mikudagur 9. januar 2002síða 4

6 Nr. 5 - 9. januar 2002 Nr. 5 - 9. januar 2002 7 Pensiónistur á Tvøroyri hevur mist yvir 1.600 krónur av pensjónini tí hann hevur egnt nakrar stampar fyri útróðr- arbát, hóast pensjón- istar næstan eru teir einastu, sum tíma at egna PENSJÓNIR Áki Bertholdsen Mangan verður tikið til, at tað loysir seg ikki at ar- beiða. Yvirhøvur er lítil sannleiki í hesum. Men tað er ein samfelagsbólkur, har tað í hvussu so er loysir seg ómetaliga illa at arbeiða. Og tað er tann samfelags- bólkur, sum frammanundan fær minst, nevniliga pensj- ónistarnir. – Tað er so galið, at rættir ein pensjonistur hond frá síðu fyri at tjena sær nøkur oyrur eyka, høggur lands- kassin niður á hann beinan- vegin, tí so verður ein fittur partur av pensjónini tikin frá honum. Hetta hava teir í egning- arskúrðinum hjá útróðrar- bátinum Herdis á Tvøroyri, sannað. Har eru eisini onkir pensjonistar farnir at egna fyri at stytta sær stundir og samstundis fyri at forvinna sær nøkur oyru afturat pensjónini. Men úrslitið, teir fáa burturúr er, at teir koma at betala nógv meiri skatt av pensjónini, enn teir plagdu og tí loysir tað seg so illa at arbeiða, at teir eru um at tveita frá sær. – Og eitt skal vera púra vist, at rýma pensjónistarn- ir úr egningaskúrðunum kring landið, liggur hvør einasti línubátur beinan- vegin, tí tað er svarta hopleyst at fáa egnarar og pensjónistar eru teir einastu, sum hava tímað at egnt, siga teir. Tølini niðanfyri er eitt ítøkiligt dømi um, hvørjar avleiðingar tað fær fyri ein pensjónist, sum hevur heilsu og áræði til at bróta upp um armar og at tjena sær nøkur oyru- og sam- stundis rætta eina hjálpandi hond til útróðrarmenn, sum annars ikki fáa línuna egnda. Talan er um ein pensjón- ist, sum er giftur og so tí fær lægstu pensjón. Konan arbeiðir ikki. Í oktober, november og desember í fjør hevur hann egnt fyri tilsamans 13.200 krónur. Men afturfyri hevur hann betalt yvir 1.600 krónur meiri í skatti av fólkapensj- ónini, enn hann plagdi at betala. – Eg havi onki ímóti at betala skatt av tí, eg egni fyri. Men tað er eitt stórt vónbrot at skattur haraftur- at eisini skal dragast av pensjónini av tí at eg fái nøkur oyru framíhjá, sigur hann. Hann sigur, at hann fær 3.313 krónur í fólkapensjón um mánaðin, umframt eina viðbót uppá 1.420 krónur, ella tilsamans 4.733 krónur í fólkapensjón. Vanliga plagar hann at betala ímillum 300 og 400 krónur í skatti av pensjón- ini. Harumframt fær hann 620 krónur um mánaðin úr samhaldsfasta og av tí hev- ur hann betalt 100 krónur í skatti. Sostatt fær hann tilsam- ans 5.353 krónur í pensjón- um um mánaðin og av tí betalir hann ímillum 400 og 500 krónur í skatti, so eftir eru ímillum 4.853 krónur og 4.953 krónur at liva fyri. Triðingin av pensjónini í skatti Nú fer hann so at egna. Fyrstu lønina fær hann 5. oktober og hon var uppá 2.500 krónur. Av tí betalti hann 188 krónur í skatti. 1. november fær hann 1.700 krónur í løn og betalir 310 krónur í skatti. 29. nov-em- ber fær hann 3.900 krónur í løn og betalir 924 krónur í skatti og beint fyri jól, 21. desember, fær hann 5.100 krónur í løn og betalti 1.507 krónur í skatti. Men tá ið hann fær pensj- ónina, fekk hann ein hvøkk, tí tá ið hann fær pensjón 27. november, eru 807 krónur tiknar í skatti, ella meiri enn tvær ferðir so nógv sum vanligt. Og tá ið hann so aftur fær pensjón 18. desember, eru 1.274 krónur tiknar av í skatti. Í desember varð so- statt næstan øll pensjóns- viðbótin upp á 1.420 krón- ur tikin aftur í skatti. Sama skilið var við sam- haldsfasta. 30. november fekk hann tær vanligu 620 krónurnar, men hesuferð vórðu 167 krónur tiknar í skatti ístaðin fyri 100 krón- ur sum vanligt. Og tá ið hann aftur fekk samhalds- fasta útgoldnan 30 desem- ber, vóru 296 drignar frá í skatti. Hetta heldur pensjónist- urin verða smáligt av lands- kassanum, soleiðis at revsa pensjónistar fyri at arbeiða. – Umframt skattin av egningarlønini, havi eg eis- ini goldið næstan triðingin av desember pensjónini í skatti. Hann sigur, at nú Lands- stýrið hevur tikið pensjóns- málið upp, átti tað avgjørt verðið soleiðis, at pensjón- irnar blivu skattafríar, sigur hann. – Pensjónin er so lítil frammanundan, at tað gjørdi onki, um landskassin unti teimum pensjónistum, sum hava heilsuna til tað, at teir forvunnu nøkur oyru eyka, uttan at revsa teir afturfyri við at leggja eyka- skatt av pensjónina. – Tað er eisini ein uggi hjá nógvum pensjónistum, at teir kunnu sleppa út ímillum fólk eitt sindur, serliga tá talan er um eitt arbeiði, sum ongin annar tímir at gera, leggur hann afturat. Landskassin høggur niður á pensjónistar sum arbeiða Fólkapensónistur á Tvøroyri misti næstan triðingin av pensjónini í seinasta mánaða tí hann hevur egnt. Hetta er at revsa teir pensjónistar, sum forvinna sær nøkur oyru eyka, hóast næstan ongin annar tímir at egna, heldur hann Desember mánaði var góður fyri skattainntøkuna hjá Klaksvíkar kommunu, og 2001 var metár PENGAR Eyðun Klakstein Klaksvík: Ongantíð áður hava klaksvíkingar goldið so nógv í skatti sum í farna ári. Skattainntøkan hjá Klaksvíkar kommunu kom upp á hundrað milliónir krónur, og tað vóru fimm milliónir fleiri, enn roknað varð við á fíggjarætlanini fyri 2001. Besti mánaðin hjá Klaksvíkar kommunu nakrantíð var desember mánaði í fjør, tá skattur- in lá um 13 milliónir krónur. Besti mánaðin frammanundan hesum var desember mánaði í 2000, tá inntøkan var stívliga 12 milliónir. Fyrr enn væntað Klaksvíkar kommuna hevur í fíggjarætlanini fyri 2002 roknað við eini skattainntøku upp á 97 milliónir krónur. Tá fíggjarætlanin var til viðgerðar í býráðnum varð tosað um, at møgu- leikar vóru fyri, at skattainntøkan fór at runda 100 milliónir í 2002. Veruleikin gjørdist tó tann, at hetta tal náddi skatturin longu, tá árið 2001 var av. Virksemið í Klaksvík er stórt, og sum aðra- staðni í landinum hava virki og fyritøkur trupult við at finna fólk. – Vit halda, at skip- anin við Løgtings- ins Umboðsmanni góð, og Fíggjar- málastýrið æltar sær avgjørt ikki at sáa iva um álitið hjá honum, sigur Thomas Magn- ussen UMBOÐSMAÐURIN Eyðun Klakstein – Fíggjarmálastýrið heldur, at skipanin við einum umboðsmanni er ein góð skipan, og Fíggjarmálastýrið ætlar sær avgjørt ikki at sáa iva um álit hjá Løgtings- ins Umboðsmanni, ella at viga umboðsmannin. Tað sigur Thomas Magnussen, sum er leið- ari á Lønardeildini hjá Fíggjarmálastýrinum. Fíggjarmálastýrið fekk í november mánaði eitt álit frá Løgtingsins Umboðsmanni um eitt mál, har Umboðsmaður- in helt, at mannagongd- in hjá Fíggjarmálastýr- inum ikki var í lagi. Hesa mannagongd vil Umboðsmaðurin hava Fíggjarmálastýrið at taka upp til nýggja met- ing. Størri arbeiði Hetta er ikki gjørt enn, men leiðarin á Lønar- deildini hjá Fíggjar- málastýrinum vísir aftur, at tað merkir, at Fíggjar- málastýrið ikki ætlar sær at fylgja álitinum uttan víðari. – Málið hjá Umboðs- manninum var eitt kon- kret mál um løn til fyrr- verandi tænastumann, sum eisini fekk eftirløn. Málið er ikki aktuelt longur, og Umboðsmað- urin biður ikki um, at tað konkreta málið verður tikið upp aftur ella at Fíggjarmálastýrið ger nakað ávíst. – Í álitinum heitir Um- boðsmaðurin hinvegin á Fíggjarmálastýrið um generelt at taka spurn- ingin um munarløn til umhugsunar av nýggj- um. – Tað er eitt størri ar- beiði sum ikki er liðugt enn. Tá ein tíðindamað- ur spurdi eftir málinum, bar tí ikki til at siga ann- að enn at málið var ikki liðugt viðgjørt. Meiri er ikki í hesu søgu, sigur Thomas Magnussen, leiðari á Lønardeildini. 100 milliónir í kassan – Ætla ikki at ganga ímóti Umboðsmanninum FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Mánakvøldið um 19-tíðina komu trolararnir, Stjørnan og Polarhav, aftur á Runavík eftir, at skipini høvdu verið á fiska- marknaðinum í Hanstholm við fyrstu føroysku ísfiska- lastini yvirhøvur í hesum nðggja ári. Teir fóru úr Hanstholm um middagin leygardagin. Í Runavík skiftu teir fólk, og okkurt smávegis skuldi gerast. Síðan fóru teir avstað aftur um 23-tíðina hetta sama kvøldið. Seks mans eru umborð á hvørjum skipi hvønn túrin. Teir hava tríggjar mann- ingar, so tilsamans eru 18 mans knðttir at Polarhavi og Stjørnuni. Góð ísfiskasøla Teir, sum eiga skipini, eru væl nøgdir við søluna í Hanstholm. Veiðan vá 350.000 pund. At kalla alt var upsi, meginparturin upsi 3. Bruttosølan var 1,8 milj. krónur. Hetta svarar til umleið 1,6 milj. krónur netto, og tað er ein góð søla. Miðalprísurin lá nakað omanfyri 10 kr. fyri kg. brutto. Besti prísurin var umleið 13 kr. fyri kg., og vánaligasti prísurin var niðri á 9 kr. fyri kg. Sum skilst, verður fisk- urin skorin til flak og seldur feskur á evropeiska markn- aðin. Seldu fyri 1,6 milj. krónur netto Polarhav og Stjørnan vóru á Runavík kl. 19 mánakvøldið. Teir skiftu fólk og loystu aftur kl. 23. - Tað er ikki rætt, at leirvíkstrolararnir høvdu fingið tað sama fyri upsan á føroyska markn- aðinum, sum teir fingu í Hanstholm, sigur virkisleiðari Vilmund Jacobsen Saltangará: Góði upsa- fiskiskapurin og raskir fiskimenn hava syrgt fyri, at flakavirkini kring landið ikki lógu í fiskaloysi leingi, nú vit eru farin inn í eitt nýtt ár. Trolarin, Fram, sum partrolar saman við Vest- menningi, landaði til Fiska- virking í Saltangará mána- dagin. Teir høvdu góð 180.000 pund, harav virkið í Saltangará keypti tey 130.000 pundini. Restin, eini 46.000 pund, varð seld um uppboðssøluna. Sagt verður í Saltangará, at upsin var góður. Fram og Vestmenningur, sum landaði í Vestmanna og hevði á leið tað sama, royndu í seks dagar. Grønanes í dag Grønanes landar í Sal- tangará í dag. Teir hava eini 160.000 pund, og væntandi er upsastøddin tann sama sum hjá Fram. So, hetta er framvegis góður upsi. Tey vóru til arbeiðis á Fiskavirking í Saltangará mánadagin, og tá ið vit frættu týsmorgunin, vóru útlit til eina hampiliga góða viku. - Væntandi røkkur fisk- urin hjá Grønanesi nakað út á hósdagin, og ikki er óvist, at okkurt ikki verður fríggjadagin eisini, søgdu tey í Saltangará. Ikki sama prís Onkur hevur róð uppundir, at Stjørnan og Polarhav, sum seldu í Hanstholm mánadagin, høvdu fingið sama nettoprís, um teir seldu lastina í Føroyum, tí trolararnir vóru teir fyrstu, sum landaðu eftir árs- skiftið. - Men sambært teimum prísum, eg havi skilt, at teir fingu í Hanstholm, er hetta ikki rætt, sigur Jason Johannesen, virkisleiðari, sum heldur, at tað hevði verið torført at fingið tað sama fyri upsan á føroyska marknaðinum. Upsin hjá leirvíkstrolar- unum var smáttfallandi hendan túrin, og sambært Jasoni, er tað serliga hend- an upsan, danir vilja hava. Gongd komin á aftur í Saltangará Í Vestmanna arbeiða tey aftur við tvey- skiftivakt. - Tú noyðist at tryggja tær fisk til í minsta lagi tríggjar dagar, tá ið farið verður undir at arbeiða við skiftivakt, tí hetta krevur sáttmálin Vilmund Jacobsen Vestmanna: Vestmenn- ingur, sum partrolarar við Fram, landaði í Vestmanna mánadagin. Tilsamans høvdu skipini 360.000 pund av góðum upsa, harav Vestmenningur hevði umleið helmingin í sínari last. Fiskavirking í Vest- manna keypti meginpartin av lastini hjá Vestmenningi, men eins og hjá Fram, fór eisini ein partur av lastini hjá Vestmenningi um uppboðssøluna. Skipini fóru út nýggj- árskvøld. Tey royndu í seks dagar. Vesturbúgvin undir lúkurnar Í dag landar Vesturbúgvin í Vestmanna. Teir partrola við Eysturbúgvanum, sum vanliga landar á Sandi. Sagt verður, at skipini eru full undir lúkurnar. Tey hava roynt eystanfyri, og vænt- andi er slagið tað sama ˆ góður upsi - sum hjá hinum skipunum, ið hava roynt á somu leið. Tey vóru ikki til arbeiðis á Fiskavirking í Vestmanna mánadagin, men týsdagin fóru tey aftur til verka við tvey-skiftivakt, sum í minsta lagi varar í tríggjar dagar. Tilrættalegging - Tá ið arbeitt verður við tvey-skiftivakt, skal sam- bært sáttmálanum í minsta lagi arbeiðast í tríggjar fylgjandi dagar. So, hetta krevur eina neyva tilrætta- legging. Í Vestmanna hava tey leingi arbeitt við tvey- skiftivakt, og hetta er eingin trupulleiki, tá ið nógvur fiskur kemur uppá land. Men er ivingarsamt við fiski, kann tað vera eitt sindur truplari at leggja arbeiði til rættis. - Tú noyðist í øllum førum at hava tryggjað tær fisk til tríggjar dagar, tá ið farið verður undir at arbeiða við skiftivakt, tí hetta krevur sáttmálin, siga tey í Vestmanna. Vestmenningur og Vesturbúgvin í Vestmanna C M Y K 7 6 GÓÐIR BRÚKTIR BILAR Bilarnir finnast eisini á: www.nissan.fo v/ oyggjarvegin • Postsmoga 3171 110 Tórshavn • Tel. 31 61 61 Sosialurin VW Golf 1,6 Diesel gulur, 3 hurðar, árg. 1998. 19.000 VW Golf 1,6 Diesel gráur, 3 hurðar, árg. 1990, 135.000 km. 25.000 Nissan Almera 1.6 GX reyður, 4 hurðar, árg. 1998. 100.000 Nissan Primera 1,6 LX grønur, 4 hurðar, árg. 1995, 71.000 km. 75.000 Nissan King Cab 4x4 Diesel gráur, 2 hurðar, árg. 1996. 78.000 Peugeot 405 GR 1,9 Diesel St. car vínreyður, 5 hurðar, árg. 1995, 124.000 km. 79.000 Peugeot 306 Turbo Diesel reyður, 4 hurðar, árg. 1998, 86.000 km. 104.000 Opel Astra 1,8 Club Wagon grønur, 5 hurðar, árg. 1995, 104.000 km. 70.000 Opel Astra 1,4 bláur, 3 hurðar, árg. 1997, 97.000 km. 70.000 Opel Astra 1,7TD Wagon beige, 5 hurðar, árg. 1997, 150.000 km. 85.000 Opel Astra 1,7TD Wagon grønur, 5 hurðar, árg. 1995, 89.000 km. 65.000 Opel Astra 1,7TD Wagon vínreyður, 5 hurðar, árg. 1996, 58.000 km. 75.000 Opel Corsa 1,4 bláur, 3 hurðar, árg. 1995. 60.000 Toyota Carina E 2,0 TD hvítur, 4 hurðar, árg. 1997, 243.000 km. 110.000 Toyota Carina E 1,6 brúnur, 4 hurðar, árg. 1993, 122.000 km. 61.000 Toyota Corolla 1,3 hvítur, 4 hurðar, árg. 1995. 55.000 Opel Astra 2,0 TDi Comfort brúnur, 5 hurðar, árg. 1998, 75.000 km. 119.000 Opel Astra 1,6 Club Wagon bláur, 5 hurðar, árg. 1998, 50.000 km. 109.000 Citroen Xsara 1,8 Coupe gulur, 2 hurðar, árg. 1998, 51.000 km. 87.600 Citroen ZX Volcane reyður, 5 hurðar, árg. 1991, 130.000 km. 25.000