fríggjadagur 23. apríl 2010síða 18

Fríggjadagur 23. apríl 2010 · Nr. 72 18 Sosialurin 500 børn liva í fátækadømi í føroyum Rigmor Dam Hon hevur ikki ráð til at keypa børnunum mjólk hvønn dag. Í staðin keyp ir hon eitt blikk av kálk tablett um fyri 100 krónur. So fáa tey um ikki annað kálkina. Ein onnur hevur ikki ráð til kjøt, og fær tískil allan døgurðamat frá privata hjálpar­ felagsskapinum “Hjálp in”, sum koyrir útging nan mat frá handlunum út til stakar uppihaldarar. Hó ast kjøtið ofta er brúnt og ikki reytt, er tað frægari enn onki kjøt, tí børnini standa í vøkstri. Ella hvat vit mammuni, sum fer oman á bakka við tráðu í hond eftir smáfiski, tí køli s kápið er skralltómt. Støku uppihaldararnir siga við ein munn, at tað er ikki yvirskot til annað, enn tað hægst neyðuga. So brillur, tann lækni, kavadraktir, gagg­ ur, vetrarstivlar, føðin g ar dagar, ferðir, konfirmatiónir ella boyli til tennirnar á barni num koma altíð í síðstu røð. Tí peningur er ikki til slíkt. Alt hetta í lítla loyni króki num í Norðuratlantshavi: Para dís­ inum Føroyum! Stættamunurin økist Mikukvøldið var stórt til tak í Miðlahúsinum, har nýggj kanning um korini hjá støkum uppihaldarum í Før oyum varð avdúkað. Eitt fullsett hús, har ímill um eisini fýra politikarar, lýddi á skakandi føroyska veru leikan, tá tær báðar Siri Hansen og Annika Antonius sen, sum báðar hava lisið Cand. Ped. Soc á Danmarks Pedago g iske Universitet, greiddu frá úrslitunum av kann ingini. Sambært teimum er hug­ burð urin í Føroyum sum heild, at her er onki fátæka dømi, og at familjan altíð traðk ar til, tá ringast veit við. ­ Men, tá samfelagið á hendan hátt skákar sær undan vælferðarábyrgdini og leggur hana yvir á familj ur nar, er vandi fyri, at munurin millum fátøk og rík bara økist, sigur Annika Antoniussen, sum í hesum sambandi vísir á, at polariseringin, ella stætta mun­ urin, uppstendur, tá tað er upp til familjurnar einsa mall ar at taka um endan. ­ Tí øll hava bara ikki hasa familju na við yvirskoti til at hjálpa vaksnum børnum og barna børnum, sigur hon. Hava tvey og trý størv Alt hetta, í smáum før oysk um barnafamiljum við bert einum forsyrgjara. Familjum, ið sum oftast búgva bíliga til leigu hjá privat um útleigarum, og sum hvørja løtu kunnu verða sett ar á gøtuna. Og ikki í alkaholiseraðum, sjúk um ella á annan hátt veik­ um familjum, men hjá hart­ arbeiðandi og útbúnum vaks­ num forsyrgjanum, sum ofta hava bæði tvey og trý størv fyri at fáa ráð til mat. Tað eru í øllum førum 1.000 stakir uppihaldarar í Fø r o yum, og roknað verður við, at tað í minsta lagi eru 500 børn, sum liva í fátæka dømi. Í kanningini hava Siri Hansen og Annika Antonius sen tosað við 22 stakar uppi haldarar kring Vælferð Nógv børn í Føroyum líða neyð vegna fátækadømi. Hetta kann hava stórar avleiðingar fyri børnini, bæði sálarliga, kropsliga og sosialt. Hetta siga tær báðar, Siri Hansen og Annika Antoniussen, sum hava kannað livikorini hjá støkum uppihaldarum – Materiella undirskotið kann hava avleiðingar fyri menningina og sosiala lívið hjá barninum