mikudagur 7. apríl 2010síða 10

Mikudagur 7. apríl 2010 10 Sosialurin Áki Bertholdsen - Gongdin er heilt týðilig: Før oyingar drekka minni og minni av sprutti. Men so er sølan av víni vaksin ístaðin fyri. Elsa Maria Olsen, stjóri í Rúsdrekkasølu Landsins er ikki í iva, at drekkimynstrið í Føroyum er við at broytast. Men tað er eisini í fullum samsvari við endamálið hjá Rúsuni, sigur hon. – Okkara endamál er avgjørt at broyta drykki van arnar, so at rúsdrekka ikki bara verður keypt fyri at virkningum, men heldur fyri njótilsi, sigur hon. Drekka nógv minni At drykkjuvanarnir broytast, slóð rættiliga ígjøgnum í heyst, táið prísirnir hækk aðu. Serliga bleiv spruttið nógv dýrari, samstundis sum vín og øl bara dýrkaði eitt lítið vet. Tað er heilt týðiligt, at hend- an hækkingin hevur tálm að rúsdrekkanýtsluni mun andi. Rúsdrekkasølan hevur ikki havt stundir at dagføra tey nýggjastu hagtølini. Men Elsa Maria Olsen sigur, at verður hugt eftir trim um teimum fyrstu árs fjórð ingunum í fjør, var sølan eitt lítið vet hægri enn hon var í trimum teimum fyrstu ársfjórðingunum í 2008. Vøksturin var 0,66%. Men verður hugt eftir nýtsluni í seinasta ársfjórð ingi í fjør, varð sølan minkað stívliga eitt prosent aftur ímóti síðsta ársfjórðingi í 2008. Men verður sølan í januar og februar í ár samanborin við januar og februar í fjør, er minkingin enn størri. – Í januar og í februar í ár, er samlaða sølan minkað eini 5%-6% aftur ímóti í sama tíðarskeiði í fjør. Serliga er tað nýtslan av brennivíni, sum er munandi minkað síðani prísurin varð hækkaður í heyst minkað samstundis sum um at sølan av víni er vaksin eitt lítið sindur. Tølini eru ikki klár enn, men stjórin metir, at brenni vínssølan er minkað eini sjey, átta prosent teir báðar fyrstu mánaðirnar í ár aftur ímóti sama tíðarskeiði í fjør. Fegnast um gongdina Elsa Maria Olsen sigur, at tað er ein tilvitaður og miðvísur politikkur hjá Rúsuni at minka um nýtslun av rús drekka og tí fegnast hon um gongd ina. – Gamla drykkumentanin í Føroyum er at drekka fyri at fáa kenning. Mangan er talan um eina kjallaramentan, har fólk drekka í einsemi og ongin varnast, at ein trupulleiki er til staðar, fyrrenn fólk eru komin á glíðibreytina. Tað er hendan hugburðin til rúsdrekka, sum Rúsan roynir at broyta. – Í Rúsuni royna vit at menna eina góða drykki- mentan, har tað ikki bara ræður at drekka seg skít, men har drykkjuvørurnar í størri mun verða tengdar sam an við góðum mati og njót ilsi. – Tí er tað fult út í samsvari við okkara endamál, at sølan av brennivíni minkar og sølan av víni veksur, sigur Elsa Maria Olsen. Tá ið Rúsan hækkaði prísirnar í heyst, dýrkaði ein fløska av brennivíni ímillum 11 og 12 krónur, ein fløska av borðvíni dýrkaði 75 oyru, ein øl við gullstyrki dýrkaði 33 oyru og ein veik øl dýrkaði seks ella sjey oyru Hóast sølan av brennivíni er í afturgongd, er tað fram- vegis nógv tann størsti part urin av søluni í rúsuni. Sølan av sprutti er fram- vegis 60% av allari søluni hjá Rúsuni og tað er eisini tann sølan, sum gevur nógv størstan vinning. Vinningurin hjá Rúsuni av at selja sprutt er 45% fyri hvønn litur av alkoholi, altso tá ið spruttið er umroknað til 100% alkohol. Tá ið sølan av sprutti fell- ur, hevur tað sostatt eisini stóra ávirkan á vinningin hjá Rúsuni. Tí er tað tórført hjá okk- um at liva upp til kravið frá politiska myndugleikanum um, at vit skulu hava eitt ávíst avlop. – Tað hava vit klára væl, sigur Elsa Maria Olsen, stjóri í Rúsuni Myndugleikarnir kravdu í 2009, at vit skuldu hava 11,8 milliónir, men í ár var kravið frá politiska myndug leik- anum, at vit avlopið skuldi hækkast upp í 16,8 milliónir, tað ein vøkstur upp á 47% - 48%. – Tað verður ein tórfør uppgáva at hækka avlopið fimm mlliónir, tí tíðirnar eru ringar og samstundis hevur príshækkingin í heyst havt sera stóra ávirk an við tað, at sølan er minkað. – Í góðum tíðum hevði príshækkingin helst ført til hægri vinning, men í ringum tíðum førir hon til minni sølu og minni vinn- ing. Eisini landsstýris mað- ur in í fíggjarmálum hevur ásann að, at tað verður tórført hjá Rúsuni at liva upp til avlopskravið og tí hevu r hann lækkað tað. Í frágreiðingini, hann legði fyri Løgtingið í sam- bandi við uppskotið um fíggjarkarmin fyri næsta ár, staðfestir hann, at prís- hækkingin í heyst hevur tálman nýtsluni so nógv, at at inntøkurnar als ikki eru øktar samsvarandi. Tí verður neyðugt at lækka avlopskravið upp á 16,8 milliónir, niður í 14,8 millión- ir krónur um árið. Rúsan Síðani Rúsan hækkaði prísirnar í heyst, er sølan nógv minkað og serliga er sølan av sprutti minkað munandi. Vit royna at læra føroyingar at drekka minni sprutt og heldur at njóta vín og øl, sigur stjórin í Rúsuni Føroying Fara burt sprutti Nógv mest brennivín Brennivínið dýrkaði mest Hesi seinastu árini hevur Rúsan ført ein miðvísan politikk við tí endamáli at tálma nýtsluna. Tað verður gjørt á trimum økjum: Atkomuligheitini, prísinum og hollari upplýsing og ráðgeving til viðskiftafólk. Og hetta hevur borið frukt, tí hesi síðstu árini hevur miðalstyrkin á tí, sum Rúsan selur, verið støðugt fellandi, sigur Elsa Maria Olsen, stjóri. Seinastu fýra árini hevur miðalstyrkin í tí, sum verður selt í Rúsuni, verið: 2006: 12,11% 2007: 11,80% 2008: 11,74% 2009: 11,72% Hetta tekur stjórin í rúsini sum eitt greitt prógv um, at tálmingarherferðin hjá Rúsini eydnast. aki@sosialurin.fo Miðal- styrkin fellur Sølan av brennivíni er munandi minkað