mikudagur 28. apríl 2010síða 13

13 Mikudagur 28. apríl 2010 · Nr. 74 Sosialurin Nú skulu veljarakanningar altíð skolast niður við sunn ­ um ivasemi. Og ongin or ­ søk er at yvirtulka velj ara­ kanningar við djúp tøkn um greiningum. Men nýggjasta kanningin hjá Gallup vísir uttan iva eitt rák, sum – tá smærru flokk­ arnir eru undantiknir – helst er rættiliga rættvís andi. Vit hava eina samgongu, sum ikki er ein samgonga, men sum hevur átt all an politiskan pallin í fjøl miðl ­ unum í meira enn hálvt­ annað ár, har hon hevur verið í andstøðu til síns sjálvs og alt annað. Teir tríggir ABC­flokkarnir hava upp á skift átt alla viðgerð av politiskum málum í almenna rúminum. Ikki eitt einasta kjak millum andstøðuflokkar og samgonguflokkar hev­ u r verið í elektronisku fjøl­ miðlunum alla hesa tíðina – og heldur ikki undir fyrru ABC­samgonguni. Og nærum ongi andstøðuuppskot verða viðgjørd í fjølmiðlunum – hóast tey eru enntá fleiri í tali enn tey frá samgonguni. Ei dáni í, at fólk bara kunnu siga: Júmen, her finst jú onki alternativ. Hvør vinnur kapp­ ingina um at sleppa undan ábyrgd? Hóast onkrar royndir hava verið gjørdar, so hevur ongin í almenninginum sett landsstýrisflokkarnar til ábyrgdar fyri tað, teir hava framt. Ella fyri tað, teir ikki fremja. (Ímyndið tykkum tildømis fjølmiðlaviðgerðina og andstøðuplássið, um nú ein fullveldissamgonga ella CHE­samgonga sat. Ikki ein forsíða ella ein yvir skrivt hevði verið turr við atfinn­ ing um, krøv um um atgerðir og ábyrgdarplasering). Ístaðin hava vit nú havt eina støðu, har sitandi flokk­ ar, ið hava stýrt landinum í knapt 7 ár, verða mettir eftir – ikki hvør tekur ábyrgd ella kann orða og fremja ein poli­ tikk – men eftir, hvør dugir at leggja mest av ábyrgd frá sær. Var tað nú ikki full­ veldis sam gongan, ið hevur skyldina fyri, at sitandi flokkar ikki megnaðu at stýra búskapinum í 7 ár? Ella var tað altjóða fíggjar­ kreppan? Og skeldast nú løgmaður ikki minni enn hinir báðir floksformenninir í samgonguni – fyri ikki at tala um hasa andstøðuna sum bara finst at? Vit eiga at staðfesta, at før­ oyskur politikkur ikki verður vigaður eftir, hvør hevur polit iskar ætlanir og kann taka ábyrgd, men í stóran mun eftir, hvør kann selja hjálp og trygd og útsagnir frá eini aðrari politiskari skipan, sum vit ikki velja – altso, hvussu ábyrgdin kann leggjast á aðrar herðar. Jú størri ruðuleiki og at­ gerðarloysi og misálit, ið verður skapt á føroyskan poli tikk og okkara egnu før­ leikar at stýra, tess størri undirtøka verður fyri tí flokki, ið bjóðar seg sum mill­ umlið til eina aðra skipan. At skapa ótta og liva av tí Og hóast táð kann ljóða bersøgið, so haldi eg tað skal sigast: Ein flokkur, ið hevur sum grundarlag, at skapa ótta og misálit á, at vit megna at stýra okkum sjálvum og skapa tryggar umstøður við egnum avgerðum og ábyrgd, hann kann vinna sær undirtøku við at fara í stjórn, og so skapa tann neyðuga óttan og misálitið – og harvið prógva, at vit megna onki sjálv. Haldi ikki, at vit kunnu lasta Sambandsflokkin fyri hendan politikk, tí hann fjalir hann jú ikki. Heldur kunnu vit lasta teir flokkar, sum stuðla hesi gongd og eru parlamentariska grund­ ar lagið undir henni – ser liga flokkar, ið annars siga seg arbeiða fyri einum sjálv­ støðugum Føroyum og sjálv­ berandi búskapi. Teir halda hendan »anti­politikkin« við valdið og kundu gjørt nakað annað, um teir vildu. Ein eggjan at halda fram við arbeiðnum Eg eri errin av, at Tjóðveldi sambært veljarakanningum kortini heldur stand og gongur fram. Við tí massiva misáliti, ið hvønn dag verður skapt frá landsins leiðandi flokkum á okkara førleikar og møguleikar at skapa eitt sjálvstøðugt, rættartrygt og samhaldsfast samfelag á egnum grundarlagi – og har alternativini ikki fáa rúmd fyri hartrópandi andstøðuni í samgonguni – er úrslitið av seinastu kanningini ein tileggjan at stríðast nógv meiri. Skjótt man kvotan fyri at koyra øll í sama pott, bara tí at landsstýrisflokkarnir sleppa at kalla seg einasta alternativ, verða uppi. Annars er tað áhugavert, at hóast hesi – eftir yvir­ skrivt unum at døma – ógvus­ ligu lop í veljarafjøldini – so hava teir flokkar, ið siga seg vilja broytingar og einar sjálv­ støðugar Før oy ar framvegis væl om an fyri helvtina av atkvøðunum í kanningini. Og Javnaðarflokkurin liggur jú mitt ímillum í hesum spurn­ ingi. So í hesum ljósi ber eis­ ini til at siga: Sjálvt í hes­ um fulkomna ruðuleika, har so miðvíst verður má að burturav álitinum á okkum sjálv, so hevur sam bandið altso bert 30% í veljara­ kanningunum. Høgni Hoydal Á, ikki meira enn 30% til Sambandið... Nýggja veljarakanningin eigur ikki at gera nakran bilsnan. Heldur eiga vit at venda úrslitinum við og staðfesta, at bert 30% stuðla sambandsflokkinum, hóast ein so miðvísan politikk at fáa fólk at missa alt álit á okkum sjálv Edmund Joensen løgtings- og fólkatingsmaður Nýggjasta veljarakanningin hjá Gallup og Dimmalætting er áhugaverd. Áhugaverdast er, at Sam bandsflokkurin fer um leið 10 prosent fram í mun til seinasta val, með an smá flokk arnir – Sjálv stýris­ flokkurin og Miðflokkurin – næstan hvørva, og Javn­ aðarflokkurin fær ein frammaná. Higartil hava flestu við­ merkjarar – soleiðis eita teir í dag – billað fólki inn, at kreppan og veika støðan hjá Landskassanum gevur Sambandsflokkinum stóru undirtøkuna. Hetta er neyvan allur sannleikin. Veruleikin er helst, at Javnaðarflokkurin og smá­ flokkarnir nú noyðast at gjalda prísin fyri at vera uppi í fullveldisdansinum. Stundum hava vit ikki sæð nakran mun á hesum trimum flokkunum og so teimum ekstremu kreft­ unum í Tjóðveldinum. Allir tríggir flokkarnir hava seinastu árini slept sunnari fornuft. Allir hava tikið undir við at skerja Ríkisveitingina. Teir vóru ímóti at tiðna Ríkis veit­ ingina, tá kreppan byrjaði. Og teir eru allir – uttan undan tak – heitir talsmenn fyri at draga Føroyar nærri loysingini við at seta í verk eina nýggja stjórnar­ skipan, sum í verki er ein fullveldisgrundlóg. Føroyingar flestir eru ímóti slíkum politikki, og teir tríggir flokkarnir gjalda nú prísin. Javnaður­ flokk urin og smáflokk­ arnir gjalda fyri full­ veldis dansin Tveir av flokkunum í Løgting inum verða næstan burtur, og Javn­ aðarflokkurin fær ein frammaná í nýggjasta veljarakanningini. Hesir flokkar gjalda nú prísin fyri at vera uppi í fullveldisdansinum Ikki eitt einasta kjak millum andstøðuflokkar og samgonguflokkar hev u r verið í elektron­ isku fjøl miðlunum alla hesa tíðina – og heldur ikki undir fyrru ABC­ samgonguni. Veruleikin er helst, at Javnaðar­ flokkurin og smá ­ flokk arnir nú noyðast at gjalda prísin fyri at vera uppi í full­ veldis­ dans inum.