hósdagur 16. mars 2000síða 7

13 tíðindablaðið sosialurin Nr. 53 - 16. mars 2000 12 tíðindablaðið sosialurin Nr. 53 - 16. mars 2000 um hvør hon er. So mang- an hava vit hoyrt og sæð fjalladun, upphald á fjøll- um, havið ruskut sum ývið høvur, brimið staðið í grasið og hvirlurnar farnar um fjørðin, eins og frekir, dansandi mar- mennlar. Tað, sum vit hava tokkað til, eru vár-, summar-, heyst- og vetr- arløtur, hvar kvirran og ljósið við sínum litum hevur sett dám á. Hetta er natúrligt, men ónatúrligt verður tað, tá ið regn, stormur, kavarok og turk- ur verða so ógvuslig, at tað stendur um lív manga staðir. Hetta stendur bara við og versnar. Ikki at tala um skerpingin, sum hevur verið viða um á Sunnaru hálvu tey seinastu árini. Er hetta orsakað av at ójavnin í natúruni er kom- in av dálking og burtur- kasti? — Eingin ivi um tað. Nú hoyrist eisini um vatnflóð og glopraregn í Afriku, sum ongangtíð fyrr. Stynjar jørðin í sini ómegd, tí megurð er kom- in í? Teir, sum balast á havi- num, vita um alt hetta at siga, tá ið veður og vind- ur vísir sínar tenn. Hetta er okkara umstøður, at fara í bardaga ímóti natúr- uni, fyri at yvirliva her á klettunum. Tað vilja vit, men svárt verður tað, at bardagin verður kanska ein annar, tá ið ójavnin er komin í av órøkt, óskip- aðum loysnum, atomburt- urkasti, sóti - ja av dálk- ing í sjálvum sær, sum elvir til óregluligt veður- lag. Tann fagri, grøni liturin er boðskapurin. Grønt skal tað vera. Skótin er boðberi og boðskapurin er: Farið væl um natúru- na, tað er keldan til lív okkara! Hornorkestrið, sum so trúfast blæsir fyri okkum, tá ið merkisdagar eru í bygdini, ber fram í tón- leikinum í dag grønar, reinar vártónar. 1964 varð heitt á navn- frama listamannin Cha- gall (1887-1985) um at mála hválvið í Paris opr- uni. Hesum eftirlíkaði hann. Chagall brúkar bjartar litir i sínum máln- ingum. Hválvið er eitt meistaraverk. Litirnir eru fyri tað mesta gulir og grønir og umboða kend tónaskøld. Í tí grøna liti- num síggjast Hector Berl- ioz, franskur komponistur (1803- 69) og Richard Wagner, týskur komp- onistur (1813-83). Í tí gula litinum er Tjaikov- skij russiskur kompo- nistur (1840 — 93). Tónleikurin spríkir út úr tí litfagra hválvinum. Hesin farvuríki himmalin ber boð um eina við- kvæma sál, sum livdi fyri listini og dugdi at týða tónleikin í litum, sum kom av pallinum, fór kring rúmið, hevjaði seg upp undir hválvið og_ to sing like a bird without themes or method, segði Chagall, tá ið hválvið var liðugt. Mozart er við í rokanum við gandafloyt- uni. Tann svarti liturin hómast í støðum í hesum hválvi, men javnvág er í. Tónleikur tulkar tað, sum er innast í sálarkrók- unum. Fyri tað kann hann vera einkultur sum lúðra- ljóðið í dag ber boð um. Ja, bert eitt lítið klipp úr tí reyða nevinum er tón- Grækarismessurøðan ár 2000 á Bugnum Góðu skótar, góða horn- orkestur og gott fólk. Teir grønu skótarnir eru grønir. Tjaldrið er hvítt, svart og appelsingult. Einki er so vist sum tað. Litirnir hava alt at siga. Hygg at teimum farvuríku føroysku bygdunum, hvussu livandi tær liggja við sævarstrond og pulka sær við fjøruklettin! Men eg má siga, at tað harmar meg, at tað eru vorðnar so nógvar svartar tekjur í bygdunum kring landið. Tað er ov tungt. Svart er svart. Tað er tann tyngsti liturin, ið til er, so eg fari at heita á tykkum, sum fara at skifta tekju í summar, ikki at skifta til svarta tekju heldur grøna ella reyða ella onkran annan lit, sum lyftir upp í landslagnum. Tá ið tjaldr- ið tekur land, er tað ov tryst hjá tí at skoða tær svørtu tekjurnar. Tey, sum búgva ovaliga í bygdu- num mugu ásannað, at svá er. Nú varð nomið við tann svarta litin. Tjaldrið er eisini svart. Men her er skil í. Tað er javnvág ímillum hvíta, reyða og svarta litin. Soleiðis skal tað eisini vera hjá okkum, tá ið hugsað verður um húsatekjurnar. Vildi eisini ynskt at javnvág var í, tá ið um veður og vind galt. Vandi er altíð í hvørjari vælferð. Vit geva teimum grønu rætt, tá ið tey vísa á, at dálkingin frá Evropa røkkur líka norður í arkt- isku økini. Umstøðurnar hja fólki, sum liva við hesar strendur, gerast verri og verri. Sót frá sótsvørtum verksmiðju- skorsteinum og guvuvatn frá atomdrivnum kraft- verkum fer út í natúruna. Natúran er ikki so, at hon klárar at niðurbróta alt rut og rusk, ið kemur frá hesum pørtum av ídnaði- num. Tí kemur ódámur í og livikorini hjá fólki, ið býr fjart frá okkum , verða skerd av somu or- søk. Skótin er góður við natúruna. Hann fer um dalar og skørð við telti sínum og tekur tað til sín, sum eygað sær. Summar- dagar liggja skótar í leg- um saman við feløgum aðrastaðni frá — úr Før- oyum og øðrum londum við. Bond verða knýtt fyri lívið og træðrir frá hesum døgum minna á, at natúr- an er tað stoltasta, sum okkum er givin. Hon tilevnar teg sum menn- iskja - hon bjóðar tær av. Natúran hevur mangan verið beisk, ótespilig og kravt sítt. Hon vísir okk- leikur fyri okkum. Hesi løg bera grønan gróður við sær. Gandafloytan hjá Mozart rungar undir hválvinum í Paris opruni, lúðraljóðið rungar millum fjøll í Fuglafirði og tað lítla, fitta tjaldursklippið syngur fyri okkum úr vøggu í grøv undir hesum megnar hválvi, sum er kring Fuglafjørð. Jú, grønt skal tað vera, og tað er best! — Men svartar tekjur — nei, tær hevði Chagall málað grønar til javnvág kom í.! Vónandi verður tað so í framtíðini, at tey sum hava mátt og megi til at broyta gongdina við dálk- ingini, fáa góð kor at arbeiða undir og vent hesum ráki til tað betra, so javnvág verður aftur í natúruni. Skótin er trúfastur, og takk skulu tit hava, tit grønu skótar, at tit fyri- skipa hetta hald ár um ár, at taka ímóti tí trúfasta vár- og summargesti okk- ara, tjaldrinum, tað er tykkum til mikla tign og sóma og tøkk fái hornor- kestrið, at tit trúliga ár um ár seta dám á tilveru okk- ara við tónleiki tykkara. Eg ynski tykkum øllum eitt gott vár og gott summar. Frits Johannesen Tá aðalorðaskiftið var í løg- tinginum um framtíðar vinnupolitikkin í Føroyum, luttók eingin andstøðuting- maður í orðaskiftinum, av tí at samgongutingmenn ikki kundu semjast um, hvønn politikk landsstýrið og samgongan hava á hes- um øki. Andstøðan helt tað tí ikki vera rætt, at luttaka í hesum aðalorðaskifti, sum í roynd og veru var ein samgongu- fundur, har langt var ímill- um partarnar. Caragata álitið Grundarlagið hjá landsstýr- ismanninum í vinnumálum fyri einum framtíðar vinn- upolitikki í Føroyum kenna vit øll. Tað var hann, sum fekk Caragata álitið skrivað, og hann hevur ongantíð dult fyri, at hann av heilum huga gongur inn fyri tí, sum hetta álit sigur. Ørvísi er við Tjóðveldis- flokkinum, hvørs framsøg- umaður hevði hug til at traðka Caragata álitið undir fótum. Sjálvt tey brotini, sum landsstýrismaðurin hevði valt burturúr, fyri at tekkjast sínum samgongu- felagum, vórðu ruddaði av borðinum. Undir slíkum umstøðum, verður tað trupult hjá and- støðuni at luttaka í einum aðalorðaskifti um politikkin hjá landsstýrinum og sam- gonguni. Karráð liberalisma Caragata álitið má sigast at umboða ta sonevndu kar- ráðu liberalismuna. Allar al- mennar ognir skulu seljast, og so at siga eingi krøv verða sett til keyparan, ann- að enn tað, at hann skal eiga pening at keypa fyri. Eingin sigur heldur, at keyparin skal vera føroyingur, men hann kann eins væl vera út- lendingur, sum ongantíð hevur givið sær far um, at Føroyar eru á heimskorti- num. At privatiseringar kunnu vera góðar, man neyvan nakar ivi vera um. Men at privatisera, við at avreiða føroyskar ognir til útlend- ingar, kann ikki verða rætta leiðin at ganga. Eg dugi heldur ikki at síggja nakra meining í at privatisera, bara fyri at privatisera. Hvør keypir? Sambandsflokkurin hevur eitt uppskot liggjandi í løg- tinginum, um at privatisera Føroya Banka í smáum, so síggjast kann, hvør undir- tøkan er. Føroya Banki var privatur undan kreppuni, so í tí førinum kann tað væl ikki vera nakar trupulleiki. Men støðan er ein onnur, tá Caragata álitið nevnir til dømis Atlantsflog. -Hvør keypir? Og hvar endar før- oyska flogfelagið, um tað verður privatiserað? Tað verða neyvan vanligir føroyingar, sum fara at nýta sparipeningin til at keypa eitt flogfelag fyri. Harafturímóti er ikki ó- hugsandi, at nakrir væl- bjargaðir føroyingar, fara at síggja møguleikan at gerast uppaftur betri fyri, við at keypa partabrøv í onkrum felag. Úrslitið verður, at gjógvin ímillum tey sum kunnu og tey sum ikki kunnu verður djúpari. Skattalætti Samgongan hevur nú lagt uppskot fyri løgtingið um at lækka partafelagskattin niður í 20 prosent. Tað sum er undrunarvert er, at øll partafeløg koma undir lækkingina. Ein hevði vón- að, at tað bert var fiskivinn- an sum fekk hesar sømdir, tí tað tykist at vera torført at gera nýiløgur, meðan onnur vinna gongur strúk- andi. Tær 40 miljónir kr., sum skuldu nýtast til íløgustuðul til fiskivinnuna, vóru lov- aðar sum skattalætti. Men nú hevur landsstýrismaður- in í fíggjarmálum longu tag- að burturav, og tí verður helst ikki talan um nakran skattalætta. Hann hevur sagt, at 10 miljónir kr., skulu nýtast til botnfrádráttin til pensjon- istar. Alt gott um tað, men var tað ikki landstýrisins egni brølari, at lógin upp- runaliga var skeiv. Tí eigur botnfrádrátturin ikki at tak- ast av teimum 40 miljóni- num kr., men beinleiðis úr landsskassanum! Aðrar 7 miljónir kr., fara til barnafrádráttin, sigur landsstýrismaðurin. Hví skal hann tað ? Var tað ætl- anin, tá Javnaðarflokkurin legði uppskot fram um at hækka barnafrádráttin upp í 18 ár? Eg skilji ikki samanhang- in í øllum vavstrinum hjá landsstýrismanninum í fíggjarmálum. Í uppskotinum um parta- felagsskattin stendur, at gjaldast skulu 35 prosent í skatti, tá vinningsbýti verð- ur útgoldið, tí tað fer at menna feløgini. Ólíka betri Hví Caragata? Viðmerking: hevði verið at latið fólk goldið skatt á vanligan hátt av vinningsbýtinum, so høvdu partafeløgini av álv- ara verið styrkt. Hvat ætlar landsstýrið? Tað má sigast at vera stórt spell, nú bert eitt ár er eftir, til næstu sáttmálasamráð- ingar verða á arbeiðsmarkn- aðinum, at samgongan ikki kann koma við greiðum boðum, sum siga føroya fólki, um inntøkuskatturin fer at lækka ella ikki. Øll minnast, hvussu støð- an varð seinast, tá lønin hækkaði. Tá fekk lønmót- takarin ongan vinning av lønarhækkingini, av tí at alt gjørdist dýrari. Samgonguskjalið lovar skattalætta, meðan lands- stýrismaðurin við skatta- málum sigur, at løtan til tað, ikki er tann rætta. Sam- stundis krevja samgongu- tingmenn, at landsstýris- maðurin fylgir samgongu- skjalinum. Tað má vera eitt krav frá fakfeløgunum og føroya fólki, at tey fáa at vita, hvat landsstýrið ætlar á hesum øki. Hesin spurningur má í øllum førðum verða svarað- ur, áðrenn næstu sáttmála- samráðingar byrja. Heðin Mortensen løgtingsmaður Sjálvstýrishugleiðingar á Grækarismessu Tjøldur tita títt um teig, hava strítt seg langa leið. Ung og gomul kát seg frøa, halda fund um vár at røða. Døpur skýggj um fjallatindar, bera boð um kaldar vindar. Brátt er hvítt og kalt alt landið, tjøldur svong og køld á sandi. Men vónir góðar tjaldrið eigur, væntar skjótt at byggja reiður. Tol skal til, tað fer at linna; sólin skal á vetri vinna. Absalon Absalonsen AUTO - Dag sum nátt - - skjótt og gott - Skalt tú bil hýra - so er tað 311234 BENZIN DIESEL KIOSK - ALT DØGNIÐ - AUTO 311234 AUTO NÁTT- BUSSURIN v/ Øssur Christiansen Leygarkvøldið: • Úr Vestmanna kl. 24 • Úr Tórshavn kl. 01 • Úr Vestmanna kl. 04 • Úr Tórshavn kl. 05 (Koyrt verður um Kvívík og Kollafjørð, tá fráboð- an fyriliggur) Onnur kvøld kann koyrast eftir avtalu Tlf. 424254 Bussarnir: Tlf. 287752 • 286254 Klaksvíkar Klubbi Klubbin hevur: POOLBORÐ BILLARDBORÐ ENSKAN FÓTBÓLT Á SKY Leygar- kvøldið 18/3 spælir "TAXI" til dans í Klubbanum TAXI spælir í Lognbrá fríggjakvøldið 17/3 Sosialurin - 311820 Streymoy SKAR‹HAMAR´S BUSSKOYRING v/ He›in Skar›hamar, Sleipnisgøta 13. B, FO–100 Tórshavn TAXA MINI BUSS TIL 10 FER‹ANDI 288888 FR • VISA • EUROCARD • MASTERCARD • JCBCARD Vilja tygum vi› í Í b‡in - hvønn hósdag Ynskja tygum at l‡sa í teiginum í b‡in, so fylli› út henda lepan og sendi› hann til Sosialin, box 76, 110 Tórshavn – ella fax 314720 Tekstur * * * Staðið har vit hittast * * * Kaggin MOON MOON SHOT SHOT MOON SHOT TAXI TAXI TAXI Kaggin Kaggin Kaggin www.kaggin.fo Fríggja- og leygarkvøldið spælir Hóskvøldið spælir Sosialurin - 311820 Opið er: Mán.– Hós. kl. 19. 00 – 23. 30 Fríggjadag kl. 17.00 – 03.30 Leygardag kl. 19.00 – 03.30 Sunnudag kl. 17.00 – 23.30 Long drinks Café Við gongugøtuna Nor›oyggjar Mat- seðilin Hósdagin 16. mars: Bayonneskinka Fríggjadagin 17. mars: Entrecote Leygardagin 18. mars: Culottesteik Mánadagin 20. mars: Medistapylsa Týsdagin 21. mars: Fiskafrikadellir Mikudagin 22. mars: Bostonsteik Kostnaður 30,- kr. *** Seinnaparts- TILBOÐ frá kl. 14.00: Juniorburgari 14,95 Maxiburgari ella Búffsandwich 19,95 Matstovan í Hoyvík Su›uroy Sosialurin - 311820 HJARNAR spæla til dans leygarkvøldið 18/3 í VB-húsinum HJARNAR Í VÁGI HJARNAR Í VÁGI Sumbiar Ítróttarfelag Nor›urlandahúsi› í Føroyum Sí SVF tekstvarp s. 650