fríggjadagur 18. juni 2010síða 14

nr. 96 · 18. juni 2010 14 VIKUSKIFTI at spæla nógv í Jazzklubbanum, ið helt til í veitsluhøllini í Havnar Klubba. Har fekk hann góðan íblástur og víðkaði sær tónleikaliga sjónarringin. Bæði Bob Dylan, Donovan og Leonard Cohen vóru á skránni í Jazzklubbanum, og nú fór hann eisini at seta løg til føroyskar yrkingar. – Ívar Bærentsen eigur helst æruna av, at eg fór at seta løg til føroyskar yrk­ ingar. Hann gjørdi nógv við sovorðið, og fyrsti sangurin, eg sang á eini plátu, var »Pøsta verð« hjá honum. Tað var í 1978. Fyrsta yrkingin, eg sjálvur setti lag til og spældi inn, var »Droymandi teskar áin« hjá Bernhardi Brim. Eg gjørdi nógv løg síðst í 70'unum og fyrst í 80'unum, og flestu løgini á »Gaman og álv ara« eru frá teirri tíðini, sigur Hanus. Í ørviti av Ommu Ludvík Hanus kom eisini nógv í Perluna, áðr enn hon varð rivin niður, og har spældi hann fyrstu ferð alment saman við Stein tóri Rasmussen í 1980. Tá teir báðir skriv aðu sangirnar upp, sum teir skuldu spæla, løgdu teir til merkis, at allir sang irnir hjá Steintóri vóru í dur, meðan sangirnir hjá Hanusi vóru í moll. Og tað eru sangirnir hjá Hanusi sum oftast. – Mær dámar nógv betur moll, tí tað passar betur til mín, sigur hann og gáar so eftir, at »Droymandi teskar áin,« »Áh, kundi á tíðarhavi« og »Fljóðið bjarta« hóast alt eru í dur. Í 1981 fór hann aftur av landinum. Nú gekk leiðin til Struer at búgva á verts­ húsinum Carlsen's Hotel. Har arbeiddi hann og ballaðist. Billiardspælari gjørd­ ist hann góður, tí skuldi hann gera sær vónir um at vinna nakrar øl, mátti hann vinna á hinum úrmælingunum við grøna borðið. Meðan hann var í Struer, ringdi Steintór Rasmussen og bað hann koma heim at spæla eina plátu inn. Hetta var í desember 1982. Plátan kom ikki í lag tá, men Hanus varð verandi í Føroyum og kom aftur í samband við tónleikararnar í Havn. Kristian Blak og Jóhannus á Rógvu Joensen sendu boð eftir honum at spæla og syngja á plátum, og í 1983 sang hann sangin »Omma Ludvík« á barnaplátuni »Nósi,« sum Kristian Blak framleiddi. Sangurin gjørdist ein sonn landaplága. – »Omma Ludvík« er størsta hitt í Føroyum nakrantíð. Tað var heilt merk­ iligt, sum fólk uppførdu seg. Vaksnir menn og konur við barnavognum róptu púra ósmæðin Omma Ludvík eftir mær á gøtuni. Kanska komst tað av, at sang­ urin var so positivur. Upprunaliga sótu eg og kona Kristian, Sharon, við eini yrking, sum segði, at Omma Ludvík var tjúkk og feit og líktist eini ær. Sovorðið negativt fjas tímdi eg ikki at syngja, so vit gjørdu hana í skundi stóra, sterka og glaða, sigur Hanus. Tað stóra gjøgnumbrotið Vinmenninir í Klaksvík vóru nú til reiðar at fara í upptøkuhølini, og í 1984 kom »Saman við tær« hjá Frændum út, har Hanus m.a. sang við á landa plág uni »Hundurin brúni.« Árið eftir fóru hann og Steintór Rasmussen á norður lendskt vísutreff í Íslandi. Einir 100 vísu sang­ arar hittust har at spæla saman í eina viku, og Hanus hevur síðan havt gott sam band við vísuumhvørvið í Norður­ londum. Meðan Frændur góvu út næstu plát una í 1986, har Hanus eisini var við, plágaðu fólk hann áhaldandi um at fara at spæla okkurt inn í egn um navni. Tann 18. november í 1988, á 90 ára føð ingar degnum hjá Pól F., kom so »Gaman og álvara« í plátu handl arnar. Útgávukonsert var í Norður landa hús­ inum, og Hanus varð fullkomiliga tikin á bóli, tá hann steig á pallin. – Har var stappað við fólki, eini 700 fólk, sum sótu og stóðu allastaðni runt í salinum. Tað var fantastiskt. Vit gjørdu plátuna í august sama ár, tá Jazz festival­ urin var í Havn. Jørgen Emborg og eg stóðu fyri at leggja grundirnar inn, meðan Jóhannus á Rógvu tók upp, og so fingu vit fleiri góðar tónleikarar á festi­ val inum at spæla við. Jørgen Emborg spældi klaver, Anders Hagberg spældi bass, og Bjarne Rostvold spældi trumm­ ur. Tað var øgiliga gott hjá teimum, sigur Hanus. »Gaman og álvara« var plátan, sum festi vísusangaran Hanus G. Johansen í til vitanina hjá hvørjum einasta før­ oy ingi. Í 1985 hevði hann á »Ung 85« sungið sangin »Átjan,« ið beinanvegin gjørd ist fólka ogn, men nú stóð ein heil pláta í handlunum við Hanusi og Pól F., og tað dámdi fólki. Í 2008 kom »Gaman og álvara« út sum fløga, og hetta vísir, at plát an enn er nógv eftirspurd og helst fer at selja leingi aftrat. Í dag fyllir góði, gamli Hanus so 60 ár. Í hesum sambandi kemur út EP við fimm løgum til yrkingar eftir Hans Jacob Glerfoss. Í heyst kemur so næsta fløg an við løgum til yrkingar hjá Poul F. Hanus spælir framvegis nógv al­ ment, eisini á føðingardegnum í Norður landa húsinum í dag, og hvørja ferð tek ur hann uppgávuna í størsta álv ara. – Eg eri ofta frustreraður, áðrenn eg skal út at spæla. Eg kenni tað, sum eg eri ikki nóg tendraður, og at fram­ førslan tí ikki fer at nytta nakað. Men tá eg so standi á pallinum, eri eg til reið ar, sigur hann. Mær dámar nógv betur moll, tí tað hóskar betur til mín mynd: Álvur haraldsen – Eg eri ofta frustreraður, áðrenn eg skal út at spæla. Eg kenni tað, sum eg eri ikki nóg tendraður, og at fram førslan tí ikki fer at nytta nakað. Men tá eg so standi á pallinum, eri eg til reið ar, sigur Hanus G. Johansen Fakta Hanus Navn: Hanus Gærdum Johansen Føddur: 18. juni 1950 Útgávur: »Gaman og álvara« sum LP og band 1988, »Bouquet,« saman við Aldubáruni 2000, »Frå Leddiken« 2006, »Gaman og álvara« sum fløga 2008, »Eitt blað eg á kann skriva« 2010