týsdagur 15. januar 2002síða 14

26 Nr. 9 - 15. januar 2002 Eftir sætta umfar eru klaksvíkingar tvey stig fremri enn havnarmenn, og úr Klaksvík frættist nú at bert fyrsta pláss er nøktandi fyri sigurs- vanda felagið TALV Carl Eli Nolsøe Samuelsen Fyri einum ári síðani vóru klaksvíkingar í somu støðu, nevnliga tryggir á fyrsta plássi í 1. deild eftir seks umførum. Eftir lokna kapp- ing var støðan heldur broytt, tí klaksvíkingar fingu loksins eitt skuffandi triðja pláss og trý stig væntaðu upp til føroya- meistarnir úr Havn. Munurin í ár er, at Ólavur Simonsen telvar aftur við barndómsfelagnum, og styrkir hetta væl um alt liðið. Nógv skal ganga galið um klaksvíkingar ikki megna at endurvinna FM- heitið frá 1999. Í vikuskiftinum vóru hvalvíkingar á vitjan í Klaksvík, og oftani hava teir nógv stig við heimaftur. Men hesaferð bar einki til. 4-0 til oddaliðið úr Klaks- vík, sum viðførir tryggu leiðsluna nú fýra umfør resta í. Ólavur Simonsen vann eitt gott álopstalv í eyð- kendum stíli ímóti Martin Brekká, og somuleiðis vann Rani Nolsøe eitt vælleikt talv við hvíta fólkinum ímóti Finnbjørn Zacharias- sen. Hinvegin var talvið mill- um Steintór Rasmussen og Sámal Christiansen heldur óklárt at byrja við, men sum krút úr tunni fekk Steintór mátálop sum av- gjørdi talvið. Fjórði mað- urin á klaksvíksliðnum, Tummas Martin Anthon- iussen, hevur havt - eins og Steintór — eitt gott kapp- ingarár. Eisini sunnudagin eydnaðist tað Tummas Martini at vinna, hesaferð við hvíta fólkinum ímóti Bergur Magnussen. Men tað varð ikki fyrrenn tíðan- eyðin herjaði á báðar part- ar, har avgerðin fall í lut til klaksvíkingin. 4-0 og kósin er sett, meðan hvalvíkingar hin- vegin helst muga taka til takkar við einum miðplássi tá avtornað verður. HT2 steðgar HT1 Í Havnini var lokaluppgerð millum HT og HT 2. Hjá besta liðnum var kravið stórsigur um fylgjast skal við oddaliðnum úr Klaks- vík. Ikki varð hetta besti dagur hjá føroyameistar- anum seinastu tvey árini, tí einans hálvtriðja stig fingu teir frá felagsvinunum. Manningin á næstbesta liðnum úr Havnini skulu tó hava heiður fyri at stríðast tað teir megna, og higartil hevur gingið betur enn væntað var, sjálvt um teir liggja aftastir. HT 1 var skert, eftirsum Martin Poulsen ikki var tøkur. Olaf Berg hevði tí ábyrgdina á fyrsta borði og vann hann eitt drúgvt talv ímóti Óla Joensen. Olaf hevði mann fyri tvær finnur, sum akkurát varð nóg mikið. Herluf Hansen hevur telvað væl í ár, og vann hann eitt trygt talv á Johan E. Hansen á øðrum borði. Andrias Ziska og Jógvan Næs tóku ein skjótan javn- leik, har Jógvan tó hevði finnu meir í rókaendatalvi. Jógvan hevur vunnið fýra talv og leikt tveir javnleikir og hevur vunnið sær óvanliga nógva rating. Jóhan Gaard leikti á fyrsta sinni á fremsta havn- arliðnum, á fjórða borði. Mótstøðumaðurin var for- maðurin í Havnar Telving- arfelag Jóannes Guttesen, sum óvæntað vann á Jóhan. Í rúkandi tíðarneyð mátaði Jóannes Jóhan. Javnt ímóti Rødgaard Í Vestmanna fingu vest- menningar trý góð stig frá kollfirðingum. Enn eina- ferð gjørdi Hans Kristian Simonsen úr Kollafirði vart við seg, tá hann fekk javnt ímóti IM John Rødgaard. Í fjør vann hann á Rødgaard. Torbjørn Thomsen vann á fyrrverandi felagstelvaran- um úr Kollafirði, Eyðálvur Johannesen á øðrum borði. John Jacobsen vann á Karl Louis Johansen, meðan Kári Duhuus og Alvin Joensen leiktu javnt. 3-1 er sjálvsagt ein góður sigur, men tá hugsað verður um úrslitið í Klaksvík, var tað ein ov lítil sigur. Støðan eftir 6. umfar KTF 16,5 HT 14,5 VT 14,0 KT 10,5 TFS 9,0 HT2 7,5 Sjeynda umfar verður 27. Januar, og vera tá hesir dystir leiktir: HT2 — KTF, TFS — VT og HT — KT. Dreymurin brast Eftir ósigur í fjórða umfari hava føroysku talvútiset- arnir helst mist møguleikan at leika seg upp í 1. deild í Danmark. Tað byrjaði annars væl hjá føroyska felagnum, men nú tykist møguleikin veruleikafjarur, tí heili fimm stig eru upp til fremsta liðið. Sunnudagin æt mót- støðuliðið Skakspilleren, og tá rating viðvíkur vóru liðini bæði nøkunlunda jøvn. Úrslitið 5-3 til danska liðið, prógvaði tó tíverri nakað heilt annað. Einasti ið megnaði at vinna á føroyska liðnum, varð Rógvi W. Rasmussen. Heini Olsen, Eyðun Nolsøe, Hlidar Hreinsson og Carl Eli N. Samuelsen leiktu javnt, meðan John Arni Nilssen, Flóvin Tór Næs og Heini Danielsen taptu. Tvey lið flyta niður í triðju deild, og heldur máa føroyingarnir nú venda eyguni tann vegin og royna at stríðast undan niður- flyting. Tað málið er meira realistiskt enn tankin um uppflyting nú trý umfør resta í. Næsti dystur verður 3. februar, tá føroyingar hitta Hillerød. Støðan: K41 21 Helsingør 17,5 Skakspilleren 16,5 AS 1904 16 Føroyar 16 Hillerød 15,5 Lyngby 13 Fredriksberg 12,5 Talvið hesa vikuna Rógvi W. Rasmussen — Stig Hansen 2. div. DK 1.d4 Rif6 2.c4 c5 3.Rif3 cxd4 4.Rixd4 e5 5.Rib5 d5 (svartur offrar finnu fyri fríari spæl) 6.cxd5 Bc5 [6...Rixd5?? 7.Fxd5 Fxd5 8.Ric7+] 7.e3 0-0 8.Ri5c3 Re8 9.Be2 e4 (besti leikur, sum kroystir hvítu støðuna eitt petti meir) 10.a3 Bf5 11.b4 Bd6 12.Ra2 (rókurin kemur í spæl) a6 13.Rd2 Ribd7? 14.g4! (hvítur vinnur mann. Leikar hann t.d Bg6, kemur g5 og riddarin hevur ongar puntar) 14...Rixg4 15.Bxg4 Fg5 16.Bxf5 Fxf5 (svartur telvar síir bestu møuleikar, og hvitur skal ansa sær) 17.Rie2 Rie5 18.Rid4 Fh3 19.Fe2 Rac8 20.Kd1 Fg2 21.Ff1 Fg4+ 22.Fe2 Fg2 23.Rf1 Rig4 24.Rif5 Bxh2 25.Bb2 g6 26.d6! Rcd8 27.Rie7+ Kf8 28.Rid5? [28.Ric8 varðveitur avgerandi fyrimunin. Nú útjavnar svartur] 28...Rxd6 29.Kc1 Rxd5! 30.Rxd5 Rixe3! (útjavnandi leikurin) 31.Fxe3 Fxf1+ 32.Kc2 Fc4+ 33.Ric3 Be5 (hvítur hevur mist fyrimunin, og bert við røttum spælið kann hvítur bjarga javnleikin) 34.Rc5 Fd4 35.Rid1 Fd6?? (tapandi leikur! Fxe3 og hareftir má hvítur stríðast fyri javnleikin í endatalvinum) 36.Fh6+! (einfaldur vinnandi leikur) 36...Kg8 37.Bxe5 Fd3+ [37...Rxe5 38.Rc8+] 38.Kc1 og einki er at gera. svartur gavst 1-0 Hondbóltsstøður 1. Deild kvinnur vunnin tapt mál- dystir v -j - t mál mál munur stig 1 VÍF 1 1 -0 - 0 381 232 149 14 2 Stjørnan 2 2 -0 - 0 380 293 87 13 3 Neistin 2 1 -1 - 0 305 261 44 11 4 VB 2 1 -1 - 0 323 335 -12 9 5 Kyndil 2 0 -0 - 2 311 365 -54 3 6 Sóljan 2 0 -0 - 2 250 385 -135 2 7 StÍF 1 0 -0 - 1 223 302 -79 1 1. Deild menn vunnin tapt mál- dystir v -j - t mál mál munur stig 1 VÍF 2 2 -0 - 0 408 339 69 15 2 Neistin 2 2 -0 - 0 442 363 79 14 3 StÍF 1 1 -0 - 0 363 346 17 8 4 H71 2 0 -0 - 2 384 409 -25 6 5 KÍF 2 0 -0 - 2 369 411 -42 4 6 Tjaldur 1 0 -0 - 1 315 360 -45 4 7 Kyndil 2 1 -0 - 1 320 373 -53 4 Máltindarnir Kvinnr: Simona Dziugyte Stjørnan 125 (36) Asta Petrauskiene Sóljan 120 (17) Lotte Sørensen Kyndil 102 (45) Gabriella Fekete VB 96 (22) Ioana Rápa VÍF 90 (23) Joan M. Joensen Stjørnan 77 (2) Regina Radó VB 72 (18) Ileana Manulescu StÍF 66 (10) Katrin á Neystabø Neistin 66 (34) Annika Ljósstein Kyndil 62 (13) Anna K. Samson Stjørnan 60 (1) Andrijana Milodanovic Stjørnan 60 (6) Sóley Mikkelsen VÍF 58 (10) Nicoleta Radu VÍF 56 (1) Jacklin Durhuus VÍF 54 (4) Menn: Bjarni Wardum H71 96 (22) Jacob Jónsson Neistin 95 (13) Costin Dumitrescu StÍF 89 (26) Heini Joensen Neistin 86 (25) Høgni Klein Kyndil 85 (6) Halgir Dahl Olesen H71 80 (10) Finnur Hansson H71 76 (20) Dragisa Stojovic Tjaldur 75 Durica Tomic KÍF 75 (20) Ingi Olsen VÍF 74 (8) Iljan Topic KÍF 72 Sámal Joensen VÍF 72 (13) Áki Olsen VÍF 70 (10) Hans Áki Dal-Christiansen Neistin 65 (6) John Petersen Neistin 64 (1) Klaksvíkingar á meistarakós C M Y K 26 Nr. 9 - 15. januar 2002 27 Búskapur og vinna Truplar skattareglur Bæði grannskoðarar og fólk í donsku skattaumsitingini mótmæla nú teimum nógvu og mangan tor- skildu reglunum á skattaøkinum. Tey vísa á, at á hvørjum ári fáa skatta- myndugleikarnir mill- um 40 og 50 nýggjar skattalógir at arbeiða eftir, og afturat teimum koma so einar 5.000 vegleiðingar av yms- um slagi. Hetta eru dómar og niðurstøður av ymsum slagi, sum skulu avgera tulk- ingarspurningar. Felagið hjá teimum skrásettu grannskoð- arunum í Danmark sigur, at hvøki skatta- myndugleikarnir ella grannskoðararnir hava nakran møguleika at seta seg inn í allar reglurnar. Teir skrá- settu grannskoðararnir vilja eisini vera við, at tær nógvu lógirnar og reglurnar gera tað fullkomiliga ógjørligt hjá vanliga skattgjald- aranum at tryggja sær, at hann rindar tann skatt, hann ella hon eigur at rinda. Í skattamálaráðnum siga tey, at tey gera ikki annað enn tær lóg- ir og reglur, sum eru neyðugar. Gjalda við korti Nógv teir flestu norð- menninir rinda nú við korti heldur enn kon- tantum pengum. Fyri trimum árum síðani nýttu norðmenn líka ofta kort sum kontant- ar pengar, tá teir keyp- tu ella skuldu rinda okkurt, men ein nýggj kanning vísir, at nú nýta 62 prosent av norðmonnum kort. Bara 32 prosent siga, at tey framvegis heldur vilja hava pengar enn kort uppi á sær. Kanningin vísir eisini, at tað eru serliga tey ímillum 30 og 44 ár, sum nýta kort, men tað er eisini týðiligt, at alt fleiri eldri norðmenn eru farnir yvir til at nýta kort tey seinastu árini. Norsku peninga- stovnarnir siga, at í fjør rindaðu fólk í Noregi næstan 180 milliardir norskar krónur við korti. Tað var heili 15 prosent meiri enn árið fyri. Úr norðurlondum Færri morð Samanborið við fólka- talið hevur talið á morðum í Grønlandi verið ógvuliga stórt í mong ár, men sambært blaðnum Sermitsiak var talið minni í fjør enn tey seinastu árini. Blaðið skrivar, at sjey fólk vórðu myrd í Grønlandi í fjør, fýra menn og tríggjar kvinnur. Seinastu tíggju árini hevur talið verið uppi á 21 eitt ár- ið, eitt annað ár var tað 15 og eitt triðja ár 12. Trý ár var talið kortini niðan fyri sjey. Samstundis hevur rætturin í Nuuk hert revsingina fyri harð- skap og morð. Fyrr var vanligt, at fólk vórðu dømd fimm ár á stovn, men nú er rættiliga vanligt, at revsingin er sjey ár, skrivar Ser- mitsiak. Ring luft í Oslo Luftin nógvastaðni í Oslo er so ring, at myndugleikarnir verða noyddir at taka muna- góð stig, skal norski høvuðsstaðurin lúka tær reglur, sum ES hevur sett sínum stór- býum. Um hálvan des- ember vísti ein máting, at sera nógv nitrogen- dioksid var í luftini á ávísum støðum í Oslo. Mátingin hjá heilsu- myndugleikunum vísti meira enn 400 mikrogram av nitrogendioksid fyri hvønn rúmmetur av luft, og hetta er tað mesta, sum nakrantíð er mátað í býnum, síðani myndug- leikarnir fóru undir slíkar kanningar. H e i l s u my n d u g - leikarnir siga, at nóg- vastaðni í býnum er tað tann nógva ferð- slan, sum dálkar luftina. Í sjálvum mið- býnum er tað ein trupulleiki, at fólk har nýta við til brenni. Ov stutt Danska stjórnin og Framburðsflokkurin eru ósamd um avgerð- ina at taka av nevndir og ráð. Framburðs- flokkurin sigur, at av- gerðin røkkur ov stutt. Flokkurin krevur, at stjórnin skal strika fleiri ráð á innflytara- økinum, men Bertil Haarder, ráðharri í innflytaramálum sigur nei. Hvat ósemjan kann elva til, er ikki greitt enn. UTTAN ÚR HEIMI Fyrrverandi amerik- anski uttanríkisráð- harrin doyði leygar- dagin 84 ára gamal. ÚTLAND Árni Joensen Cyrus Vance var uttanríkis- ráðharri í demokratisku stjórnini hjá Jimmy Carter, forseta í árunum frá 1977 til 1980. Cyrus Vance var sera virkin í royndunum at fáa varandi frið í Miðeystri, og hann var ein av høvuðs- monnunum aftan fyri tær sonevndu Camp David- samráðingarnar, sum end- aðu við einari friðaravtalu millum Ísrael og Egypta- land. Vance hevði eisini ein lut í SALT- samráðingunum millum USA og gamla Sovjetsamveldið um at av- marka kjarnorkuvápnini hjá teimum báðum stór- veldunum, eins og hann átti ein týðandi lut á sáttmála- num um Panama-veitina. Cyrus Vance tók seg burtur úr stjórnini hjá Carter eftir ta miseydnaðu royndina hjá forsetanum at fría amerikansku gíðslarnar á amerikansku sendistovuni í iranska høvuðsstaðnum Teheran í 1980. Fyrrverandi uttanríkis- ráðharrin leið av Alzheim- ers-sjúkuni, og hann doyði á einum sjúkrahúsið í New York leygarmorgunin. Cyrus Vance deyður Eysturríki hjálpir Mugabe Harðrenda stýrið í Zimbabwe fær her- naðarútgerð úr Eysturríki. ÚTLAND Árni Joensen Tann illa lýddi forsetin í Zimbabwe, Robert Mu- gabe, hevur verið fyri hvøssum atfinningum sein- astu tíðina, eftir at hann hevur roynt at fáa í gildi lógir, sum skulu gera tað ó- møguligt hjá andstøðuni at taka lut í forsetavalinum í næsta mánað. Eisini er komið fram, at viðhalds- fólk hjá forsetanum hava gjørt seg inn á andstøðu- politikarar og skrivstovur hjá andstøðuflokkinum MDC. Viðurskiftini hava havt við sær, at Bretland hevur sett sínum hernaðarvirkjum forboð fyri at selja Zim- babwe vápn ella aðra her- útgerð. Tað hevur ES ikki gjørt, men ES hevur tó lýst støðuna í landinum sera vandamikla. Tað hevur eftir øllum at døma ikki forðað hernaðar- virkjum í Eysturríki at selja Zimbabwe herútgerð. Eyst- urríkska blaðið Format skrivaði í gjár, at fyritøkan Steyr Specialfahrzeuge hevur selt Zimbabwe fleiri hernaðarakfør. Sambært blaðnum hava zimbabw- isku myndugleikarnir bí- lagt akførini til eina ser- vanda herdeild, sum skal skipast í sambandi við for- setavalið í mars. Cyrus Vance átti ein stóran lut í friðarsáttmálanum millum Ísrael og Egyptaland. Amerikanskir gransk- arar siga, at ógvusliga veðurhugtakið El Nino fer aftur at gera um seg á syðru jarðarhálvu. ÚTLAND Árni Joensen El Nino ella Jesusbarnið er tað ógvusligasta veðurhug- takið, sum hevur gjørt um seg seinastu árini. Tað stendst av, at ójavni er í veðurlagnum í Kyrrahavi- num, og tí at sjógvurin á hesum leiðum verður heit- ari, enn hann vanliga er. Granskarar á amerik- anska stovninum The National Oceanic Atmos- pheric Administration siga, at ein nýggj El Nino er á veg, men at tað enn er ov tíðliga at siga, hvussu ó- gvusligar avleiðingarnar verða hesaferð. Seinast El Nino gjørdi um seg var í 1997 og 1998. Ta ferðina elvdi hon til bæði turk og vatnflóð í Mið- og Suðuramerika, syðra parti av Afrika og í Kyrrahavinum, og fleiri túsund fólk lótu lív. Granskarin Vernon Kou- sky sigur við bretska blaðið The Guardian, at enn duga teir ikki at siga, um tann komandi El Nino verður líka ógvuslig sum tann seinasta. Amerikansku granskar- arnir siga seg vera rættiliga vísar í, at tann veksandi hitin á Jørðini fer at hava við sær, at El Nino fer at gera oftari um seg enn fyrr, og avleiðingarnar eisini verða størri. Higartil hevur El Nino gjørt um seg umleið tíggj- unda hvørt ár og kann vara upp í eitt ár. Avleiðingin hevur verið turkur í umráðum, sum vanliga hava nógv avfall so sum Indonesia og Avstralia, meðan oyðimarkarlendi í Afrika og Suðuramerika fáa vatnflóð. Ein nýggj El-Nino á veg 27