leygardagur 12. januar 2002síða 4

6 Nr. 8 - 12. januar 2002 Nr. 8 - 12. januar 2002 7 Við flogvølli og undirsjóvartunli hevur Vágoyggin eina stóra framtíð fyri sær, og tað ræður um hjá vágafólki at troyta møguleikarnar held- ur formaður Tjóð- veldisfloksins, Høgni Hoydal VÁGATUNNILIN Jan Müller – Hetta er ein sera stór løta. Tað er kanska tað einasta sambandið, sum vit eru samd um í føroyskum polit- ikki, og sum øll taka undir við sigur formaðurin í Tjóðveldisflokkinum, Høgni Hoydal, nú fast sam- band er millum Vágaoynna og Streymoynna. Hann heldur hetta vera eina sera stóra avbjóðing fyri Vágoynna, sum nú verður knýtt uppí megin- økið. Fyri Vágoynna hevur tað so eisini týdning, at tunnilin verður ein slúsa inn í oynna og ikki bara ein slúsa út. Tvs. at kommun- urnar og fólkið í oynni mugu eisini strongja á at fáa útbúgvingarmøguleikar fyri at fáa ment Vágoynna. So Vágoyggin hevur eina stóra framtíð fyri sær við flogvølli og tunli sigur hann. Formaður Tjóðveldis- floksins vísir á, at tað fyri nøkrum árum síðani tóktist veruleikafjart at binda alt landið saman við føstum sambandi, men tað er tað vit skulu miðja eftir. – Um 20 ár er tað kanska ikki ómøguligt at hava samband til Suðuroyar. Men fyrst koma Norðoyggjar og síð- ani Sandoyggin, Tað hevði verið tann besta framtíðin fyri Føroya land, at vit fingu tað so mikið saman- bundið, at tú hevur somu møguleikar, hvar tú enn býr í landinum. Høgni Hoydal heldur tí, at slíkir tunlar eru ein av fortreytunum fyri at kunna varðveita búsetingarmynst- urið. – Tað merkir so eisini, at tey øki, sum verða bund- in uppí meginøkið, eisini mugu leggja meira fyri fyri at fáa ment sítt øki, so tunl- arnir og sambondini ikki bara ganga einvegis men eisini draga vinnulívið og fólk til oynna. Høgni Hoydal heldur tí, at Vágatunnilin er ein sera skilagóð íløga. Ein kann kanska harmast um, at tað ikki byrjaði fyrr og at tað steðgaði upp. Vóru vit byrj- aðir fyrr, so høvdu vit eisini verið komnir longur aðra- staðni. Samtykt er at fara undir at gera tunnil til Norð- oyggjar eisini. – Vit eiga at fara í gongd har skjótast gjørligt, tí tað er ein íløgar, sum varir fyri allar føroy- ingar í allari framtíð – Hevði samgongan ikki skert blokkin við nærum 400 mill. kr., hevði tað gingið nógv skjótari at fingið aðrar undirsjóvar- tunlar kring landið heldur formaðurin í tingbólki Sambands- floksins, Edmund Joensen VÁGATUNNILIN Jan Müller – Hetta er ein stórur dagur fyri allar føroyingar og serliga fyri vágafólk, tí nú hava vit samband við mið- føroyar. Hetta kemur at broyta samfelagsmynsturið nakað so nógv, sum vit ikki kunnu hugsa okkum sigur Edmund Joensen, fyrrver- andi løgmaður og formaður í tingbólki Sambandsfloks- ins. Hann vísir á, at føroying- ar í dag hava Vágarnar sum úthurðina út í heim. – Skulu vit ferðast og ferðast skjótt so er tað loftvegis. Nú koma nógvir føroyingar at hava minni enn ein tíma til flogvøllin og tveir tímar út í heim. So meðan flestu føroyingar hava fingið eitt samband vestur í Vágar, so hava teir samtíðis fingið eitt nógv stytri samband út í heim. Edmund Joensen heldur annars, at hetta kennist gott og stórt og vísir á, at tað er so stutt síðani, at tøknin megnaði at gera undirsjóv- artunlar. Fyri 20 árum síð- ani var tað fáur, sum hugs- aði, at hetta bar til. Nú er tað gingið so rúkandi skjótt, og hevði kreppan ikki tikið seg upp fyrst í 90- unum, so hevði hesin tunn- ilin verið veruleiki fyri fleiri árum síðani. Men kanska er tað ein fyrimun- ur, at tað varð steðgað eitt sindur á, tí vit hava harvið fingið eitt meira fullfíggjað projekt, sum kanska eisini er bæði bíligari og tryggari og betri. Edmund Joensen heldur tí, at hetta er ein sera skila- góð íløga. Tað heldur hann eisini um ætlanina at gera tunnil til Norðoyggjar og í grundini er tað heldur einki, sum forðar fyri at gera tunlar til tær oyggjar, sum hava eitt fólkagrundar- lag til tað. Her hugsar hann um sambandið til Suðuroy- um umvegis Sandoynna. Hetta er meira ein spurn- ingur um pengar enn um tøkni. – Høvdu vit ikki skert ríkisstuðulin, so hevði verið rættiliga stutt tíð til vit høvdu bæði tunnil til Norð- oyggjar og til Sandoynna og kanska eisini til Suður- oyar. Tunnilin til Norð- oyggjar kostar umleið 400 mill. kr., og tað er júst tað, sum henda samgongan hev- ur skert blokkin við. So skerjingin av blokkinum fer givið at seinka tunnilstil- gongdini metir Edmund Joensen. Vágoyggin stóra framtíð fyri sær Edmund Joensen, fyrrverandi løgmaður heldur Vágatunnilin vera eina skilagóða íløgu fyri allar føroyingar Mynd Jens K Vang Skerjing av blokki seinkar øðrum tunlun VÁGATUNNILIN Jan Müller Stjórin í Føroya Sparikassa var eisini millum teir mongu gestirnar, ið vóru til steðar, tá sprongt varð ígjøgnum í Vágatunlinum. Bjarni Olsen heldur hetta vera eina radikala broyting, eina skilagóða íløgu, sum fer at hava stóran týdning fyri samfelagið. Búskapar- liga er hon er á góðari leið men haraftrat kemur, at hetta er ein rættiliga serstøk íløga, tí hon hevur ringt við at tjena seg inn aftur á van- ligan hátt. Inntøkurnar liggja øðrvísi enn um talan var um eitt vanligt privat- økonomiskt projekt. Tær liggja í teimum fyrimun- um, sum hvør einstakur hevur. Bjarni Olsen heldur tað eisini vera skilagott at gera ein tunnil til Norðoyggjar. – Vit vita, at nógvur traf- ikkur er inn í Eysturoynna, og tað kann tí væl vera, at tað er grundarlag fyri ein- um yvirskoti í einum slík- um roknistykki eisini. Skilagóð íløga Høgni Hoydal, formaður Tjóðveldisfloksins heldur, at tað nú hevur skund at fáa gjørt tunnilin til Norðoyggjar Mynd Jens K Vang Nýtt málsøki, sum skal taka sær av íbúðarmálum, er júst sett á stovn, sigur løgmaður. Eingin lóggáva er á økinum, og tí kann einki gerast við tómu húsini sum er ÍBÚÐARMÁL Edvard Joensen Tað er øgiliga ringt at gera nakað við málið um tey tómu húsini, sum standa kring landið, tí eingin lóg- gáva er, sigur Anfinn Kalls- berg, løgmaður, í við- merking til tað, borg- arstjórin i Sørvági segði í Sosialinum hósdagin. Løgmaður ásannar, at tað er ein trupulleiki við øllum tómu húsunum sum standa kring landið, samstundis sum stórar og dýrar út- stykkingar verða gjørdar nógvastaðni. Verandi støða kann ikki halda fram, sigur hann. – Vit kunnu ikki hava øll hesi spøkilsishúsini stand- andi kring landið, sigur løgmaður. Men hetta er eitt sera trupult mál, har ognar- rætturin eisini skal takst við. Hetta málið er ikki nýtt sum so. Tí longu í 1997 gjørdi Oyndarfjarðar Kommuna av at leggja gjald á tómu húsini í bygdini. Men tað varð steðgað við skrivið frá Løg- mansskrivstovuni. Grundin til, at oynd- firðingar løgdu gjald á, var tann, at í grannakommun- uni, Elduvík, høvdu tey ætlanir um at leggja skatt á hesi húsini. Har fingu tey at vita, at tað var ikki loyvt, og tí royndu oyndfirðingar seg við avgjaldi ístaðin. Tað gekk so heldur ikki. Anfinn Kallsberg , løg- maður, sigur, at hann kenn- ir ikki hesi bæði málini, sum munnu hava verið fyri hansara tíð. Hann gjørdist løgmaður í 1998, og kann tí ikki gera viðmerkingar til tey. -Talan er um eitt vælaarbeiði, sum fólkini, ið hava staðið fyri Vágatunlinum, hava útint og verða royndirnar frá hesum fyrsta undirsjóvar- tunlinum av stórum týdningi fyri kom- andi tunlar av sama slag, her ikki minst tann til Norðoyggjar heldur formaðurin í Javnaðarflokkinum, Jóannes Eidesgaard VÁGATUNNILIN Jan Müller Hann dylur ikki fyri, at hann tøkniliga sæð er sera hugtikin av hesum arbeið- inum, at tað hevur gingið so væl, og hvussu væl tað er fráfarið og hvussu snøggur tunnilin er vorðin. - Eg kann ikki lata vera við at samanbera hetta arbeiðið við arbeiðið uppá tunnilin millum Tvøroyri og Hvalba, har menn spentu seg fastar í bjálkar og boraðu við hond. Nú sær man, hvussu stór tøkniliga menningin hevur verið, nú ein maður situr og stýrir einum borivogni, ið ger arbeiðið. Formaður Javnaðarflok- sins heldur tað eisini vera gott at síggja, at øll fólk, eisini tey, sum vóru í iva, eru sannførd um, at íløgan er skilagóð, og at hon letur upp fyri nøkrum møgu- leikum í samferðslukervin- um í Føroyum, har vit hava náttúrligar forðingar við sundum og firðum og fjøllum. – Eg ivist ikki í, at koma vit væl frá hesum, og tað er tað alt, sum bendir á, so eru møguleikar fyri at halda fram við líknandi verkætlanum sum hesum. Jóannes Eidesgaard ivast tí heldur ikki í, at tunnil um Lorvíksfjørð eisini er eitt skilagott projekt. Alt bendir nevniliga á, at tann tunnilin verður eitt náttúrligt fram- hald av Vágatunlinum. – Tað er sera umráðandi, at vit tí heysta nakrar royndir av hesum arbeiðinum, bæði hvat íløgu og rakstri við- víkur, hvønn týdning ein slíkur undirsjóvartunnil hevur fyri land og fólk, hvat hann merkir fyri ferða- mynsturið osfr. So dagurin í dag hevur heilt vist latið meira upp fyri møguleik- anum at gera tunnil til Norðoyggjar heldur ting- maðurin. Vit spurdu Jóannes Eidesgaard, um tað ikki hevði verið betri at bíðað við einum stórum Suður- oyarskipi og heldur útbygt sambandið við tunlum. Til tað sigur hann, at vit mugu vera so mikið realistisk og innsíggja, at fast samband til Suðuroyar neyvan verð- ur veruleiki í okkara tíð. Tí er nýggja suðuroyarskipið avgjørt neyðugt. Hann heldur tað tó ikki vera veruleikafjart at hugsa um fast samband til Sandoynna, og tað letur so eisini upp fyri møguleik- anum, at Suðuroyggin kann fáa eitt annað ferðamynstur enn tað hon hevur, nevni- liga við føstum sambandi um Skopunarfjørð. Alt í alt heldur formaður Javnaðarfloksins, at íløgan í Vágatunnilin letur upp fyri nøkrum møguleikum, sum vit kanska ikki hava hugsað um, tá vit hava umrøtt samferðslukervið í Føroyum. Eingin lóggáva er um tóm hús Eitt vælaarbeiði Samgonguleiðari og andstøðuleiðari í sátt og semju. Jóannes Eidesgaard, formaður Javnaðarfloksins og Anfinn Kallsberg, løgmaður eru samdir um, at Vágatunnilin er ein skilagóð íløga Mynd Jens K Vang C M Y K 7 6