mikudagur 28. apríl 2010síða 34

Mikudagur 14. apríl 2010 Sosialurin Miðvikan 18 Framhald frá síðu 17 23. mars 1931 Uppboð  var hildið og vardi í 6 tímar.  Tá  ið uppboðið var liðugt, varð  ikki  hildið vakt meira á strandstaðnum.  Kunngjørt  varð,  at  tilboð  uppá  skipið,  sum  tað  lá,  kundi  sendast  til  hreppstjóran.  Skipsskrokkurin  (vrakið) broyttist lítið.  27. mars 1931 Telegramm frá løgreglustjóranum  um  útbjóðingina  av  skipsskrokki­ num  við  tí,  sum  er  í  honum,  og  í  tí  standi,  sum  hann  verður  í  við  søluna, var kunngjørt í kommununi  og grannakommununum.                                                        Eyjólfur Eyjólfsson, hreppstjóri Bjarnfreður Jóh. Ingimundarson, Guðmundur Bjarnasson   Viðmerking: Nevnast  skal,  at  hreppstjórin  var  tann  maðurin,  sum  umboðaði  sýslumannin  ella  løgreglustjóran  og sum ein kommuna valdi (oftast  aðrastaðni frá) til at vera yvirleiðari  fyri  kommununa  í  øðrum  málum  enn  teimum,  sum  snúgvu  seg  um  tann  dagliga  raksturin  í  bygdini/ bygdunum.   Hvør  sýsla  hevði  ein  sýslumann, meðan hvør kommuna  hevði ein hreppstjóra.      Finnleif: Á staðnum í 2002 Eftir  at  eg  hevði  skrivað  hesa  frásøgn í 1991, hugsaði eg, at áhuga­ vert  hevði  verið  at  farið  á  staðið,  har  teir  strandaðu.  Í  mínum  starvi hjá Landsverk eri eg komin  av  og  á  til  Íslands  í  sambandi  við  norðurlendskar  fundir  og  ráðstevnur. Eisini havi eg gjøgnum  árini  havt  eitt  gott  samstarv  við  Íslendska  vegaverkið.  Í  august  2002  var  ársfundurin  í  Nordisk  Chefforum  hildin  í  Reykjavík.  Hetta eru fundir, har leiðslan í teim  norðurlendsku  vegaverkunum  møtast  einaferð  um  árið.  Síðani  í  1983 havi eg umboðað Landsverk á  hesum fundum. Tá ið   hesir  fundirnir  vóru  lidnir, bjóðaði Gudmundur Arason,  yvirverkfrøðingur  í  íslendska  vegaverkinum,  og  sum  eg  havi  kent  í  mong  ár,  mær  ein  túr  til  Kirkjubæjarklaustur. Eg man helst  hava sagt Gudmundi onkuntíð frá  hesi hending, tá ið pápin strandaði  í  Meðallandsvíkini.  Hetta  takkaði  eg  fyri.  Vit  fóru  úr  Reykjavík  við  bili seinrapart á degi og koyrdu til  bygdina  Vík,  har  vit  yvirnáttaðu.  Morgunin  eftir  koyrdu  vit  til  vegastøðina  í  Vík,  har  Gylfi  Juliusson,  økisverkfrøðingur  á  Suðurlandinum, tók í móti. Tá ið vit  høvdu  fingið  okkum  ein góðan bita og vóru vístir runt  á  vegastøðini,  koyrdu  vit  tríggir  í  einum  4­hjólstrektum  jeepi  ímóti  bygdini  Kirkjubæjarklaustur.  Komnir  til  Kúðarfljót,  koyrdu  vit  av  høvuðsvegnum  eftir  einum  bygdarvegi  til  ein  bóndagarð  í  Bakkaskoti,  ið  liggur  nakað  sunnan  fyri  Kirkjubæjarklaustur.  Guðni  Runolfsson,  bóndi,  ið  var  staðkendur,  kom  við  okkum  og  koyrdu  vit  fýra  síðani  oman  á  staðið  á  Ovaru­Steinmýrafjøru,  har  “Queen  Victoria”  strandaði.  Meðallandssandurin er ein umleið  50  km  long  sandstrond.  Har  er  útgrunt, og mong skip eru komin  illani fyri har. Nevnast  kann,  at  á   Suður­ landinum  ­  millum  Dyrhólaey  og  Ingólfshøfði  ­  har  strandalongdin  er  umleið  140  km,  strandaðu  í  tíðarskeiðinum  1892  –  1982  105  skip, har tey flestu gjørdust vrak.  Nevnast kann, at av hesum  skipum  vóru 37 bretskir trolarar, 27 týskir  trolarar, 12 íslendsk skip, 11 fronsk  skip,  8  føroysk  skip,  5  norsk,  3  belgiskir trolarar og 2 donsk skip. Aftaná  at hava hugt at staðnum  og kunnað okkum um umstøðurnar  og tikið nakrar myndir, koyrdu vit  eftir sandinum til Skaftarósan, har  John á Bakkanum svam yvirum við  manni á bakinum. Guðni,  ið   var  sera  blíður  og  tíðindafróður, greiddi frá umstøðu­ num har á leið. Meðan  vit  koyrdu  eftir  sand­ strondini,  steðgaðu  vit  á  við  eitt  sokallað  “neyðarskýli”,  sum  er/var  ætlað  strandaðum  sjó­ monnum  at  bjarga  sær  í.  Millum  Vík og Ingolfshøðfi eru 12 neyðar­ skýlir,  sum  eru  bygd  framvið  sjóarmálanum.  Fráleikin  millum  hesi neyðarskýlini er 15 til 40 km. Guðni  segði  m.a.,  at  áðrenn  vegakervið á Suðurlandinum millum  Reykjavík  og  Kirkubæjarklaustur  varð bundið saman í 1942, vóru trý  felags handilshús (Keypfelagshús)  á Suðurlandinum. Eitt í bygdini Vík,  eitt við Skaftarósan og eitt í Høfn.  Hetta vóru felags vørugoymsluhús  hjá  handilsmonnum  á  Suður­ landinum,  ið  stóðu  nær  við  sjóar­ málan.  Vøran  varð  flutt  sjóvegis  úr  Reykjavík  ella  úr  Vestmanna­ oyggjunum. Hetta húsið  við Skaftarósa, sum  strandaðu  mennirnir  komu  inn  í ,  var  eitt  stórt  hús í 3  hæddum,  bygt  úr  timbri.  Húsið  varð  tikið  niður í 1942, eftir at vegasamband  var  komið,  og  bygt  uppaftur  við  Kirkjubæjarklaustur  sum  ein  seglbúð. Tá ið   vit  stóðu  við Skaftarósa  og eg greiddi teimum frá, at John  á Bakkanum hevði svomið tvørtur  um  ósan  við  manni  á  bakinum,  hildu  teir,  at  hetta  var  eitt  satt  mandómsbragd.  Teir  høvdu  ikki  hoyrt  um  nakran  annan,  ið  hevði  gjørt  hetta,  tí  streymurin  er  so  harður oman gjøgnum áarósan. Frá Skaftarósa koyrdu vit niðan  í bygdina  Kirkjubæjarklaustur,  ið liggur  uml.  25  km  niðan  frá  strondini.  Vit  steðgaðu  við  bæði  húsini, sum tóku ímóti manningini  av  “Queen  Victoriu”.  Haðani  koyrdu  vit  heim  á  bóndagarðin  hjá  Guðna,  har  bóndakonan  og  dóttirin  høvdu  gjørt  okkum  ein  sera  góðan  døgurða,  lambasteik  við  øllum  góðum  afturvið  og  omaná.  Á  bóndagarðinum  vóru  umframt  Guðni  Runolfsson,  ið  var føddur í 1938, kona hansara og  eisini pápi hansara. Dóttir teirra og  sonur hennara vóru komin at vitja  foreldrini og abban. Aftaná  at hava takka fyri okkum,  koyrdu vit tríggir, Guðmundur, Gylfi  og  eg  eftir  høvuðsvegnum  eystur  móti  Skeiðarársandi  og  hugdu,  hvussu teir høvdu loyst tað akuttu  støðuna at gera ábøtur á vegin og  brúgvar,  ið  fingu  stóran  skaða,  tá  ið  eldgos  var  við  Skeiðarárjøkul  í  1996,  og  sum  elvdi  til  vatnflóð  og  oyðilegði partar av høvuðsvegnum.  Tvær  stórar  brúgvar  og  30  km  av  vegi skolaðu burtur. Haðani  gekk  leiðin  aftur  til  Reykjavíkar. Ein spennandi ferð og ein minni­ ligur dagur var komin at enda.    Keldur:  Ejvind Winther Durhuus Siglingarsøga bind IX Guðni Runolfsson, bóndi,  Kirkjubæjarklaustur Sjófrágreiðing (Tjóðskjalasavn  Íslands) Dynskógar bind 8 (skip strandaði á  Suðurlandinum 1898­1982)  Á páskum 2010 Finnleif W. Durhuus Húsini hjá Hávarði Jónssyni, bónda í Kirkjubæarkleystur, har Ejvind saman við øðrum av manningini búði í fýra dagar Bóndagarðurin á Hólmi, har restin av manningini búði Kort av parti av Meðalandsvíkini, sum er umrødd í frásøgnini Myndirnar vóru frá Fornminnissavninum Í seinasta parti høvdu vit  tvær frálíkar myndir av  mannningunum á John  Bull og Skálanesi. Av  misgávum var ikki tilskilað  at myndirnar eru frá Føroya  Fornminnissavn.  Komandi partur Í komandi parti verður greitt  meira frá ættini hjá John  á Bakkanum.  Um nakar  veit nakað meira um hesa  hending ella hevur mynd av  Queen Victoriu vilja vit fegin  frætta. Komið verður eisini  aftur til brøðurnar Tummas  og Viggo Zachariassen.  Júst fyri 50 árum síðani  gekk bróðursonur teirra,  uppkallaður eftir teimum  báðum, burtur á Kappanum  við Hanne S.