp á 50 milliónir krónur seinastu tíggju mánaðirnar. Sambært virðisbrævamiðstøðini VP Securities eiga umleið 835.ooo danir nú íleggingarbrøv, og í januar gekk tað best hjá íleggingarsamtøkum, sum handlaðu við donskum, eystureuropeiskum og japanskum virðisbrøvum, skrivar boersen.dk. Noreg missir upp á SAS Síðani SAS­partabrøvini vóru mest verd í 2007, hevur norski statuin upplivað eitt kurstap á 99%, svarandi til 3,3 milliardir norskar krónur. Greinarar vænta, at partabrævaemissiónin í 2009 ikki verður seinastu ferð norski staturin spýtir pengar í kreppurakta flogfelagið. Í juni 2001 átti Noregi partabrøv í SAS til eitt virði av tveimum milliardum norskum krónum, og í 2007 var upphæddin vaksin til 3,4 milliardir, men eftir fíggjarkreppuna er virðið minkað niður í bert 56 milliónir norskar krónur. Tað svarar til ein miss á 3,3 milliardir norskar krónur ella 99%, skrivar boersen.dk. Um ein prestur ikki vil ella kann víga frá skyld fólk, hevur hann skyldu til at finna ein annan prest, sum kann taka ábrygd av vígsluni. Hesi boð eru júst komin frá Jógva ni Fríðrikssyni, bispi Fólkakirkjan Randi Jacobsen randi@sosialurin.fo Nú orðaskifti hevur tikið seg upp um, at nakrir prest­ ar siga nei til at víga frá­ skyld aftur, hevur Jógvan Fríðriks son, bispur, kunn­ gjørt greiðar reglur fyri, hvus su mannagongdin skal vera í slíkum førum. Vil ein prestur ikki víga eitt par, áliggur tað hesum presti num at finna ein ann­ an prest, sum kann taka ábyrgd ina av vígsluni. Ein annar máti er, at noktandi prest ur in sjálvur setir seg í sam band við bisp ella dóm­ próst, sum so taka ábrygd­ ina av vígsluni. − Grundarlagið undir hes um er, at Fólkakirkjan vís ir ongum frá sær. Øll fólk hava krav upp á tæn­ astur sum vígslu, og tað skal ikki henda, at nakar kem ur aftur sum av torv­ heið um frá einum presti ella eini kirkjuskrivstovu eftir at hava biðið um at verða vígd. Tí hava eg niðurf elt hasar reglurnar, sum siga, at í sísta enda stan di eg við ábyrgdini, sig­ ur Jógvan Fríðriksson. Eitt prinsippmál − Hann heldur ikki trupul­ leikan í tí praktiska vera so stóran, men hetta er eitt týdn ingarmikið prinsipp­ mál og eitt álvarsmál. So nógv eru tey ikki, sum verða vígd meira enn eina ferð, og tey flestu, sum gift­ ast aðru ferð, giftast í still­ um í einum prestagarði. − Jógvan Fríðrikkon veit ikki um nakað par, sum hevði biðið um at verða gift, ikki hevur fingiuð yns­ ki sítt eftirlíkað. − Mær kunnugt eru allar vígsl ur avgreiddar væl og virði l iga, sigur hann. − Bispur viðgongur tó, at teir prestarnir, sum fegnir gif ta fráskild, fáa enakað meira at gera enn hinir. Tað veit hann av egnum roynd­ um, tí hann hevur upplivað at yvirtikið vígslur frá øðr­ um prestum. Einki nýttr − Jógvan Fríðrikkson held­ ur tað ikki vera eitt nýtt rák, at summir prestar ikkiu vilja gifta fráskyld uppaftur. Tal ið av prestum við tí á skoða nini hevur elingi verið tað sama, og nú presta størvini eru økt í tali, er tað heldur ein minni part ur, sum noktar at víga frá skyld. − Annars er mín støða, at tað er einki sum eitur at víga fráskyld. Tey, sum eru frá skyld, eru ikki gift long­ ur. So einfalt er tað í míni verð, sigur Jógvan Fríðrik s­ son. − Hann nevnir eisini, at eitt týðandi mál hjá kirkjuni er at vísa tolsemi. − Tolsemi eigur eisini at verða víst teimum prestum, sum hava ilt við at svølgja tað við at vída fráskyld. Øll skulu vit kunna vera í kirkju ni. Eingir prestar eru eins. Ein dugir betur eitt, og ein annar eitt annað. Ein prest ur, sum ikki vil víga frá skyld, kann hava aðrar dygd ir. Vit eiga at finna sam an í eina fullkomna heild, sigur Jógvan Fríðriks­ son. Kirkjan vísir ongum frá sær Jógvan Fríðriksson heldur, at kirkjan eigur at kunna hýsa prestum við ymiskum áskoðanum