hósdagur 25. mars 2010síða 12

12 Nr. 59 - 25. mars 2010 Sosialurin Politikkur er at vilja – og tora broytingar SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Jaspur Langgaard jaspur@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Svein Rógvi Nielsen Ljósstein sveinrogvi@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Inna Törnroos inna@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Alvin Elleby Andersen alvin@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00-20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1330 – Vit skulu spara óneyðugar dupultfunktiónir á teimum trimum sjúkrahúsunum, segði Aksel V. Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum við Sosialin í gjár. Og hann legði dent á, at har eru óneyðugar dupultfunktiónir á sjúkrahúsunum. Hetta sigur landsstýrismaðurin, hóast stjórarnir á teimum báðum sjúkrahúsunum á Tvøroyri og í Klaksvík ikki skilja, hvat landsstýrismaðurin meinar við, tá hann tosar um rationaliseringar. Teir tosa sum um landsstýrismaðurin ætlar at spara burtur tvær stjóralønir, og halda tað muna lítið, tá leitað verður eftir 800 milliónum krónum. Men tað er einki at ivast í, at nógvar dupultfunk- tiónir eru á teimum trimum sjúkrahúsunum. Tað er gott, at landsstýrismaðurin í heilsumálum eisini dugir at síggja hetta, tí teir eru so nógvir undan honum, sum ikki hava sæð hendan trupulleikan – og um teir hava sæð hann, so venda teir tí al - oftast til tað, at funktiónir skulu flytast av Lands- sjúkrahúsinum og út á smáu sjúkrahúsini – ein hugburður, sum ikki tykist serliga rationellur. Tey trý sjúkrahúsini í Føroyum hava sína serliga søgu og sín serliga uppruna. Men tað er ikki vist, at tørvurin er tann sami í dag sum hann var fyri 100 árum síðani, tá vit ikki kundu koyra gjøgnum fjøll og undir firðir. Tí er tað gott, um vit hava ein heilsumálaráðharra, sum torir at taka avgerðir. Tað kann ikki verða rætt, at sjúkrahúsverkið skal brúkast sum kasti- bløka í einum lokalpolitiskum leiki, soleiðis sum tað hevur verið nú í so mong ár Og tað er ikki bara á heilsuøkinum, vit hava hend an trupulleikan. Vit hava so nógvar dupult- funktiónir. Tað hevur ofta størri týdning at spjaða stovnar sundur, hóast teir verða nógv dýrari at reka. Tá brúka vit óneyðugar skattapengar upp á at halda lív í nøkrum arbeiðsplássum, heldur enn fólk á skilagóðum vinnuligum grundarlag kunnu skapa arbeiðspláss, sum geva pengar til landskassan. Og tað er nú heldur ikki bara á bygd, at slík elju - stríð eru. Takið bara høpisleysa skúlastríðið í Havn, har Tórshavnar Býráð og Tórshavnar Komm unu- skúli liggja í opnum kríggi um 10. flokk – har advokatar og fútabann verða brúkt í stríðnum fyri at skapa ein skúla við 10. flokki í Havn. Politikkurin er at vilja - og tora broytingar. Og tað eru sanniliga broytingum, vit hava brúk fyri, um vælferðarsamfelagið skal hóra undan, nú so hart leikar á búskapin. Øll kenna vit ungdómsins teytaleysa dirvi og avbjóð­ andi lyndi. Eingi akker, ið binda til botns. Høgt er til loftið, og vítt til veggja. Kós in er sett beint fram og ongin tørvur er á at líta í bak speglið. Júst soleiðis sum ung dómur eigur at hugsa, ella »ikki« at hugsa. Bert liva sítt lívsins summar. Summi eru, og gerast úrmælingar á sínum øki. Heimurin fyri tær opin, sum Martin Joensen, so væl yrkir í undurføgru yrkingini »Morgun«. Dreym urin um at teljast millum tey allarbestu. Stand andi við gyltasta heið urs merkinum um hálsin. Brenn andi kenslu í barmi, tá sigrandi flaggið verður vundið á stong, sveim andi oman fyri kapp­ ingar neytarnar. Tá rennur saman millum jørðildi og ský. Tá rennur saman mill­ um farið og komandi. Tá rennur saman millum einstaklingin og heildina. Havi sjálvur kent ívnu hárrøturnar bretta sær á, tá oyggjaleikagullið dukaði um kapp við ovurstolta unglingahjarta mítt, og Merk ið varð vundið á stong. Reinasta kenslan av at vera, vera og vera. Tað er einki minni enn framúrskarandi, tá oyggja­ leikirnir eru ein ov lak avbjóðing fyri okkara før­ oyska ungdóm. Sum tá Pál Joensen bjóðar heiminum av við síni frágera góðu samanrenning av evnum og vilja, sum svimjari. Men eins ljóst og vón­ bjart hválvið er fyri svimj­ aran Pál Joensen, eins mjørka kent er tað fyri føroyingin Pál Joensen, og øll tey sum kunnu hugsast at royna leið hansara. Tí enn sum áður, er støð­ an tann sama. Vit reka okkara ungu úrmælingar undir annað flagg, um tey rættiliga skulu bjóða heim­ inum av. »Kongeriget Danmark, for så vidt angående Fær­ øerne« og Dannebrog í húnarhátt, um Pál Joensen gerst OL­vinnari. Hettar er støðan sum vit Føroyingar bjóða tær Pál, og teimum í tínum kjalarvørri. Orð eru óneyðug at lýsa eina slíka vanærandi støðu. Tað er rætt av tær at gera tað, sum er neyðugt fyri at fylgja dreyminum heilt til himmalsins ítróttardyr. Tú átti ikki at verið drigin í samleikadíkið, hóast kvølin uttan iva hevur ver­ ið stór. Skommin er okkara! Vil fegin biðja um umbering fyri, at eg hóast stóra ávirkan gjøgnum mong ár, ikki havi megnað at vunnið tær og tínum líkum, betri kor og størri virðing, mill­ um aðrar tjóðir. Blíðan byr, Pál! Sum føroyingur eri eg stoltur av tær og tínum gávum. Vónin er, at tú og tínir líkar, um tað er innan tón ­ leik, ítrótt ella sjónleik, veita okkum ta sjálvs virð­ ing, sum føroyska tjóðin fekk í vøggugávu, men sum hon enn velur at køva. Unga Tjóðveldi hevur tikið sær tykni av, at undirritaða á landsfundi Sambands­ floksins førdi fram at vit ungu eru politiskt líkasæl og ábyrgdarleys ­ vit kunnu ikki loyva okkum bert at hugsa um okkum sjálvi, men mugu eisini taka atlit til okkara eldru og okkara eftirkomarar. Fyrst og fremst má stað­ festast, at tær hugleiðingar, sum eg førdi fram á lands­ fundi Sambandsfloksins als ikki eru nýggjar hugs­ anir ­ sjálvandi eru vit ungu líkasæl og ábyrgdar­ leys! Hví eru vit líkasæl, hvat viðvíkur politikki? Tí vit hava annað at hugsa um! Hví eru vit ábyrgdar­ leys? Tí vit hava ikki ábyrgd av øðrum enn okk­ um sjálvum! I’m just stating the obvious. So tá Unga Tjóðveldi kemur við tí niðurstøðu, at eg skuldi hildið meg verið meira umhugsin enn onnur ung, er hetta púra burtur­ við – lesur mann tekstin eitt sindur meira nágreini­ ligt, vildi ein eisini sæð, at eg sigi »vit ungu«. So haldið høvdið kalt og leypið ikki framav við nið­ urstøðum, ið einki hald hava í veruleikanum. Tað hevði frøtt meg, um vit hinvegin kundu foku­ serað upp á tað týdningar­ mikla í tekstinum. Eg standi fast við mína útsøgn um, at ábyrgdar­ loysi í ungdóminum m.a. sæst í tí, at so nógv ung eru tjóðveldissinnaði. Eg trúgvi virkuliga, at tað eru nógv ung, sum meina tað allarbesta við at vera tjóð­ veldissinnað – tey fylgja hjartanum og einari sera týdningarmiklari ábyrgdar­ kenslu – hetta er sama ábyrgdarkenslan, sum sigur teimum, at tey ikki skulu snulta upp á foreldur síni alt lívið. Ein heilt ígjøg­ num góður hugburður til lívið ­ og eg havi sera stóra virðing fyri teimum, sum klára at útliva hendan hug­ burð. Men eg ræðist, tá mann førir hendan hugburð yvir á eitt heilt samfelag – eitt, let’s face the facts, sera lítið samfelag. Mann má duga at síggja mun á tí, sum er galdandi fyri ein sjálvan (einstaklingin) og á tí, sum er galdandi fyri eitt samfelag! Tá ein einstaklingur tekur hendan sjálvstøðuga hugburð á seg, er tað bert einstaklingurin, sum følir vansarnir av hugburðinum. Men velja teir ráðandi í einum landi hendan hug­ burð fyri alt samfelagið, so er tað ikki bert ein sjálvur, sum merkir vansarnir av hugburðinum: ØLL merkja teir – børnini, tey ungu, barnafamiljurnar, tey gomlu, tey veiku og tey sjúku. Fyri okkum ungu bilar tað ikki ­ vit rýma bara av landinum so skjótt, sum tað ikki er gott at búgva her meira! Tað er altíð tann framleiðandi, skapandi parturin, ið fer fyrst, tá tað gongur niður á bakka í einum samfelagi. Tí er tað so eviga lætt hjá okkum at rópa »tjóð­ veldi, tjóveldi!« – men ábyrgdarfult, tað er tað ikki. So tá Unga Tjóðveldi heldur, at sambands ung­ dómur ikki hevur dirvi at ganga frameftir, so má eg staðfesta, at tað er full­ komiliga misskilt: tað handl ar ikki um dirvi, men um ábyrgd – eisini ábyrgd fyri øðrum enn mær sjálv­ um! Ábyrgd - eisini fyri øðrum Ung mann afelagið Samband KAtrIN Hov - LANd PEtErSEN Hvat fólk rekur sínar ungu úrmælingar undir annað flagg? PÁLL Á rEyNAtÚgvU