hósdagur 11. februar 2010síða 11

11 tíðindi Nr. 29 - 11. februar 2010 180 deyð í skalvalopum Í minsta lagi 180 fólk eru deyð í skalvalopum í Hindukush-fjøllunum norðan fyri afghanska høvuðsstaðin Kabul. Skalvalopini komu eftir herviligt kavaveður mánadagion og týsdagin, og myndugleikarnir siga, at talan er um ta ringastu náttúruvanlukkuna í landsins søgu. Heilsumálaráðharrin, Suraya Dalil, sigur, at umframt tey mongu deyðu hava 135 fólk fingið skaða. Skalvalopini tóku fleiri bilar og bussar av vegunum og stongdu báðar munnarnar á einum 2,6 kilometrar longum tunli. Hermenn og tyrlur hjá NATO-deildunum eru við í bjargingararbeiðinum. Atfinnari í fongsul Í síðsta mánaði varð tann 54 ára gamli kinesarin Liu Xiaobo dømdur 11 ára fongsulsrevsing fyri undirgravandi virksemi, tí hann skrivaði eina fráboðan, har hann mælti til politiskar nýskipanir í Kina. USA og ES fordømdu dómin og kravdu, at Li Xiaobo skuldi latast leysur, men nú hevur kinesiska stjórnin staðfest dómin. Amerikanski sendiharrin í Beijing, Jon Huntsman, sigur við Reuters, at dómurin er ein staðfesting av, at tann kinesiska leiðslan forfylgir teimum, sum tora at siga sína politisku hugsan. Liu Xiaobo var ein av undangongumonnunum í studentauppreistrinum á Himmalska Friðartorginum í 1989. Góð ráð frá pápa- num Fyri 17 árum síðani var pápi Gunvá, Jógv­ an við Keldu, borgar­ stjóri í eini samgongu, sum hevði júst sama ar beiðssetning. Sjálv sig ur Gunvá í dag, at tað heilt víst er ein fyri munur hjá sær, at hon hevur ein persón, sum hon kann sparra við um støðuna hjá kommu ni í dag Kommunur Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Tá kreppan av álvara rakti land ið – og harvið eisini komm unurnar – fyrst í 90’unum, var støðan í Klaks vík ikki heilt ólík henni, sum var galdandi við ársbyrjan í 2009. Ta ferðina æt borgar- stjórin Jógvan við Keldu, og fremsta uppgávan hjá tá sit an di býráð var at fre m- ja stórar sparingar. Ein æt lan sum eisini eydnaðist, og sum viðførdi, at komm- un an seinna partin av 90’unum uppspardi stórt gjal d føri. Í dag er tað dóttirin, Gun vá, sum situr við stýris vølin, og hon sigur, at tað avgjørt hevur verið ein góð ur stuðul hjá henni, at páp in á sinni hevði mest sum somu uppgávu. - Sjálvandi tosa vit nógv sam an, og tað hevur verið sera gott hjá mær, at eg á tann hátt havi havt ein per- són, sum eg havi 100% álit á, at sparra við. Og bara tað í sjálvum sær ger eisini, at tað hevur verið lættari hjá mær at sita í sessinum, tá stórar sparingar hava verið á skránni, sigur Gunvá við Keldu. Kreppan í Klaksvík var somikið væl mark naðarførd, at allar kreftir vórðu savn aðar um at fáa fíggja rætlanina aftur á beint. Eitt arbeiði, sum longu nú hevur givið úrslit Kommunur Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Frá at vera mest sum koll- sigld fríggjarliga hevur Klaks víkar kommuna upp á eitt ár vent gongdini, so - leið is at 2009 gav eitt gjald- føri s avlop. Enn er roknskapurin hjá kommununi ikki endaliga grann skoðaður, men Gunvá við Keldu, borgarstjóri, vátt ar, at talan er um huga- ligan lesna. - Eingin var í iva um, at búskaparliga støðan var heilt alvorlig, tá vit tóku við eftir seinasta kommu- nu val. Kreppan her í Klaks- vík kom somikið harðliga, at hon varð ógvuliga væl marknaðarførd, ogt tí var eing in í iva um, at tungar avgerðir máttu takast. - Nakrar av hesum vóru longu tiknar, áðrenn nýggja bý ráðið tók við, men vit valdu alt fyri eitt at fara und ir eina endurskoða fígg- jar ætlan. Úrslitið av hes um arbeiði var, at 12 millión ir vórðu spardar í rakst ri og íløgum, og hetta sa m an við einum skáa í av drátt unum gjørdi, at vit megn aðu at svara hvørjum sítt. Hvørji øki vórðu serliga rakt av sparingum? - Tað var allastaðni. Sjálv andi var meira rumbul um onkrar avgerðir enn aðr ar. Men hvør tann einasti stovnsleiðari í komm un uni hevur verið ígjøg num raksturin við spar ing um fyri eyga. Og hóast tað kann vera tungt at fara ígjøgnum slíkar upp- gáv ur, so er tað eisini sunt á sín hátt, sigur Gunvá við Keldu. Í býráðnum, sum nú situr, eru sjey av 11 limum nýggir í býráðshøpi. Onkur vildi kans ka hildið, at vantandi roynd irnar vildu verið ein van si, tá tungu tøkini skul- du takast, men tað heldur Gunvá við Keldu ikki sjálv. - Tað vendir sjálvandi báð ar vegir, tí sjálvandi eru roynd ar kreftir eisini týdn- ing ar miklar. Hinvegin hev- ur hetta eisini givið okkum møguleika at hyggja upp á tingini við meira óspiltum eygum, og tað kann eisini hava sínar fyrimunir, sigur borgarstjórin. Rumbul hevur verið um nakr ar av avgerðum tykk- ara. Hvussu hevur tað verið at sitið í brennideplinum, tá hesar eru tiknar? - Tað hevur sjálvandi ikki altíð verið líka lætt. Men eg má samstundis siga, at vit hava møtt eini ótrúliga stór- ari tolerancu og forstáilsi frá bæði starvsfólkum og borgarum í kommununi. Á tann hátt hevur tann mark- nað ar føring, sum okkara krep pa fekk, kanska hjálpt okku m í tilgongdini. Fara ikki á flog Úrslitið av sparingunum er í dag, at Klaksvíkar Komm- u na í 2009 hevði eitt gjald- førisavlop. Ætlaðu spar ing- ar nar hava so at siga staðið mát, og inntøkurnar hjá kommun uni kvinkaðu nak- að uppeftir, sum árið leið. - Vit vórðu jú rakt ógvu- liga hart í einum koyri, og arbeiðsloysistølini sóu alt ann að enn hugalig út. Í 2009 hava vit upplivað, at sama arbeiðsloysi hevur rakt onnur øki í landinum, me ð an tað hjá okkum spaku liga er kvinkað hin- veg in aftur. Inntøkur okkara vórðu mettar at vera 118 millión ir í fjør, men tær end aðu á 124, og tað er av gjørt eitt slag av herðaklappi, sum ger, at tað nú er eitt sindur hugaligari hjá okkum at halda áfram, sigur Gunvá, sum tó ikki vil leypa uppfrá í ovfarakæti. - Tað ræður um at halda bæði beinini væl og virði- liga á jørðini. Enn eru vit ikki komin undir eina álík- n ing í skuld, og tað er av gjørt fyrsta málið. - Og tað verður avgjørt ikki lættari at stýra aftaná tað. Sjálvandi kunnu fólk tosa um, at tað var ov illa stýrt í teimum góðu tíð- unum. Men tað er fyrst og fremst í hesum, at tað er týdn ing armikið at hava rygg til at standa ímóti, tá fólk vilja brúka pengar her og har. Í so máta er tað bara fyrsta stóra avbjóðingin, sum vit nú hava klárað, sig- u r Gunvá við Keldu. Klaksvík gevur nú yvirskot Allar ávaringarlampur blunkaðu reytt, og tað gjørdi tað kanska lættari at hvessa spariknívin, heldur Gunvá við Keldu, borgarstjóri í Klaksvík