mánadagur 1. mars 2010síða 14

14 Nr. 41 - 1. mars 2010 viðmerkingar Stýrissamtykt viðvíkjandi uppskotum um kommu nala umskipan. Hóast einstøku komm unu­ stýrini ikki endaliga hava viðgjørt uppskotið um kommununala umskipan, so hevur stýrið fyri Komm­ unusamskipan Føroya í fleiri umførum við stórum áhuga viðgjørt álitið. KSF hevur í skrivið til landsstýrið hin 6. novemb er 2009 áður boðað frá, at • umskipanin ikki eigur at verða sett í verk fyrr enn 1. januar 2013 • tíðarætlan fyri umskipanina eigur sum skjótast at verða samtykt av løgtinginum soleiðis, at talan er um skipaða heildartilgongd • løgtingssamtyktin er prin­ sippiel politisk avgerð um høvuðs tætt irnar í umskipanini soleiðis, at landsstýrið og kommunurnar greitt vita, ­ hvørjar uppgávur skulu leggjast til kommunurnar, ­ hvussu hesar skulu fíggjast, og ­ hvussu kommunali bygnaðurin skal skipast Á fundi 15. februar 2010 hevur stýrið fyri KSF harumframt samtykt: • at avgerðarrætturin eigur at fylgja við málsøkinum – bæði tann fíggjarliga og fyrisitingarligi ­ lógarverkið eigur tí at virða kommunala sjálvræðið soleiðis, at lógarkravd tilboð og rættindi borgarans kunnu skipast og til lagast eftir stað bundna tørvinum og umstøð unum ­ kommunurnar eiga framhaldandi at varð veita rættin til sjálvar at áseta egið skattastig og inn­ tøkugrundarlag annars, eitt nú í mun til brúkara­ gjøld ­ kommunurnar eiga framhaldandi sjálvar at áseta sítt egna rakstrar­ og íløgustøði • at skipað tilgongd bein­ anvegin verður sett í gongd til tess at leggja fólkaskúlan og eldra røktarøkið til kommun urnar at fyrisita ­ børn og ung 0­18 ár ­ kommunurnar fáa betri skipað saman hang og heildartilboð fyri øll børn og ung innan dagstovnar, fólkaskúla, frítíðars kúla, musikk­ undir vísing, frítíðar­ virksemi v.m. eins og barna vernd ­ fólkaskúlin er longu skipaður í rímiliga fastar lógarkarmar ­ metti útreiðslutørvurin komandi 10 árini skal gerast við støði í ver andi virksemi og ætl aðum menningar átøk um ella broytingum, ið kommun­ urnar skulu gjalda ­ støða eigur at verða tikin til, hvørjir inni haldsligir partar av fólkaskúla­ økinum ítøki liga verða lagdir til kommunurnar, her undir eitt nú hvussu verður við sernáms­ frøðiligi økinum, sum møguliga kann skipast við landsfevnandi felagskommunalum samstarvi • eldrarøkt ­ neyðugir lógarkarmar fyri eldrarøktarøkið sum heild skulu gerast sum skjótast ­ grundarlag at byggja út fjølbroytt og fjøltáttað búpláss og røktartænastutilboð skal fáast til vega ­ metti útreiðslutørvurin komandi 10 árini skal gerast við støði í verandi virksemi og ætlaðum menningar átøkum ella broyting um, ið komm­ unurnar skulu gjalda ­ støða eigur at verða tikin til innihaldslig markamót við heilsuverkið o.a. ­ onnur málsøkið, sum kunnu leggjast til kommunurnar, eiga eisini at verða tikin við í tilgongdina • at afturberingarskipanin, sum skotin verður upp í álitinum, eigur at verða skipað so skjótt, at fyrsta stóra økið verður lagt til kommunurnar ­ afturberingarskipanin er solidarisk fyri allar kommunur ­ afturberingarskipanin javnar stóran part av teimum ójavnum, sum eru í skatta inn tøku­ grundarlagnum ­ afturberingarskipanin er tí fortreyt fyri samlaðu kommunalu fíggingini framyvir ­ afturberingarskipanin kann fíggja uml. 250 mió kr. • at skattabýtið millum land og kommunur av lønar­ skattinum eftir verandi progressiviteti eigur at verða broytt til tess at fíggja lógar bund nar uppgávur, sum verða lagdar til kommunurnar, men sum ikki kunnu fíggjast við aftur bering ar skipanini ­ til ber at broyta skattabýtið 7% ella uml. 450 mió kr. • at blokkstuðulsskipan úr landskassanum eigur ikki at verða skipað ­ blokkstuðulsskipan brýtur grundleggjandi við fíggjarliga avgerðarrættin • at fíggjarlig serskipan skal gerast fyri Sand oyarøkið, so at økið framhaldandi kann verða sjálvstøðug kommunal eind • at fíggjarlig serskipan skal gerast fyri tær kommunur, sum røkja lógarbundnar uppgávur á útoyggj • at skipað verður mill um­ kommunal javn ingar skipan, ið fevnir bæði um inn­ tøkujavning og útreiðslu­ javning ­ skipanin eigur at vera einføld og gjøgnum­ skygd ­ skipanin má ikki at darva framburði og vøkstri ­ skipanin eigur í fyrsta lagi at verða sett í verk, tá ið • kommunali bygnaðurin er komin uppá pláss • fyrsta stóra málsøkið er lagt til kommunurnar • afturberingarskipanin er sett í verk • at øll umskipanar til gongdin eigur at verða gjørd í neyvum sam starvi og samráðing millum land og komm unur ­ tilgongdin og um skipanin skal grund­ festast væl politiskt, so at grund arlagið fyri fyri­ sitingarligu verk set ing ini er greitt Ásannandi, at kommunala umskipanin er stórt politiskt mál, og at full semja neyvan er um allar tættir í um skip­ anini hvørki millum komm­ unur, millum land og kommunur ella í lands stýr­ inum/løgtingin um, fer Komm­ unu sam skipanin framhaldandi av viðgera uppskotið til um ­ skipan á einum so breið um og demokratiskum grundarlagi sum møguligt. Í hesum sambandi savnast allir kommunu stýrislimir í limakomm un unum til ein evnisdag í Klaksvík 26. februar 2010. Á evnisdegnum verða ymsu tættirnir í ætlaðu kommu nalu umskipanini við­ gjørd ir neyvari. Endamálið er at veita grundarlag fyri felags fatan og felags støðutakan í kommununum til um skip anar­ ætlanirnar. Tórshavn 15. februar 2010 Kommunusamskipan Føroya Heðin Mortensen, formaður Tórshavnar kommuna Gunvá við Keldu, næstforkvinna Klaksvíkar kommuna Magnus Rasmussen Runavíkar kommuna Kristin Michelsen Tvøroyrar kommuna Sigurd S. Simonsen Fuglafjarðar kommuna Kirstin Strøm Bech Vágs kommuna Brandur Sandoy Sands kommuna Kommunala umskipanin Bispurin og tær fimm konurnar Peter O. K. Olofson. Missionær, viceforstander på Chuo cha Theologia, Mlimani Sumbawanga, Tanza­ nia. Soleiðis ljóðaði yvirskriftin Eg gjørdist rættiliga kløkk og hugsaði við mær sjálvum, nei, nei, er Jógvan bispur nú farin at taka Bíbliuna so bókstaviliga, at hann er farin at kappast við kong Dávid? Nei, so galið var tað ikki. Eftir skrivinum at døma, er Olofson einki broyttur, síðani hann stríddist ímóti teim kvinnuligu prestunum. Olofson skrivar víðari: »Eg haldi, at vit eiga at hugsa okkum um, og lata Guds Orð avgera. Lata vit ikki Guds Orð avgera fyri okkum, so seta vit okkum í Guds stað, og tá er vandi á ferð«. Jú men er hetta ikki júst tað, ið Olofsen ger: »Vit kunnu framvegis lesa Jesu orð í Bíbliuni: Hvør tann, ið skilst við konu sína og giftist við eini aðrari, drívur hor; og hvør tann, sum giftist við konu, ið skild er frá manninum, drívur hor (Luk. 16,18). Um onkur vil stoyta Jesus frá sær, tí hann sigur hetta, so er tað teirra avgerð og ábyrgd. Eg havi ikki myndugleika til at seta orð Jesusar úr gildi, og eg kenni heldur ikki nakað menniskja, sum hevur tað«. Mær vitandi hevur Jesus einki skrivað. Olofson vísir sjálvur til Lukas, hví sigur hann tá, at tað er Jesus? Um Jesus havi eg bert funnið, at hann skrivaði við fingrinum niður í jørðina, aftaná at hann hevði svarað teimum, ið vildu fella hann við spurningunum um konuna, ið var tikin í hordómi. Svarið, hann gav teimum, var: »Tann av tykkum, sum syndaleysur er, kasti fyrsta steinin á hana«. Johs. Kap 8, v.7­8. Ein vinmaður, ein sera hugnaligur maður, ið dámdi væl at tosa um dagsins mál, tað verði seg úr bløð un­ um ella útvarpinum, hevði eitt orðatak, tá ið hann helt eitthvørt vera heilt burturvið. Tá segði hann stutt og greitt ”Piss og kanel”. Tað kendist løgið, tá ið eg hevði lisið tað, ið Olofson hevði skrivað. Tá hoyrdi eg fyri mær sama orðatakið. Ofta verður víst til Bíbliuna fyri at undirstrika, at tað, sum ein sigur, er satt. Bíblian er skrivað soleiðis, at vit til eina og hvørja tíð kunnu finna eitthvørt, ið vit kunnu brúka ímóti okkara næsta. Ofta verður tikið til Paulus. Har er ikki nógv at finna um javnstøðu, sum annars er høgt í metum í dag. Paulus sigur fleiri ferðir: Eg vildi ynskt, at tit vóru sum eg, tað vil siga ógiftir. Somuleiðis sigur hann, at kona skal tiga í kirkju­ samkomununum. 1.Kor. 14,34­35. Eisini sigur hann: Men eg gevi ikki kvinnu loyvi til at vera lærari ella at taka sær ræði av manninum, men at vera í kvirri. 1.Tim.2,12. Lesa vit Gl. Testamenti er ikki mætari, tá er kvinnan mett sum ein býtisvøra. Sjálvt um vit ikki eru samd við Paulus ella Gl. Testamenti, ber væl til at liva eitt kristiligt lív í sátt og semju. Tórshavn 22. februar 2010 NicoliNa JeNseN Beder Løgtingsformaðurin og for mansskapur tingsins hava viðgjørt kæru tygara, dag fest 23. februar 2010, har tygum boða frá, at tygum á tingfundinum sama dag skuldu vera fram søgumaður í tveimum málum: 1. 1. viðgerð av tingmáli nr. 87/2009: Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Norðurlandaráðnum í 2009 og um frágreið­ ing um virki ráðsins í 2009 2. 1. viðgerð av tingmáli nr. 95/2009: Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Útnorðurráðnum 2009 Kært verður um fram søgu­ viður skifti tingsins í hesum málum, sum vóru nr. 8 og 9 á skránni. Sjey tingmál stóðu á skránni undan hesum mál­ um. Tá færri enn seytjan tingmenn vóru á fundi, vóru hesi mál flutt aftur í røðina, til tingið var mann­ að at viðgera tey, so sum vanligt er. § 69 í tingskipanini ásetur, at tá mál kemur til 1. viðgerð, spyr løgtings­ formaðurin, áðrenn orða­ skiftið byrjar, hvørjir fram­ søgumenn biðja um orðið. Teir fáa tá orðið eftir floksstødd. Løgtingsformaðurin um ­ sat skipanina eftir hesum ásetingum og kunnaði harafturat um, at framyvir skuldu framsøgumenn tekna til beinanvegin, um teir annars skuldu fáa talu­ tíð sum framsøgumenn og fáa orðið eftir floksstødd. Talan var ikki um nakra nýggja skipan, sum tygum siga í kæru tygara, men um eina neyvari handfaring av skipanini, sum formans­ skapurin hevði samtykt, og sum fráboðað var tinginum undan viðgerðini. Farið varð undir máls­ við gerðina av løgtings máli nr. 87/2009, kl. 11.05. Tá eingin framsøgu mað­ ur teknaði til fyri Tjóð veldi 1. ferð, fekk Tjóðveldi onga framsøgurøðu 1. ferð, (20 min.), og tá Tjóðveldi í seinnu umførunum hvørki teknaði til 2. ferð, (10 min.), ella 3. ferð, (5 min.), fekk Tjóðveldi onga fram­ søgurøðu í hesum umfør­ um heldur. Farið varð undir máls­ viðgerðina av løgtingsmáli nr. 95/2009 kl. 13.44, og tá somu viðurskifti tóku seg upp í hesum máli, útihýsti Tjóðveldi seg eisini sjálvt frá hesi viðgerðini. Tað er tí ikki rætt, sum tygum siga, at stórsti flokkur á tingi ikki slapp at flyta fram síni sjónarmið. Talan er ikki um óvan­ liga ódemokratiska fram­ ferð frá tingsins síðu, og heldur ikki fatar for mans­ skapurin seg um nakra juntu, ið stjórnar við dekretum, sum ikki eru fráboðað ella sett í verk í óðum verkum. Talan er tvørturímóti um greiðar umsitingar av tingsins reglum, so sum tær eru ásettar í tingsins skipan. Svar til Tórbjørn Jacobsen, løgtingsmann løgtingsformaður Hergeir NielseN